Służba prawdzie była osią jego życia – uroczystości pogrzebowe ks. prof. Andrzeja Szostka

Poszukiwanie prawdy zakorzenione w wierze, prostota serca oraz kapłańska i zakonna wierność Chrystusowi były najważniejszymi rysami jego życia – mówił ks. Piotr Kieniewicz MIC podczas Mszy św. pogrzebowej ks. prof. Andrzeja Szostka MIC w kościele pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Lublinie. Po Mszy ciało Zmarłego zostało złożone w mariańskiej kwaterze cmentarza przy ul. Unickiej. Ks. prof. Andrzej Szostek MIC zmarł 21 lipca w wieku 81 lat, w 56. roku profesji zakonnej i po 52 latach w prezbiteracie.

W homilii ks. Piotr Kieniewicz MIC, sekretarz polskiej prowincji Zgromadzenia Księży Marianów, nawiązał do Ewangelii o objawieniu Bożych tajemnic ludziom prostego serca. Zaznaczył, że Chrystus nie odrzuca ludzi wykształconych, lecz tych, których zamyka pycha i przekonanie o własnej samowystarczalności. Jak podkreślił, ks. prof. Andrzej Szostek był wybitnym uczonym, ale równocześnie zachował ewangeliczną prostotę i pokorę wobec prawdy.

Przywołując myśl św. Bernarda z Clairvaux o różnych motywacjach zdobywania wiedzy, ks. Kieniewicz powiedział, że zmarły marianin należał do tych, którzy szukają wiedzy po to, by służyć innym. – To jest miłość, która jest prawdziwą mądrością – przypomniał.

Uroczystości pogrzebowe byłego rektora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego ks. prof. Andrzeja Szostka w Kościele pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Lublinie, fot. PAP/Karol Zienkiewicz

Kaznodzieja zwrócił uwagę, że centralnym pojęciem duchowości i nauczania ks. Szostka było sumienie rozumiane jako miejsce słuchania Boga. Wspomniał nagrany dwa lata temu wywiad z okazji jubileuszu 50-lecia kapłaństwa, w którym zmarły mówił, że zawsze pragnął być księdzem, a pytany o rozeznawanie powołania odpowiadał krótko: „Słuchaj Jezusa”.

Ks. Kieniewicz podkreślił, że dla ks. Szostka prawda była zobowiązaniem wymagającym pokory oraz gotowości do podporządkowania jej własnych przekonań i planów. – Prawda mnie wiąże, więzami może i niewidzialnymi, ale niezwykle mocnymi, bo są to więzy miłości – przypomniał, streszczając jego sposób myślenia.

Mówiąc o działalności naukowej Zmarłego, ks. Kieniewicz zaznaczył, że mimo niezwykłej erudycji potrafił przekazywać nawet najbardziej złożone zagadnienia w sposób jasny i zrozumiały. Przypomniał słowa księdza profesora do studentów, że jeśli nie rozumieją jego wykładu, to jest to wina wykładowcy, a nie słuchaczy, ponieważ obowiązkiem nauczyciela jest mówić tak, aby być zrozumianym.

Drugim filarem życia ks. Szostka – obok służby prawdzie – było, jak zaznaczył kaznodzieja, kapłaństwo i życie zakonne. Podkreślił, że „nie żył dla siebie, ale dla Chrystusa i Kościoła”. Pozostał wiernym marianinem, zaangażowanym we wspólnotę zakonną, niezależnie od pełnionych funkcji naukowych i administracyjnych.

Ks. Kieniewicz wspominał Zmarłego także jako współbrata zakonnego, który mimo międzynarodowego autorytetu naukowego pozostawał człowiekiem prostym i dostępnym. – Był gwiazdą, ale nie był celebrytą – powiedział. Wspominał jego gotowość do codziennych rozmów, wspólnej modlitwy, gry w szachy czy brydża oraz wdzięczność wobec swoich mistrzów, zwłaszcza kard. Karola Wojtyły i ks. Tadeusza Stycznia.

Przypomniał również rekolekcje, które ks. Szostek prowadził dla mariańskich kleryków jesienią 2024 r., dzieląc się nie tylko doświadczeniem sukcesów, ale także własnymi trudnościami i zmaganiami na drodze powołania.

Kończąc homilię, ks. Kieniewicz nawiązał do wezwania św. Jana Pawła II wygłoszonego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w 1987 r.: „Uniwersytecie, służ Prawdzie! Jeśli służysz prawdzie – służysz wolności, wyzwalaniu człowieka i narodu, służysz życiu”. Wyraził przekonanie, że właśnie to papieskie przesłanie ks. prof. Andrzej Szostek uczynił programem swojego życia i przekazywał je kolejnym pokoleniom studentów oraz słuchaczy.

Kaznodzieja odniósł się także do licznych komentarzy po śmierci profesora. – Niektórzy napisali, że Kościół w Polsce stracił wielkiego człowieka. Chcę powiedzieć z całą mocą, że to nieprawda – mówił. Podkreślił, że chrześcijańska nadzieja nie pozwala mówić o ostatecznej stracie, ponieważ – jak przypomina liturgia pogrzebowa – „życie Twoich wiernych, o Panie, zmienia się, ale się nie kończy”. Dlatego, jak zaznaczył, służba prawdzie, do której zachęcał św. Jan Paweł II, jest ostatecznie służbą życiu wiecznemu.

Po Mszy św. ciało Zmarłego zostało złożone w mariańskiej kwaterze cmentarza przy ul. Unickiej w Lublinie.

Uroczystości pogrzebowe na cmentarzu przy ul. Unickiej w Lublinie, fot. PAP/Karol Zienkiewicz

Ks. prof. Andrzej Szostek urodził się 9 listopada 1945 r. w Grudziądzu. Po uzyskaniu świadectwa dojrzałości w I Liceum Ogólnokształcącym im. Bolesława Chrobrego w Grudziądzu odbył studia teologiczne i filozoficzne w KUL. Magisterium z filozofii chrześcijańskiej otrzymał w 1969 r. na podstawie pracy Etyka jako nauka empiryczna w ujęciu T. Czeżowskiego i T. Kotarbinskiego, napisanej pod kierunkiem ks. dr. hab. Karola Wojtyły.

Stopień doktora w zakresie filozofii chrześcijańskiej uzyskał w 1978 r. na podstawie rozprawy Filozoficzne aspekty dyskusji wokół norm ogólnie ważnych we współczesnej teologii pisanej pod kierunkiem, której promotorem był ks. doc. dr hab. Tadeusz Styczeń. Habilitację w zakresie filozofii i socjologii – filozofii (etyki) otrzymał w 1989 r. na podstawie rozprawy. Natura – rozum – wolność. Filozoficzna analiza koncepcji twórczego rozumu we współczesnej teologii moralnej. Wszystkie tytuły uzyskał na Wydziale Filozofii KUL.

Należał do Zgromadzenia Księży Marianów. Pierwsze śluby zakonne złożył 15 sierpnia 1970 r., a wieczyste 15 sierpnia 1973 r. Od 2006 r. był radnym generalnym. Wyświęcony na kapłana został 23 czerwca 1974 r. w Górze Kalwarii.

Przez całą swą karierę naukową związany był z KUL. W latach 1992-1996 był prorektorem, a następnie przez dwie kadencje (1998-2004) rektorem KUL. Do emerytury w 2018 r. pozostawał kierownikiem katedry etyki. Zainteresowania badawcze ks. prof. Szostka dotyczyły takich zagadnień jak: argumentacja w etyce, etyka a antropologia, struktura sumienia, etyka szczegółowa (zwłaszcza znaczenie życia ludzkiego, etyka społeczna), myśl filozoficzna Karola Wojtyły.

Opublikował ok. 200 prac, w tym książki: Der Stein um den Menshen (wraz z Karolem Wojtyłą i Tadeuszem Styczniem) (Kevelser 1979), Normy i wyjątki (Lublin 1980), Miłości gdzie jesteś? Medytacje rekolekcyjne (wspólnie z Tadeuszem Styczniem) (Lublin 1986), Natura – rozum – wolność (Lublin 1989, książka została przetłumaczona na jęz. niemiecki i włoski), Pogadanki z etyki (Częstochowa 1993), Wokół godności prawdy i miłości (Lublin 1995). Jest redaktorem księgi pamiątkowej wydanej z okazji osiemdziesięciolecia KUL – Nauka i wiara. 80 lat KUL (Lublin 1999) oraz współredaktorem Codziennych pytań Antygony. Księgi pamiątkowej ku czci księdza Profesora Tadeusza Stycznia (Lublin 2001). Współpracował z redakcjami: „Ethos. Kwartalnika Instytutu Jana Pawła II KUL”, „Roczników Filozoficznych KUL”, „Zeszytów Naukowych KUL”, „Aletheia. An International Journal of Philosophy”, a także „Rivista di studi sulla persona e la famiglia Anthropotes”.

Rektor KUL ks. prof. Mirosław Kalinowski przemawia podczas uroczystości pogrzebowych ks. prof. Andrzeja Szostka, fot. PAP/Karol Zienkiewicz

Był członkiem Wydziału Filozoficznego Towarzystwa Naukowego KUL, Lubelskiego Oddziału Towarzystwa Filozoficznego, Zarządu Instytutu Jana Pawła II i wiceprezesem Lubelskiego Towarzystwa Naukowego (od 2003). W latach 1992-1997 był członkiem Międzynarodowej Komisji Teologicznej.

Dyrektor Instytutu Filozofii na Wydziale Filozofii i Socjologii UMCS dr hab. Piotr Konderak, fot. PAP/Karol Zienkiewicz

Został odznaczony Orderem Palmes Académiques (2001), Medalem Komisji Edukacji Narodowej (2001), Premium Honorificum Lubelskiego Towarzystwa Naukowego (2003) i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2005), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2013). Był też laureatem wielu nagród, m.in. Nagrody „Za krzewienie wartości chrześcijańskich w kulturze polskiej”, Nagrody Prezydenta Grudziądza im. Ks. prof. Janusza Pasierba (2001 r.), Nagrody naukowej im W. Pietrzaka (2003), Nagrody Rektora KUL I stopnia (2005), Wyróżnienia Lubelskiego Towarzystwa Naukowego „Resolutio pro Laude Academica” (2005).