Francuscy biskupi o ochronie życia, edukacji i pomocy ofiarom przemocy w Kościele

Kilka tygodni po wizycie Leona XIV we Francji biskupi przedstawili konkretne inicjatywy dotyczące m.in. obrony życia w obliczu legalizacji eutanazji, pomocy ofiarom przemocy seksualnej, przyszłości szkolnictwa katolickiego oraz zaangażowania Kościoła w debatę przed wyborami prezydenckimi w 2027 r. 8 listopada w Lourdes zakończyło się jesienne zgromadzenie plenarne Konferencji Biskupów Francji.

W komunikacie podsumowującym obrady, zatytułowanym „Od owoców wizyty Leona XIV do wyzwań społeczeństwa”, przedstawiono decyzje i kierunki działań, które będą miały wpływ na życie francuskich diecezji i instytucji kościelnych. Przewodniczący episkopatu kard. Jean-Marc Aveline, arcybiskup Marsylii, w homilii kończącej zgromadzenie wezwał do chrześcijańskiej czujności, dialogu i nadziei.

Nowy system pomocy dla dorosłych ofiar przemocy seksualnej

Jedną z najważniejszych decyzji zgromadzenia było przyjęcie programu wsparcia dla osób, które jako dorośli padli ofiarą przemocy seksualnej ze strony duchownych diecezjalnych. Jego wdrożenie zaplanowano na pierwszy kwartał 2027 r.

Dotychczasowe mechanizmy pomocy obejmowały przede wszystkim osoby, które w chwili wykorzystania były nieletnie. W tym celu powołano Krajową Niezależną Instytucję ds. Uznania i Zadośćuczynienia (Inirr). Od 1 września 2026 r. jej zadania przejęła niezależna krajowa instytucja ds. wsparcia ofiar przemocy seksualnej w Kościele (Iniave).

Podczas obrad w Lourdes przedstawiciele nowej instytucji zaprezentowali jej strukturę. Biskupi przegłosowali ponadto ustanowienie odrębnego mechanizmu pomocy dla pełnoletnich ofiar nadużyć ze strony duchownych diecezjalnych. Szczegółowe zasady jego funkcjonowania mają zostać przedstawione w późniejszym terminie.

>>> Chrześcijańska tożsamość, młodzi i leczenie ran. Przesłanie Ojca Świętego do Francji

Sprzeciw wobec eutanazji i troska o godność życia

Biskupi zajęli się również konsekwencjami ustawy dopuszczającej eutanazję i wspomagane samobójstwo. W związku z przygotowywaniem przepisów wykonawczych przeanalizowali wyzwania prawne i duszpasterskie stojące przed katolickimi placówkami opieki zdrowotnej.

W skierowanym do nich piśmie zachęcili do zachowania wierności zasadom etycznym i poszanowania godności każdego ludzkiego życia. Wezwali placówki do powstrzymywania się od działań niedopuszczalnych z moralnego punktu widzenia.

Przypomnieli przy tym słowa Leona XIV wypowiedziane podczas wizyty we Francji: „Nie można uznać za normalne pozbawianie życia. To, co jest zgodne z prawem, niekoniecznie jest moralne”.

Biskupi podkreślili, że legalność określonej praktyki nie przesądza o jej dopuszczalności moralnej. Zadaniem katolickich placówek pozostaje towarzyszenie chorym i umierającym z poszanowaniem ich godności, bez utożsamiania opieki z celowym przyspieszaniem śmierci.

Kościół chce uczestniczyć w debacie przed wyborami prezydenckimi

W perspektywie wyborów prezydenckich w 2027 r. francuski episkopat zapowiedział aktywniejszy udział w debacie publicznej. Biskupi skrytykowali dominację uproszczonych ataków nad konstruktywnym dialogiem i zapowiedzieli wypowiedzi, wizyty w ważnych miejscach oraz spotkania z osobami zaangażowanymi w życie społeczne.

Nie zamierzają wskazywać wyborcom konkretnego kandydata, lecz chcą pomagać im w rozeznaniu obywatelskim, odwołując się do zasad katolickiej nauki społecznej i dobra wspólnego.

Kard. Aveline podkreślił w homilii, że społeczeństwo potrzebuje przestrzeni spotkania i dialogu mimo istniejących podziałów. „Nasze społeczeństwo, co obserwujemy z tygodnia na tydzień, potrzebuje tego oleju spotkania, tego «oleju w trybach», który pozwala rozmawiać, dyskutować i debatować, szanując różnice i odrzucając przemoc” – powiedział.

Szkolnictwo katolickie i wyzwania sztucznej inteligencji

Ważnym tematem obrad była również przyszłość edukacji katolickiej. Do biskupów dołączyło blisko 80 diecezjalnych dyrektorów szkół i placówek oświatowych. Wspólny dzień refleksji i modlitwy poświęcono współczesnym wyzwaniom wychowawczym, relacjom między nauczycielami a uczniami oraz misyjnemu wymiarowi szkolnictwa katolickiego.

Uczestnicy wysłuchali m.in. wystąpienia ks. Thierry’ego Magnina, doktora teologii i nauk fizycznych, dotyczącego rosnącej roli sztucznej inteligencji w edukacji. Zastanawiali się także nad sposobami wykorzystania wypracowanych wniosków w poszczególnych diecezjach.

Dyskusja nawiązywała do niedawnego listu Leona XIV do biskupów Francji, w którym papież przypomniał, że „szkolnictwo katolickie nie może zrezygnować ze swojego projektu edukacyjnego skoncentrowanego na Chrystusie”. Biskupi podkreślili, że jego misja nie ogranicza się do przekazywania wiedzy, lecz obejmuje również wychowanie oparte na chrześcijańskiej wizji człowieka.

Podziały społeczne i troska o ubogich

Podczas zgromadzenia analizowano również napięcia społeczne i akty przemocy z ostatnich tygodni. O przemianach zachodzących we Francji mówił Jérôme Fourquet, dyrektor działu opinii publicznej instytutu badawczego IFOP.

Biskupi zwrócili uwagę na młodych ludzi poszukujących sensu życia i zastanawiali się, jak Kościół może odpowiedzieć na ich potrzeby w społeczeństwie naznaczonym podziałami.

Kard. Aveline przywołał przykład spotkania młodzieży z żandarmami, do którego doszło dzięki księdzu pełniącemu posługę kapelana zarówno w liceum publicznym, jak i w służbach mundurowych. Zaproszenie obu grup do domu parafialnego stało się okazją do rozmowy i wzajemnego poznania.

„Wydaje mi się, że ta niewielka, prawdziwa historia jest niczym przypowieść o misji Kościoła: służyć spotkaniu; wsłuchiwać się w pragnienia i lęki, które często trudno jest wyrazić; doceniać godność każdej osoby ludzkiej; przywracać każdemu odwagę do pokonywania życiowych prób” – powiedział kardynał.

Biskupi rozmawiali także o miejscu osób ubogich i najbardziej bezbronnych we wspólnotach chrześcijańskich, m.in. w ramach inicjatywy „Miejsce i głos ubogich”. Zajęli się również działalnością organizacji Corref & Cie, wspierającej wspólnoty zakonne znajdujące się w trudnej sytuacji, zwłaszcza z powodu starzenia się ich członków i spadku liczebności.

W duchu przesłania Leona XIV

Przed końcową Mszą św. biskupi zapoznali się z przygotowaniami do Światowych Dni Młodzieży w Seulu w 2027 r.

W homilii kard. Aveline nawiązał do przesłania Leona XIV skierowanego do ludzi młodych. Przytoczył słowa papieża: „Chrześcijańska odwaga nie jest odwagą «przeciw» czemuś lub komuś, ale odwagą 'za’: dla życia, dla prawdy, dla wolności, dla sprawiedliwości”.

Przewodniczący episkopatu wskazał w ten sposób na pozytywny wymiar zaangażowania chrześcijańskiego, które nie powinno ograniczać się do sprzeciwu wobec określonych zjawisk społecznych i zmian prawnych, lecz przede wszystkim wyrażać się w obronie godności człowieka i budowaniu nadziei.

Zobacz także