Muminki obchodzą 80. urodziny

Dokładnie 80 lat temu, w 1945 roku, ukazała się pierwsza książka o Muminkach – „Małe trolle i duża powódź” autorstwa fińskiej pisarki i ilustratorki Tove Jansson. Choć stworzony z myślą o najmłodszych, świat Muminków odzwierciedla uniwersalne ludzkie emocje, archetypy i doświadczenia.

Pierwsza część cyklu, „Małe trolle i duża powódź”, ukazała się w 1945 roku. W skład sagi o przychodach Muminków wchodzi dziewięć tomów: od „Małe trolle i duża powódź” po „Dolinę Muminków w listopadzie”, wydaną w 1970 roku. Akcja książek rozgrywa się w Dolinie Muminków, krainie przypominającej krajobraz Finlandii.

Muminek, Mamusia i Tatuś Muminka, Mała Mi, Włóczykij, Ryjek i Panna Migotka tworzą rdzeń obsady, obok Paszczaków, Filifionek i budzącej trwogę Buki. Każdy tom dokłada nowe przygody i tematy, które bawią dzieci, a dorosłych skłaniają do refleksji psychologicznych.

Ekranizacje, słuchowiska, spektakle i komiksy rozszerzyły zasięg opowieści. Ilustracje do komiksów tworzyła sama Jansson. Seria przetłumaczona na ponad 30 języków stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych fińskich eksportów kultury. Czytelnicy i badacze od lat interpretują postaci jako symbole postaw i emocji. Muminek uosabia dobro i wrażliwość, Włóczykij – wolność i wędrówkę, Mała Mi – bunt i odwagę, a Buka – lęk i samotność. Ten zestaw cech pozwala śledzić dojrzewanie i mierzenie się z kryzysami.

Tove Jansson urodziła się w 1914 r. w Helsinkach, w domu artystów. Jak czytamy w biografii Boel Westin „Tove Jansson. Mama Muminków”: „Zanim nauczyła się chodzić, zaczęła rysować”. Wczesne rysunki stworzeń podobnych do Muminków (wówczas Snorków) publikował magazyn satyryczny „Garm”. Siostrzenica artystki, Sophia, mówiła w rozmowie z „Guardianem”, że jej ciotka „kwestionowała wiele założeń, które nadal panowały w społeczeństwie na temat tego, jak kobiety powinny żyć w tamtych czasach”.

Zobacz także