Kard. Kurt Koch: odzyskajmy pokój wewnątrz Kościoła

„Najpierw musimy odzyskać pokój wewnątrz Kościoła i między wszystkimi Kościołami. Ekumenizm może pomóc w harmonijnym współistnieniu w różnorodności”. Kardynał Kurt Koch, prefekt watykańskiej Dykasterii ds. Promowania Jedności Chrześcijan, wskazuje w ten sposób w rozmowie z Vatican News na pierwszy wkład, jaki chrześcijanie mogą wnieść na rzecz pokoju. Kardynał bierze udział w Rzymie w konferencji „Religie i dyplomacja”, odbywającej się w dniach 28–30 września w Palazzo San Calisto, z okazji trzydziestej rocznicy powstania Międzynarodowego Stowarzyszenia Carità Politica.

Co religie mogą wnieść do dążenia do pokoju i jaką rolę odgrywa dyplomacja w rozwiązywaniu konfliktów? Od tych pytań rozpoczyna się ta inicjatywa. W wystąpieniu kardynał nawiązał również do rosnącego zapotrzebowania na punkty odniesienia moralne w życiu publicznym, podczas gdy przemiany naukowe i technologiczne stawiają przed społeczeństwami i rządami nowe wyzwania. W sesji inauguracyjnej wzięli udział również przedstawiciele dyplomacji przy Stolicy Apostolskiej oraz Maria Angela Falà, była przewodnicząca Włoskiego Związku Buddyjskiego.

>>> Kard. Kurt Koch: nie można być chrześcijaninem i antysemitą [ROZMOWA]

Europa szersza niż jej gospodarka

Kardynał nawiązał do znanego obrazu kontynentu: Unii Europejskiej, jej instytucji, wspólnego rynku, euro. Jest to przełomowa konstrukcja, zrodzona również z chęci zapobieżenia powtórzeniu się wojen, które spustoszyły Europę. Jej tożsamość nie wyczerpuje się jednak w strukturach gospodarczych i politycznych. Dla kard. Kocha Europa jest również rzeczywistością historyczną, duchową i kulturową, stąd też rodzi się pytanie, które stanowi motyw przewodni referatu: czy może ona zachować przyszłość, jeśli straci świadomość swoich korzeni? Przypomina on również pokrewieństwo między słowami „kultura” i „kult”, aby ponownie skierować uwagę na wymiar religijny, który przyczynił się do ukształtowania kultur, podczas gdy obecnie kultura i kult są często postrzegane jako odrębne zjawiska.

Aby zrozumieć europejskie korzenie, autor przedstawia obraz trzech wzgórz: Golgoty w Jerozolimie, Akropolu w Atenach i Kapitolu w Rzymie. Dostrzega w nich spotkanie dziedzictwa biblijnego, myśli greckiej i rzymskiej tradycji prawnej, nawiązując do słów Benedykta XVI, który w przemówieniu wygłoszonym w Bundestagu w 2011 roku wskazał to spotkanie jako jedno ze źródeł kultury europejskiej.

W dziedzictwie greckim kard. Koch dostrzega poszukiwanie dobra i prawdy: demokracja, zauważa, potrzebuje prawa i kryterium sprawiedliwości, które nie zależą wyłącznie od woli większości. Wiara chrześcijańska, spotykając się z filozofią grecką, przyjęła racjonalne poszukiwanie prawdy jako część swojej historii. W starożytnym Rzymie kardynał zwraca natomiast uwagę na tradycję prawną i zdolność do konfrontacji chrześcijaństwa z władzą polityczną, z których wyrosło również rozróżnienie między Kościołem a państwem, niezbędne dla wolności sumienia.

W jego ujęciu korzenie te nie dotyczą wyłącznie przeszłości. Europa ma za zadanie przekazywać trzy zasady: odniesienie do Boga, godność osoby oraz społeczność. Człowiek – stwierdził – nie może być postrzegany jako odizolowana jednostka, ponieważ swoją wolność realizuje w relacji z innymi. Kard. Koch mówił o głębokim osłabieniu szacunku dla życia ludzkiego, które wiąże się z utratą świadomości obecności Boga w życiu publicznym. Przypominanie o chrześcijańskich korzeniach – wyjaśniał – nie oznacza domagania się uprzywilejowanej pozycji dla Kościoła, ale uznanie jednego z elementów europejskiej historii kultury i zastanowienie się nad jego aktualną żywotnością.

Pokój zaczyna się również od Kościołów

Na pytanie, jaki wkład mogą wnieść Kościoły tam, gdzie polityka i dyplomacja mają trudności ze znalezieniem rozwiązania, kard. Koch wskazał na sytuację w świecie chrześcijańskim. Trzeba zacząć,  przypomniał, od nieporozumień, różnic i polaryzacji obecnych dzisiaj, a także podkreślił potrzebę „odnalezienia pokoju między wszystkimi Kościołami”.

Tylko wychodząc od relacji przeżywanych w ten sposób – stwierdził – chrześcijanie mogą pomóc społeczeństwu w poszukiwaniu jedności i pokoju. Droga ekumeniczna może zaoferować doświadczenie współżycia, w którym różnorodność nie przeszkadza w poszukiwaniu jedności. W tym właśnie sensie kard. Koch odwołuje się do augustiańskiego motto Leona XIV, In illo uno unum: punkt odniesienia dla Kościoła katolickiego, dla ekumenizmu, a w jego perspektywie, również dla współżycia obywatelskiego.

Zobacz także