Wiceprzewodniczący episkopatu USA: na przemoc polityczną nigdy nie można się godzić

Wiceprzewodniczący Konferencji Biskupów Katolickich Stanów Zjednoczonych (USCCB) biskup Daniel Flores wezwał do odrzucenia przemocy politycznej i odbudowy zdolności Amerykanów do rozmowy ponad podziałami. W rozmowie z serwisem AdVaticanum mówił także o wolności religijnej, pamięci o ofiarach zamachów z 11 września 2001 r. oraz konieczności uczciwego zmierzenia się Kościoła i społeczeństwa z historią napięć rasowych.

„Przemoc polityczna nigdy nie może być akceptowana”

Biskup Flores odniósł się do narastającej polaryzacji amerykańskiego życia publicznego w tygodniu, w którym przypadała pierwsza rocznica zabójstwa Charliego Kirka. „Przede wszystkim przemoc polityczna nigdy nie może być akceptowana. Trzeba to powiedzieć wprost” – podkreślił.

Jego zdaniem Kościół wraz z innymi wspólnotami chrześcijańskimi powinien pomagać w tworzeniu bardziej pokojowej przestrzeni debaty publicznej. Problemy wywołujące największe napięcia nie mogą pozostawać bez reakcji, ponieważ mogą przerodzić się w nienawiść. „Należy je rozładowywać, a rozładowują się one tylko wtedy, gdy ludzie naprawdę się poznają i rozmawiają, nawet jeśli ich punkty widzenia są radykalnie różne” – powiedział.

Fot. PAP/EPA/CHRIS TORRES — fot. PAP/EPA/CHRIS TORRES

Hierarcha podkreślił znaczenie szacunku i słuchania. „Nie ma łatwego rozwiązania ani hasła, które za nas to załatwi. Trzeba szanować ludzi. Trzeba rozmawiać z nimi z szacunkiem. I trzeba słuchać” – zaznaczył.

Pamięć o 11 września pozostaje żywa

Bp Flores mówił również o znaczeniu 25. rocznicy zamachów z 11 września 2001 r. Jego zdaniem wydarzenia te nadal kształtują pamięć mieszkańców Nowego Jorku, całych Stanów Zjednoczonych i świata. „Dotknęło to nas wszystkich. Myślę, że dotknęło to cały świat. Ludzie wciąż pamiętają, gdzie byli, gdy usłyszeli tę wiadomość, a ten szok tak naprawdę nie zniknął. Po prostu z czasem przybrał inną formę” – powiedział. Zwrócił uwagę zarówno na cierpienie rodzin ofiar, jak i bohaterstwo osób uczestniczących w akcji ratunkowej. Wśród ofiar byli m.in. strażacy, policjanci, ratownicy i pracownicy biurowi.

Dla katolików odpowiedzią na tragedię była modlitwa. „Reakcja była niemal instynktowna: udaliśmy się do kościoła” – wspominał biskup. Podkreślił szczególną rolę Mszy św., która pozwala wspólnocie Kościoła gromadzić zarówno tych, którzy zginęli, jak i ich rodziny.

Wolność religijna wymaga stałej ochrony

W rozmowie poruszono również kwestię wolności religijnej. Bp Flores nie chciał komentować konkretnego projektu ustawy popieranego przez arcybiskupa Alexandra Sample’a, ponieważ – jak zaznaczył – nie znał jego szczegółowych zapisów.

Podkreślił jednak, że sama zasada ochrony wolności religijnej jest dla Kościoła jednoznaczna. Jego zdaniem Stany Zjednoczone mogą dawać światu przykład poszanowania tej wolności nie tyle poprzez narzucanie własnych rozwiązań innym państwom, ile przez praktyczne stosowanie ich u siebie. „Prawa zapisane w Konstytucji nadal wymagają ochrony” – powiedział.

Hierarcha wskazał także na prawo Kościoła do prowadzenia szkół, organizacji charytatywnych, szpitali i parafii oraz do publicznego wyrażania wiary. Odwołał się przy tym do deklaracji Soboru Watykańskiego II Dignitatis humanae, zgodnie z którą wolność religijna należy do godności człowieka. „Człowiek musi mieć swobodę poszukiwania prawdy, a częścią tego poszukiwania jest dojście do przekonania o Bogu i o religii” – wyjaśnił.

„Zaprzeczanie temu byłoby zapomnieniem”

Bp Flores został również zapytany o wypowiedzi bp. Roberta Boxiego dotyczące rasizmu. Zastrzegł, że znał jedynie medialne nagłówki i nie chciał oceniać słów biskupa bez znajomości ich pełnego kontekstu. Jednocześnie przyznał, że napięcia rasowe i etniczne są częścią historii Stanów Zjednoczonych i odcisnęły swoje piętno także na życiu Kościoła. „Zaprzeczanie temu nie byłoby wiernością; byłoby zapomnieniem” – powiedział.

Jak zaznaczył, doświadczenia poszczególnych wspólnot wpływały na to, kto czuł się w Kościele przyjęty, a kto pozostawał na marginesie. Kościół powinien traktować tę historię jako lekcję i wyciągać wnioski z własnych błędów.

„To część rachunku sumienia Kościoła”

Zdaniem biskupa Flores uznanie przez papieża kandydata za odpowiedniego do posługi biskupiej w ramach zwyczajnej procedury nie oznacza, że Kościół twierdzi, iż problem rasizmu nigdy w nim nie istniał lub że nie ma już nic do zrobienia. „Te dwie rzeczy to nie to samo” – podkreślił. Dodał, że biskup może mówić o ranach obecnych w Kościele właśnie dlatego, że sam jest jego częścią. „Nie jest to oskarżenie pod adresem osądu papieża. Jest to część rachunku sumienia Kościoła” – zaznaczył.

Na zakończenie bp Flores przestrzegł przed traktowaniem medialnych nagłówków jako ostatecznych ocen. Jego zdaniem potrzebne są pamięć o historii, szacunek wobec osób o odmiennych poglądach oraz nieustanne nawracanie się zarówno Kościoła, jak i całego społeczeństwa. „Nie chodzi o to, by każdy nagłówek zamieniać w werdykt. Chodzi o to, by pamiętać o naszej historii, szanować ludzi, którzy się na jej temat wypowiadają, i nieustannie nawracać się – jako Kościół i jako kraj – ku bardziej uczciwemu i braterskiemu życiu” – powiedział.

Daniel Ernesto Flores, ur. 28 sierpnia 1961 r. w Palacios w Teksasie, od 2009 r. jest biskupem Brownsville, a od 2025 r. wiceprzewodniczącym Konferencji Biskupów Katolickich Stanów Zjednoczonych (USCCB). Funkcja ta czyni go jedną z najważniejszych postaci obecnego kierownictwa Kościoła katolickiego w USA. Wcześniej, w latach 2006–2009, był biskupem pomocniczym Detroit.

Jako wiceprzewodniczący USCCB Flores uczestniczy w kierowaniu pracami amerykańskiego episkopatu i reprezentowaniu go w najważniejszych kwestiach dotyczących życia Kościoła katolickiego w Stanach Zjednoczonych. Jego doświadczenie obejmuje zarówno pracę duszpasterską, jak i działalność na poziomie krajowym, zwłaszcza w dziedzinie doktryny i polityki społecznej.

Od 2020 r. bp Flores przewodniczył Komisji Nauki Wiary USCCB, zajmującej się m.in. kwestiami związanymi z nauczaniem Kościoła i jego interpretacją w warunkach amerykańskich. W 2024 r. został również wybrany przez Synod Biskupów do Rady Zwyczajnej Sekretariatu Generalnego Synodu, co umocniło jego pozycję jako jednego z amerykańskich hierarchów zaangażowanych w proces synodalny Kościoła powszechnego.

Biskup diecezji na granicy z Meksykiem

Szczególne znaczenie dla jego działalności ma kierowanie diecezją Brownsville, obejmującą obszary południowego Teksasu przy granicy z Meksykiem. Bp Flores wielokrotnie wypowiadał się na temat migracji i ochrony godności migrantów. W 2019 r. apelował w USCCB o bardziej zdecydowaną obronę osób przekraczających granicę, sprzeciwiając się przedstawianiu ich przede wszystkim jako zagrożenia czy problemu.

Jego poglądy społeczne obejmują także kwestię przemocy z użyciem broni. Po strzelaninie w szkole w Uvalde w 2022 r. zdecydowanie skrytykował łatwy dostęp do broni palnej.

Droga do episkopatu

Bp Flores pochodzi z rodziny o korzeniach meksykańskich. Święcenia kapłańskie dla diecezji Corpus Christi przyjął w 1988 r. Studiował filozofię i teologię w Teksasie, a w 2000 r. uzyskał doktorat z teologii na Papieskim Uniwersytecie św. Tomasza z Akwinu w Rzymie.

Po powrocie do USA pełnił funkcje duszpasterskie, administracyjne i akademickie, m.in. był kanclerzem diecezji Corpus Christi, wykładowcą teologii oraz wicerektorem seminarium w Houston. W 2006 r. Benedykt XVI mianował go biskupem pomocniczym Detroit, a trzy lata później – biskupem Brownsville.