Odcięci od świata kardynałowie wybiorą papieża. Konklawe krok po kroku

Conclave z łaciny oznacza „pod kluczem”. Kardynałowie elektorzy w tym szczególnym czasie nie mają dostępu do telefonów, telewizji, prasy. Wszyscy mieszkają w Domu Świętej Marty i spotykają się w kaplicy Sykstyńskiej, by wybrać nowego papieża. Jak wygląda wybór głowy Kościoła krok po kroku? 

21 kwietnia, w momencie stwierdzenia śmierci papieża Franciszka, w Kościele rozpoczęliśmy okres sede vacante (z łac. „nieobsadzona stolica” lub „pusty tron”). W tym czasie sprawy Stolicy Apostolskiej (w tym także przygotowanie konklawe) nadzoruje kardynał pełniący urząd kamerlinga, którym jest obecnie Kevin Farrell. Data konklawe – 7 maja – została ustalona podczas kongregacji generalnej, która miała miejsce 28 kwietnia w Watykanie. Uczestniczyło w niej ponad 100 kardynałów elektorów. Tego dnia zamknięte zostały także drzwi kaplicy Sykstyńskiej. 

>>> George Weigel: konklawe jest decyzją o kierunku Kościoła

Kardynałowie „pod kluczem”. Zamknięte nawet okna 

Wyboru nowego papieża dokonają elektorzy. Są nimi kardynałowie, którzy nie ukończyli 80. roku życia. W tym gronie znajduje się obecnie 135 kardynałów, chociaż swoją nieobecność z powodów zdrowotnych zapowiedział już 79-letni kard. Antonio Canizares Llovera z Hiszpanii. Jeśli wszyscy pozostali dotrą do Watykanu – to wyboru nowego papieża dokona 134 kardynałów – w tym czterech Polaków (to kardynałowie: Stanisław Ryłko, Kazimierz Nycz, Konrad Krajewski i Grzegorz Ryś). Wszyscy kardynałowie elektorzy na czas konklawe zamieszkiwać będą w Domu Świętej Marty, który znajduje się mniej więcej 400 metrów od kaplicy Sykstyńskiej. O tym, jak wygląda życie kardynałów elektorów w czasie konklawe w swojej autobiografii „Nadzieja” napisał papież Franciszek, wtedy jeszcze kard. Jorge Mario Bergoglio: 

„W Domu św. Marty kardynałowie stali w kolejce, czekając na sprawdzenie i zarejestrowanie bagaży. Nie wolno było mieć telefonów, komputerów ani żadnych innych urządzeń elektronicznych. Gazety też były zakazane. Podczas konklawe jego uczestnicy są całkowicie odcięci od świata, okna są zamknięte, a sygnały radiowe ekranowane”. 

Co wydarzy się 7 maja? 

W środę, 7 maja, po uroczystej mszy św. pro eligendo pontifice (dosł. msza św. za wybór papieża) dziekan Kolegium Kardynalskiego, którym jest kard. Giovanni Battista Re, wezwie kardynałów elektorów słowami: „Cały Kościół, zjednoczony z nami w modlitwie, nieustannie błaga o łaskę Ducha Świętego, abyśmy wybrali godnego Pasterza dla całej owczarni Chrystusowej”.  

Następnie wyruszy uroczysta procesja elektorów w szatach chórowych do kaplicy Sykstyńskiej, gdzie kardynałowie odśpiewają hymn Veni, Creator Spiritus („Przyjdź Duchu Stworzycielu”). Wcześniej kaplica zostanie odpowiednio przygotowana do głosowania – ustawione zostaną ławy do głosowań oraz piec, w którym będą spalane karty wyborcze. Kardynałowie elektorzy złożą przysięgę przestrzegania wytycznych zawartych w Konstytucji Apostolskiej Universi Dominici Gregis. Następnie mistrz celebracji wypowie słowa extra omnes (wszyscy na zewnątrz), nakazując osobom spoza grona elektorów opuszczenie kaplicy. Ceremoniarze rozdają karty do głosowania i także opuszczają kaplicę. Rozpoczyna się głosowanie. 

>>> Kard. Walter Kasper: możliwe jest dłuższe konklawe – wielu kardynałów jeszcze się nie zna

Głosowanie  

Każdego dnia konklawe odbywać się mogą maksymalnie cztery głosowania: dwa poranne i dwa popołudniowe. Kiedy każdy z kardynałów elektorów odda głos na nazwisko wybranego kandydata, głosy są odczytywane i liczone. Papieżem może zostać kandydat wybrany większością co najmniej 2/3 głosów. Gdy w drodze głosowania nikomu nie uda się zebrać wspomnianej większości głosów, karty do głosowania są spalane. Dodaje się do nich także smołę, dzięki czemu powstaje czarny dym – świadczący o tym, że wyboru papieża nie dokonano. 

Po wyborze  

Uzyskanie przez któregoś z kandydatów większości 2/3 głosów nie jest jednoznaczne z objęciem Stolicy Apostolskiej, gdyż najpierw wybrany kardynał musi odpowiedzieć na pytanie: Acceptasne electionem de te canonice factam in Summum Pontificem? (to pytanie o to, czy wybrany kandydat zgadza się i przyjmuje Kolegium Kardynalskiego). Jeśli elekt udzieli odpowiedzi twierdzącej, wtedy zadaje mu się drugie pytanie, dotyczące imienia, które chce przyjąć jako głowa Kościoła. Dopiero wtedy palone są karty do głosowania, a wierni zebrani na placu Świętego Piotra mogą zobaczyć wydobywający się z komina biały dym. 

Po zakończeniu konklawe papież udaje się do tzw. pokoju łez – zakrystii kaplicy Sykstyńskiej – aby po raz pierwszy włożyć szaty papieskie (przygotowane wcześniej w trzech rozmiarach) i w nich ukazuje się ludziom zgromadzonym na placu, przyciągniętym widokiem białego dymu. Po modlitwie za nowego papieża i oddaniu mu hołdu przez kardynałów rozbrzmiewa hymn Te Deum, który kończy konklawe. Następuje ogłoszenie wyboru, obwieszczane wiernym słowami: Habemus papam. Nowo wybrany papież udaje się za krzyżem procesyjnym na balkon Pałacu Apostolskiego, skąd udziela wiernym błogosławieństwa Urbi et Orbi.  

Zobacz także