madagaskar. fot. pixabay.com

Specjalny dokument o „Laudato si’”: kryzys wzywa nas do prawdziwego nawrócenia

4 min. zajmie Ci przeczytanie tego artykułu.
W Watykanie został opublikowany międzydykasterialny dokument: „Na drodze troski o wspólny dom”. Powstał on z okazji piątej rocznicy ukazania się encykliki „Laudato si’”, podpisanej przez papieża Franciszka 24 maja 2015 roku, a ogłoszonej 18 czerwca tego samego roku. Dokument przypomina podstawowe przesłanie encykliki: „Wszystko jest powiązane, nie ma kryzysów oddzielonych od siebie, istnieje jeden złożony kryzys społeczno-środowiskowy, który wzywa do prawdziwego nawrócenia ekologicznego”.

Dokument podkreśla centralną rolę ekologii integralnej w życiu nas wszystkich. Wzywa Kościoły lokalne do „dania dobrego przykładu spójności” ze wskazaniami encykliki. Chodzi o podejmowanie inicjatyw edukacyjnych i formacyjnych w dziedzinie ekologii integralnej, selektywnej zbiórki i utylizacji odpadów, korzystania z mniej zanieczyszczających środków transportu, krytycznej konsumpcji w obiegu zamkniętym, lepszych systemów izolacji budynków, poprawy wydajności energetycznej, etycznego inwestowania, zakazu jednorazowych opakowań z tworzyw sztucznych oraz troski o tereny zielone.

>>> Egoizm zabija nas i naszą planetę [ROZMOWA]

Trudny czas wzywa nas do troski

„W tym trudnym czasie, który będzie przeznaczony na niemałe zmiany w społeczeństwie, w którym żyjemy – w związku z trwającą pandemią – jesteśmy wezwani do troski o siebie nawzajem, do niezamykania się w egoizmie, do promowania i obrony ludzkiego życia od jego powstania do naturalnego zakończenia, do zapewnienia wszystkim odpowiedniej opieki medycznej, do ożywiania międzynarodowej solidarności, do zwalczania kultury odrzucenia, do uczenia się i wspólnego budowania nowych, bardziej sprawiedliwych systemów gospodarczych i finansowych, do zaangażowania się na rzecz dialogu, pokoju, odrzucenia przemocy i wojny” – głosi dokument.

Wcielanie w życie „nowego paradygmatu ekologii integralnej”, zawartego w „Laudato si’”, wymaga „dalekosiężnej wizji, która ma się ukonkretniać w miejscach i przestrzeniach, w których uprawia się i przekazuje edukację i kulturę, tworzy się świadomość, formuje się postawę politycznej, naukowej i gospodarczej odpowiedzialności oraz, w ogóle, podejmuje się odpowiedzialne działania”.

Pierwsza część dokumentu podkreśla potrzebę zmiany mentalności, która znajdzie odzwierciedlenie w trosce o stworzenie, w dialogu z innymi oraz w świadomości głębokiego powiązania pomiędzy problemami świata. Sugeruje się dowartościowanie różnych inicjatyw takich np. „Czas dla Stworzenia”, ale także tradycji monastycznych, które uczą kontemplacji, modlitwy, pracy oraz służby.

Dokument wskazuje na centralne miejsce osoby ludzkiej, ponieważ „nie można bronić natury, jeśli nie broni się każdego ludzkiego istnienia”. Mocno podkreślone jest znaczenie rodziny jako „głównego podmiotu procesu ekologii integralnej”: opartego na podstawowej zasadzie „komunii i płodności”. Rodzina jest podstawowym miejscem edukacji, w którym uczymy się szacunku dla ludzkich istnień oraz całego stworzenia.

” Jesteśmy wezwani do wspólnego budowania nowych, bardziej sprawiedliwych systemów gospodarczych” – głosi dokument. fot. EPA/NADEEM KHAWAR

Dbajmy o nasz świat!

Tekst sugeruje szukanie dróg współpracy pomiędzy domem, szkołą oraz parafią, aby wspólnie dojść do opracowania projektów formacyjnych sprzyjających „obywatelskości ekologicznej”. Chodzi o promowanie wśród młodych „nowych modeli relacji”, które przezwyciężą indywidualizm na rzecz solidarności, odpowiedzialności i troski. Potrójna misja uniwersytetów: nauczanie, badania oraz służba społeczeństwu powinna obejmować również ekologię integralną, zachęcając studentów do zaangażowania w dziedzinach, które ułatwią pozytywne zmiany środowiskowe.

Zaangażowanie na rzecz troski o wspólny dom jest integralną częścią życia chrześcijańskiego, a nie tylko jakąś opcją drugorzędną. Ale nie tylko to, to znakomita płaszczyzna do dialogu oraz współpracy ekumenicznej i międzyreligijnej. Religie mogą skutecznie zachęcać do stylu życia bardziej kontemplacyjnego i umiarkowanego, aby powstrzymać dalsze niszczenie planety.

>>> Mija 5 lat od ogłoszenia encykliki „Laudato si’”

Na początku drugiego rozdziału dokument podejmuje temat wyżywienia oraz przywołuje słowa papieża Franciszka: „Jedzenie, które się wyrzuca jest jakby ukradzione ubogim” (LS, 50). Podkreśla się, że marnowanie żywności jest wielkim aktem niesprawiedliwości oraz zaproszeniem do promocji zróżnicowanego oraz zrównoważonego rolnictwa. Należy wziąć w obronę drobnych producentów i zasoby naturalne oraz podjąć edukację zdrowego żywienia zarówno w zakresie jakości, jak i ilości.

Mocne jest również wezwanie do przeciwstawienia się wielkim projektom rolno-przemysłowym zatruwającym środowisko. Dostęp do wody jest uznawany w dokumencie jako podstawowe ludzkie prawo. Znajdujemy także apel o redukcję zanieczyszczeń, dekarbonizację w sektorze energetycznym na rzecz inwestowania w źródła czyste i odnawialne, dostępne dla wszystkich. Również morza i oceany znajdują się w samym centrum ekologii integralnej. Są „błękitnymi płucami planety”.

fot. pixabay

Sprawiedliwie i równo – dla wszystkich

Tekst podkreśla także potrzebę przestawiania się na „ekonomię obrotową”, która nie skupia się jedynie na bieżącej eksploatacji zasobów, ale dąży do zachowania ich na dłuższy okres, aby mogły być ponownie wykorzystywane.

W świecie pracowniczym postuluje się promocję zrównoważonego rozwoju społeczno-ekonomicznego, aby ograniczyć ubóstwo; wzywa się do podejmowania działań na rzecz osób wykluczonych poprzez godną pracę, sprawiedliwy zarobek, walkę z pracą młodocianych i szarą strefą. Trzeba stawiać na ekonomię włączającą, na promocję wartości rodziny i macierzyństwa. Wskazuje się na potrzebę przeciwdziałania i zwalczania nowych form niewolnictwa, zwłaszcza handlu ludźmi. W świecie finansów należy przestrzegać zasady prymatu dobra wspólnego dążąc do położenia kresu ubóstwa.

Dokument podkreśla także prymat społeczeństwa obywatelskiego, któremu powinny służyć: polityka, rządy oraz administracja. Przypomina się, że globalizacja powinna mieć oblicze demokratyczne, społeczne i dające poczucie uczestnictwa wszystkim. Powinna opierać się na sprawiedliwości i moralności oraz na przeciwstawieniu się wszelkim formom korupcji.

>>> Ta encyklika uczy nas, że „wszystko jest połączone”

Tekst zatrzymuje się również na temacie zdrowia opowiadając się za równością i sprawiedliwością społeczną oraz wskazując na ważność prawa dostępu do opieki sanitarnej dla wszystkich.

Na zakończenie watykański dokument o wprowadzaniu w życie encykliki „Laudato si’” pochyla się nad tematem zmian klimatycznych, ze świadomością, że mają one kluczowe znaczenie w wymiarze środowiskowym, etycznym, ekonomicznym, politycznym oraz społecznym, oddziałując szczególnie na najbiedniejszych. Potrzebny jest zatem model rozwoju, który ujmie razem walkę ze zmianami klimatycznymi oraz walkę z ubóstwem.

Zobacz także
Wasze komentarze