Niedziela Palmowa – Brama Złota. Dlaczego to właśnie przez nią Jezus wjeżdżał do Jerozolimy?

Nie bez znaczenia jest to, którędy Jezus wjeżdżał do Jerozolimy. Ewangeliści podają szczegóły tej trasy, aby podkreślić, że wjechał przez Złotą Bramę. W ten sposób wskazują, że Jezus to zapowiadany przez proroków Mesjasz, zbawca.

Jezus wjechał do Jerozolimy od strony wschodniej, podążając z Betanii przez Górę Oliwną i Betfage. Wkraczał do miasta prawdopodobnie w okolicach Doliny Cedronu, zmierzając w stronę świątyni, dlatego tradycyjnie uznaje się, że do Jerozolimy wjechał przez okolice tzw. Złotej Bramy, ponieważ jako jedyna prowadzi na Wzgórze Świątynne.

Brama Złota jest jedną z ośmiu bram jerozolimskiego Starego Miasta. Do dziś zachowała niektóre elementy starożytnej konstrukcji z czasów Heroda.

Brama, przez którą przejdzie Mesjasz

Kiedy Ewangelie podają, od której strony Jezus wjeżdżał do Jerozolimy – to nie jest tylko ciekawostka. Dla ludzi z czasów Jezusa od razu nabierało to znaczenia religijnego.

Według tradycji żydowskiej, przez Bramę Złotą do Jerozolimy wjedzie Mesjasz. Niektórzy żydzi wierzą, że brama zostanie otwarta w Dzień Sądu. Odnosi się to do proroctwa zapisanego w Księdze Ezechiela (44,1-3), które mówi, że brama ma być zamknięta, ponieważ przeszedł przez nią Bóg, a w przyszłości „jedynie władca może w niej zasiadać” (Ez 44,3). A więc, jeśli Żydzi słyszeli, że Jezus wjechał do Jerozolimy właśnie prze tę bramę, to od razu rodziło to skojarzenia religijne – ten Człowiek to zapowiadany przez proroków w Starym Testamencie Mesjasz, czyli ten który wyzwoli lud, który wyzwoli Izraelitów spod ucisku.

Brama została zamurowana

Żydowska tradycja mówi, że Bóg wszedł do świątyni jerozolimskiej (jak uważano – zbudowanej przez Salomona trzy tysiące lat wcześniej) przez wschodnią bramę. A kiedy Mesjasz powróci, przejdzie przez tę samą, wschodnią bramę – a do tego czasu pozostanie ona zamknięta.

W XII wieku krzyżowcy otworzyli bramę dla królewskich przedstawień i rekonstrukcji triumfalnego wjazdu Jezusa w Niedzielę Palmową. W XIII wieku ponownie zamknięto ją na klucz. Kiedy Osmanowie odbudowali bramę w XVI wieku, nadal miała ona drewniane drzwi – opisywane jako pokryte złoconą miedzią – choć rozpadały się i były zakleszczone przez ziemię i gruz. Z rozkazu sułtana Sulejmana Wspaniałego, aby zapobiec wejściu Mesjasza, w którego wierzyli żydzi, oraz zablokować to strategiczne wejście, bramę tę zamknięto, a później zamurowano. Prawdopodobnie miało to miejsce około 1540 roku. Pozostała do dziś w niezmienionej formie.

W średniowieczu, kiedy Bramę Złotą zamknięto, żydzi modlili się przed nią, podobnie jak dzisiaj robią to pod Ścianą Płaczu.

Łuk Żalu i Łuk Miłosierdzia

Brama Złota posiada dwa łuki. Północny nazywany jest Łukiem Żalu, południowy Łukiem Miłosierdzia. Czasami nazywano tę bramę także Bramą Piękną (por. Dz 3,1-8), prowadziła bowiem na dziedziniec kobiet. Do jej budowy, podobnie jak wszystkich innych jerozolimskich bram, użyto białego piaskowca.

Brama Złota nie jest jednak tylko wejściem czy też umocnieniem w murach miasta. W skład tej konstrukcji wchodzą także budynki. Przez portal o podwójnym łuku wchodzi się do holu. Dziś trzeba zejść sześć metrów od poziomu chodnika, ale kiedyś budynek ten znajdował się na poziomie gruntu. Pierwotnie było to przejście do bramy. Później wykorzystywany był jako meczet, miejsce do nauczania religii oraz sala egzaminacyjna dla studentów. Budynek ten do dziś jest dostępny i używany.

>>> Dlaczego Jezus wjechał do Jerozolimy na osiołku?

Czy to na pewno ta brama?

Dla uczciwości trzeba powiedzieć, że jak wszystko, co dotyczy czasów bardzo odległych w czasie, część naszej wiedzy opiera się na przypuszczeniach. Archeolog Charles Warren wykopał w latach 60. XIX w. tunel w pobliżu Bramy Złotej. Dzisiaj jest to już niemożliwe, ponieważ znajduje się tam cmentarz muzułmański. Odkrył wówczas fragmenty muru miejskiego okalające Złotą Bramę. Oznacza to, że nie było możliwe, aby wjechać z Góry Oliwnej bezpośrednio na Plac Świątynny. Trzeba pamiętać, że brama stanowiła najsłabszy punkt w murze i podczas oblężenia miasta mogła zostać sforsowana mniejszym wysiłkiem, dlatego bramy w starożytności nigdy nie były budowane na wprost ważnych obiektów. Może więc być i tak, że brama, przez którą wjeżdżał Jezus do Jerozolimy w dniu, który dziś świętujemy jako Niedzielę Palmową, znajduje się pod obecną Bramą Złotą.

Nie zmienia to jednak faktu, że właśnie to wydarzenie, przedstawione w Ewangeliach, jest wyrazem wiary pierwszych chrześcijan (a za nimi także nas), że właśnie w Jezusie rozpoznali Mesjasza, którego przyjście jest wypełnieniem tego, co zapowiadali prorocy.

Zobacz także