Podlaskie: maj miesiącem muzyki cerkiewnej w regionie

Chóry i zespoły z ok. dwudziestu krajów, również z Afryki i Azji, wezmą udział w dwóch festiwalach muzyki cerkiewnej, które tradycyjnie w maju odbędą się w Podlaskiem. Muzyka rozbrzmiewać będzie nie tylko w świątyni, ale i w sali koncertowej; zaplanowano też imprezy towarzyszące.

W województwie podlaskim są największe w kraju skupiska wiernych Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego i muzyka cerkiewna rozbrzmiewa tam na co dzień podczas nabożeństw.

Rokrocznie w maju można jej posłuchać również na festiwalowych koncertach w Hajnówce i Białymstoku.

Obie imprezy mają swoją stałą publiczność i cieszą się dużym zainteresowaniem nie tylko prawosławnych. Do 2002 roku był to jeden festiwal. Wówczas jednak rozeszły się drogi ówczesnych organizatorów i tak doszło do powołania dwóch imprez. Obie, choć przy jednym została nazwa, a przy drugim miejsce festiwalu, świętują w tym roku jubileusz 45. edycji.

>>> Rumunia: największa prawosławna cerkiew świata zyskała największą na świecie mozaikę

Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej, którym patronuje Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny, rozpoczną się 11 maja i będą trwały sześć dni. Koncerty odbywać się będą w soborze Św. Trójcy w Hajnówce, a w przesłuchaniach konkursowych weźmie udział blisko trzydzieści chórów i zespołów z Polski, Bułgarii, Czarnogóry, Egiptu, Gruzji, Indii, Łotwy, Serbii i Ukrainy.

Hajnowski festiwal ma podkreślać, że muzyka cerkiewna jest nieodłączną częścią prawosławnego nabożeństwa i ma znaczenie nie tyle artystyczne, co religijne. Dlatego jego specyfiką jest liczny udział zespołów parafialnych, które wykonują tę muzykę podczas uroczystości religijnych.

Wśród imprez towarzyszących tegorocznej edycji tego festiwalu jest m.in. koncert plenerowy w uroczysku Topiło w Puszczy Białowieskiej.

20 maja w Białymstoku rozpocznie się Międzynarodowy Festiwal Muzyki Cerkiewnej „Hajnówka 2026” (MFMC), uważany za jedną z najważniejszych na świecie imprez, prezentujących i popularyzujących muzykę cerkiewną. Hasło tegorocznej edycji, to „Świat muzyki cerkiewnej – muzyka cerkiewna świata”.

Od 2003 roku odbywa się on w stolicy województwa podlaskiego, ale swój początek ma w Hajnówce, która wciąż pozostaje w jego nazwie. W tym roku weźmie w nim udział kilkanaście chórów i zespołów wokalnych z Polski, Armenii, Austrii, Azerbejdżanu, Bułgarii, Estonii, Ghany, Grecji, Litwy, Łotwy, Szwecji i Ukrainy.

>>> Rosyjska Cerkiew w ciągu trzech lat stworzyła w Afryce sieć propagandową – ponad 350 parafii w 34 krajach

Laureaci tego festiwalu będą znani 24 maja. Przesłuchania konkursowe odbywać się będą w sali koncertowej starego budynku Opery i Filharmonii Podlaskiej, przy ul. Podleśnej w Białymstoku. Zaplanowano też koncerty specjalne, np. poświęcone chóralistyce Kaukazu czy Afryki.

W związku z sytuacją międzynarodową i wojną na Ukrainie, już od kilku lat w obu festiwalach nie biorą udziału chóry z Białorusi i Rosji – krajów tradycyjnie kojarzonych z prawosławiem.

Dwa, niezależne od siebie, festiwale muzyki cerkiewnej organizowane są w województwie podlaskim od czasu, gdy metropolita Sawa, zwierzchnik Cerkwi w Polsce, wycofał w 2002 roku poparcie tego Kościoła dla MFMC, który w Hajnówce odbywał się od 20 lat.

Powstał wtedy komitet organizacyjny nowej imprezy, która ma podkreślać religijny charakter muzyki prawosławia; tak powstały Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej. Dlatego w Hajnówce odbywa się festiwal pod patronatem Cerkwi, zaś w Białymstoku – impreza bez patronatu tego Kościoła, za to – z racji poziomu prezentacji – uznawana za jeden z najważniejszych takich festiwali na świecie.

Zobacz także