Peru: krzyże zamiast huacas i apu [MISYJNE DROGI]

Maj w Polsce jest tradycyjnie miesiącem poświęconym Matce Bożej. W Peru, w świecie andyjskim, to czas świąt ku czci Świętego Krzyża. Dniem centralnym jest 3 maja – święto Podwyższenia Krzyża Świętego (w Europie 14 września), choć jego obchód rozciąga się prawie na cały miesiąc.

Jaka jest historia tego święta w Peru? Jego geneza sięga początków ewangelizacji, kiedy to pierwsi misjonarze zauważyli miejscowy kult bóstw andyjskich: huacas (miejsca lub święte przedmioty) i apu (bóstwo, duch opiekuńczy). W Andach, według miejscowych wierzeń, najwyższa góra w okolicy wioski była tak zwanym apu, czyli bóstwem, duchem opiekuńczym danej miejscowości. Składano mu niegdyś ofiary, ale w niektórych miejscach dzieje się to do dzisiaj – to zjawisko synkretyzmu religijnego, gdy chrześcijaństwo jest „mieszane” z tradycyjnymi obrzędami.

Dlatego pierwsi misjonarze, aby „ochrzcić” owe miejsca kultu, umieszczali na tych górach krzyż, znak wiary chrześcijańskiej, aby pokazać, że jest prawdziwy Bóg, który o nich się troszczy i ich kocha. Niektórzy dziś dokonują nadinterpretacji, mówiąc, że jest to „znak zwycięstwa chrześcijaństwa nad miejscową wiarą i kulturą” – jak można czasem usłyszeć z ust niektórych przewodników. Do dzisiaj wierni mieszkający w Andach podtrzymują ten zwyczaj, umieszczając krzyż na najwyższej górze w okolicach swojej wioski.

W maju krzyż znosi się z góry do kościoła (niektóre są potężne, niesione przez 12, a nawet 24 mężczyzn). Wierni w kościołach mogą oddać wtedy cześć krzyżowi (często też pobyt w kościele wykorzystywany jest na odnowienie i konserwację krzyża). Po kilku, a czasem kilkunastu dniach, w uroczystość Zesłania Ducha Świętego lub Trójcy Świętej, przy akompaniamencie orkiestry, krzyż na nowo jest wnoszony i umieszczany na górze, skąd „spogląda” i błogosławi wiernym.

>>> Urugwaj cieszy się z wyjścia papieża ze szpitala i czeka na jego przyjazd. „Miliony modlitw za Leona XIV”

Za całą fiestę i jej organizację są odpowiedzialni mayordomos z wieloma pomocnikami, tworzący wspólnie grupę osób animujących misję. W tym roku w parafii pw. Trójcy Świętej w Conaica, na wysokości 4500 m n.p.m., odprawiłem mszę świętą i poświęciłem nowo wybudowaną kapliczkę ku czci Tayta Quayapa (Kochającego Ojca), a obok niej stanął odnowiony krzyż. Uroczystości, jak zawsze, towarzyszył entuzjazm, wielka radość i tańce. „Tańczył” nawet sam krzyż…

Conaica, 15 V 2024

Zobacz także