Dziś w Kościele prawosławnym tradycyjna sobota wspominania i modlitwy za zmarłych

W Kościele prawosławnym w sobotę przypada tradycyjny dzień wspominania tych, co odeszli. W cerkwiach odprawiane są liturgie i modlitwy za zmarłych, a wierni odwiedzają cmentarze.

To sobota poprzedzająca dzień św. Dymitra, obchodzony w Cerkwi zawsze 8 listopada.

Raz na jakiś czas ta sobota wypada 1 listopada, czyli w katolicki dzień Wszystkich Świętych. Tak było przed rokiem, a wcześniej w 2014 roku. Np. w 2024 roku wypadła ona 2 listopada, czyli w katolickie Zaduszki.

Duchowni podkreślają, że cerkiewnosłowiańskie określenie sobota „rodzicielska” mówi nie tyle o modlitwie za rodziców, a za wszystkich zmarłych przodków. To dzień zwany też przez wiernych sobotą „dymitriewską” – ta nazwa bierze się od dnia św. Dymitra.

Początkowo była dniem modlitw za poległych żołnierzy, z czasem przyjęła się tradycja – utrzymująca się do dziś – odprawiania modlitw za wszystkich zmarłych. W cerkwiach odbywają się wówczas modlitwy za tych, co odeszli (panichidy), a w trakcie liturgii czytane są fragmenty Pisma Świętego nawiązujące do śmierci i życia przyszłego. Duchowni święcą groby na cmentarzach.

Uroczystość Wszystkich Świętych, przypadająca w Kościele katolickim 1 listopada, obchodzona jest w prawosławiu w innym terminie – w pierwszą niedzielę po Zesłaniu Ducha Świętego (zwanym Pięćdziesiątnicą). To święto ruchome, zależne od daty Wielkanocy. W tym roku dzień Wszystkich Świętych wypadł w Kościele prawosławnym 7 czerwca.

>>> „Nuncjusz mówi, że chce spać”. Niezwykły dialog Leona XIV z młodzieżą z balkonu nuncjatury w Urugwaju

W tradycji prawosławnej jest przynajmniej kilka dni w roku, w których wierni odwiedzają groby bliskich i szczególnie modlą się za zmarłych. Najważniejszym czasem na ich wspominanie jest okres paschalny, czyli po Wielkanocy. Duchowni podkreślają, że wierni spieszą wówczas na groby bliskich, by podzielić się z nimi radosną nowiną o zmartwychwstaniu i nadzieją na życie wieczne.

W okresie paschalnym jest to przede wszystkim tzw. Radonica – wypadająca w drugi wtorek po Zmartwychwstaniu Pańskim.

W tradycję listopadowego odwiedzania cmentarzy wpisuje się w kalendarzu liturgicznym Cerkwi właśnie tzw. sobota rodzicielska przed dniem św. Dymitra.

Dokładnych danych co do liczby prawosławnych w Polsce nie ma. Hierarchowie tego Kościoła szacują, że wiernych jest ok. 500 tys. Największe w kraju skupiska wiernych Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego są w województwie podlaskim.

W Narodowym Spisie Powszechnym przeprowadzonym w 2021 r. przynależność do Kościoła prawosławnego w Polsce, drugiego w kraju pod względem liczby wiernych, zadeklarowało (pytanie o wyznanie było dobrowolne, można było odmówić na nie odpowiedzi) niecałe 151,7 tys. osób.

Zobacz także