Liturgia jako służba miłości: świeccy w diecezji Münster prowadzą modlitwę i wspólnotę

Nie tylko malejąca liczba księży, ale chrzcielne zobowiązania świeckich mobilizują do mocniejszego zaangażowania w liturgię. W rozmowie z katholisch.de liturgistka dr Nicole Stockhoff opowiada, jak i dlaczego świeccy w diecezji Münster są formowani do prowadzenia liturgii, jaki to ma sens oraz jakie wyzwania niesie za sobą taka praktyka.

W diecezji Münster od lat organizuje się głęboką formację świeckich do prowadzenia części liturgii – nie jako zamiennika prezbitera, ale jako służbę wobec wspólnoty. Nicole Stockhoff podkreśla, że choć liczba księży, pastoralnych pracowników i aktywnych wiernych maleje, jej zdaniem trzeba „nie tylko patrzeć na brak, ale przede wszystkim na to, co jest możliwe”. W jej ocenie świeccy „zawsze już z racji swojej godności chrzcielnej podejmowali zadania w liturgii lub we wspólnocie”, a teraz diecezja chce to zaangażowanie jeszcze bardziej wesprzeć. 

Stockhoff wskazuje, że już dziś świeccy prowadzą w parafiach regularnie różne formy celebracji liturgicznych, np. liturgie Słowa Bożego, adoracje, nabożeństwa tradycyjne, a także modlitwy w domach opieki i szpitalach. „To nie tylko zadania – to jest zasadniczo służba miłości dla innych” – mówi podkreślając, że uczestnictwo świeckich w takich celebracjach jest odpowiedzią na realne potrzeby wiernych. 

Ważnym i delikatnym elementem formacji jest przygotowanie świeckich do prowadzenia liturgii pogrzebowych. Stockhoff mówi, że doświadczenia są w tej dziedzinie bardzo pozytywne – po odpowiednim przygotowaniu (również w aspekcie psychologicznego wsparcia w żałobie) te osoby towarzyszą rodzinom i przewodniczą liturgii w sposób godny i pełen szacunku. 

Pytana, czy świeccy powinni mieć możliwość udzielania chrztu, jak to już się dzieje w niektórych diecezjach, Stockhoff wyjaśnia, że na razie nie planuje się kursów do udzielania chrztu – te pozostają w gestii prezbiterów i diakonów – a diecezja organizuje duże, wspólnotowe uroczystości chrzcielne, które wciąż cieszą się dużym zainteresowaniem i podkreślają centralne znaczenie chrztu dla życia wspólnoty. 

Liturgistka jasno rozgranicza różne formy celebracji: „Musimy odrzucić przekonanie, jakoby Eucharystia była jedyną formą celebracji liturgicznej. Ona jest najważniejsza, najpełniejsza, ale jednocześnie istnieją liczne inne formy modlitwy i celebracji, które pomagają wiernym w życiu wiary”, podkreślając, że świeccy nie zastępują prezbiterów, lecz rozwijają „eucharystyczną kulturę” poprzez wzmacnianie innych, wartościowych form modlitwy. 

Programy formacyjne obejmują kursy zarówno dla przyszłych lektorów i akolitów, jak i osób prowadzących całe celebracje (np. komunijne lub żałobne). Kursy te uczą nie tylko praktycznych umiejętności (np. jak trzymać hostię czy poruszać się w przestrzeni liturgicznej), ale też głębokiej znajomości rytuałów i ich teologicznego sensu. Uczestnicy są potem wspierani lokalnie przez duszpasterzy, a ich udział może być formalnie potwierdzony certyfikatem lub – jeśli przewiduje to diecezja – biskupim upoważnieniem. 

Stockhoff mówiąc o symbolice i widzialności podkreśla, że diecezja zachęca, aby świeccy prowadzący liturgię nosili białą albę, która przypomina o ich godności chrzcielnej i wyróżnia ich zadanie w sposób szanujący liturgiczną tradycję, ale bez pomylenia ich funkcji z urzędem prezbitera. 

Nicole Stockhoff jest liturgistką i referentką ds. liturgii w diecezji Münster w Niemczech. Jako specjalistka w dziedzinie liturgii i katechezy kieruje wydziałem liturgii i katechezy w Wikariacie Generalnym Diecezji Münster, jest odpowiedzialna w kurii biskupiej za formację świeckich do pełnienia różnorodnych zadań liturgicznych oraz za rozwój nowych form celebracji, odpowiadających potrzebom współczesnej wspólnoty parafialnej.

Zobacz także