Peru: papież zna historię polskich franciszkanów-męczenników i był na ich beatyfikacji

Leon XIV, składający wizytę w Peru, gdzie spędził wiele lat jako misjonarz i biskup, dobrze zna historię polskich franciszkanów-męczenników, oo. Zbigniewa Strzałkowskiego i Michała Tomaszka, zamordowanych w 1991 r. przez ugrupowanie Świetlisty Szlak. Obecny papież był na ich beatyfikacji w 2015 r. To pierwsi błogosławieni polscy misjonarze-męczennicy. 

Przyszły papież podczas wieloletniej posługi w Peru, rozpoczętej w latach 80., odwiedził andyjską miejscowość Pariacoto. To tam polscy franciszkanie prowadzili posługę i zostali zastrzeleni przez terrorystów. 

Jako biskup peruwiańskiej diecezji Chiclayo Robert Prevost uczestniczył w mszy beatyfikacyjnej ojców Strzałkowskiego i Tomaszka 5 grudnia 2015 roku w mieście Chimbote.

W Pariacoto i okolicznych miejscowościach obaj franciszkanie pracowali z dziećmi i młodzieżą w założonej przez nich szkole, zbudowali instalację wodną i położyli kanalizację. Prowadzili działalność duszpasterską i dobroczynną.

Ojciec Zbigniew Strzałkowski urodził się 3 lipca 1958 roku w Zawadzie koło Tarnowa. Ukończył technikum mechaniczne, a następnie wstąpił do zakonu franciszkanów. Po ukończeniu studiów filozoficzno-teologicznych w Wyższym Seminarium Duchownym Franciszkanów w Krakowie w 1986 roku otrzymał święcenia kapłańskie. Był jednym z pierwszych zakonników, którzy w 1988 roku rozpoczęli pracę misyjną w Pariacoto na terenie diecezji Chimbote.

W 1989 roku do Pariacoto przyjechał ojciec Michał Tomaszek, urodzony 23 września 1960 roku w Łękawicy koło Żywca. Studiował teologię w krakowskim Wyższym Seminarium Duchownym Franciszkanów. Święcenia kapłańskie przyjął w 1987 roku.

Franciszkanie nie opuścili misji i kontynuowali posługę mimo otrzymywanych pogróżek i wcześniej dokonywanych w Pariacoto aktów przemocy oraz wandalizmu.

>>> Peru: papież „wrócił do ojczyzny”. Trzy miliony rodaków hucznie go powitały [+GALERIA]

Terroryści ze skrajnie lewicowego Świetlistego Szlaku (Sendero Luminoso) uznawali ich pracę charytatywną i duszpasterską za „szkodliwą dla rewolucji”. 

9 sierpnia 1991 roku bojówkarze wtargnęli do domu parafialnego w Pariacoto i uprowadzili obu zakonników. Związali ich i wywieźli w okolice cmentarza. Po drodze terroryści urządzili im błyskawiczny „proces” zakończony wydaniem wyroku śmierci. Polacy zostali zastrzeleni.

Około dwóch tygodni później, 25 sierpnia, w położonej w pobliżu miejscowości Vinzos zabity został włoski ksiądz Alessandro Dordi. Wracał do domu po odprawieniu mszy.

Do Polski wiadomość o śmierci ojców Strzałkowskiego i Tomaszka przekazał krakowski prowincjał franciszkanów o. Zdzisław Gogola. „Dwaj franciszkanie zostali zamordowani przez terrorystów” – podał.

Od samego początku w miejscowym Kościele dominowała opinia o męczeńskim charakterze śmierci polskich misjonarzy. Pierwsze konsultacje w sprawie wystąpienia z wnioskiem o ich beatyfikację rozpoczęły się w 1991 roku.

Na początku 1992 roku Episkopat Peru zgodził się na prowadzenie procesu beatyfikacyjnego i podjęcie zabiegów o uznanie Polaków za męczenników.

Proces beatyfikacyjny ojców Tomaszka i Strzałkowskiego został otwarty 9 sierpnia 1996 roku w Pariacoto, w piątą rocznicę ich śmierci. Bojownicy Świetlistego Szlaku byli wówczas jeszcze aktywni.

Postępowanie prowadzili postulatorzy z Polski i Peru. 

Dekret o męczeństwie polskich misjonarzy zatwierdził papież Franciszek w lutym 2015 roku. Msza beatyfikacyjna polskich franciszkanów i księdza Dordiego odbyła się 5 grudnia 2015 roku na stadionie w Chimbote. Mszy przewodniczył ówczesny prefekt Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych kardynał Angelo Amato.

Na uroczystości beatyfikacyjnej był ówczesny prezydent Peru Ollanta Humala, a także m.in. przyszły papież, biskup Robert Prevost.

W mszy uczestniczyło ponad 20 tys. wiernych. Było tam około 200 osób z Polski, wśród nich krewni zamordowanych misjonarzy.

Dzień po mszy w Pariacoto odbył się marsz na rzecz pokoju. Jego uczestnicy doszli do miejsca śmierci franciszkanów. Obecni byli mieszkańcy 73 wiosek, w których męczennicy pełnili posługę.

W 2023 roku siostra Michała Tomaszka Maria Kozieł powiedziała PAP w Rzymie, że jej brat był świadomy niebezpieczeństwa, ale nie bał się i prosił o zgodę na wyjazd na misję. 

20 października br. biskup diecezji Chimbote wydał oficjalny dekret ustanawiający kościół w Pariacoto, w którym polscy zakonnicy pełnili posługę, pierwszym na świecie Sanktuarium Błogosławionych Męczenników Michała Tomaszka i Zbigniewa Strzałkowskiego.

Uroczyste ogłoszenie ustanowienia sanktuarium nastąpi 5 grudnia, w 11. rocznicę ich beatyfikacji. W kaplicy kościoła znajdują się ich groby. 

Zobacz także