Od lewej: metropolita krakowski ks. arcybiskup Karol Wojtyła, administrator apostolski diecezji wrocławskiej ks. arcybiskup Bolesław Kominek, metropolita poznański ks. arcybiskup Antoni Baraniak. Fot. NAC
Wrocław upamiętnił 61. rocznicę orędzia biskupów polskich do niemieckich. Kwiaty pod pomnikiem kard. Kominka
„Przebaczamy i prosimy o przebaczenie” – słynne słowa z listu biskupów polskich do niemieckich sprzed 61 lat zostały przypomniane podczas uroczystości zorganizowanych we Wrocławiu pod pomnikiem kard. Bolesława Kominka, autora i głównego inicjatora orędzia.
W 61. rocznicę tego wydarzenia przedstawiciele Kościoła, władz państwowych i samorządowych, dyplomacji oraz instytucji naukowych i kulturalnych złożyli kwiaty przed pomnikiem hierarchy we Wrocławiu.
Człowiek dialogu
Historyczny kontekst dokumentu przypomniał dr hab. Wojciech Kucharski, zastępca dyrektora ds. naukowych Ośrodka „Pamięć i Przyszłość”. Zwrócił uwagę, że całe życie kard. Kominka prowadziło do tego przełomowego gestu. Urodzony na Śląsku, wychowany w polskiej rodzinie, a zarazem doskonale znający język i kulturę niemiecką, był człowiekiem pogranicza i dialogu. Doświadczenie zdobywał także jako administrator apostolski na Śląsku Opolskim.
– Kard. Kominek, człowiek dialogu par excellence, całe swoje życie nakierował właśnie na ten moment. To był kulminacyjny punkt jego biografii – podkreślił historyk. Zaznaczył również, że Wrocław, w którym splatają się dzieje różnych narodów, jest szczególnym miejscem dla budowania pojednania.
Ks. prof. Sławomir Stasiak, rektor Akademii Katolickiej we Wrocławiu przypomniał, że dokument nie ograniczał się do deklaracji przebaczenia, lecz podejmował także temat wspólnych korzeni chrześcijaństwa i polskiej tożsamości narodowej.
– Są przynajmniej dwa powody, dla których winniśmy szukać dróg pojednania. Pierwszym jest prawda, drugim – dobro wspólne. Nie ma pojednania bez prawdy – zaznaczył.
Do czego służy pamięć o wojnie
Knut Abraham, koordynator rządu federalnego Niemiec ds. polsko-niemieckiej współpracy międzyspołecznej i przygranicznej oraz poseł do Bundestagu powiedział, że gest polskich biskupów spotkał się z oporem zarówno w Polsce, jak i w Niemczech. Przypomniał również o odpowiedzi niemieckich biskupów, którzy podjęli zaproszenie do dialogu.
Nawiązał też do wspólnego oświadczenia episkopatów Polski i Niemiec „Odwaga wyciągniętych rąk”, opublikowanego w ubiegłym roku z okazji 60. rocznicy wymiany listów. Biskupi przestrzegli w nim przed wykorzystywaniem historycznych krzywd do bieżących rozgrywek politycznych.
– Nie chodzi przede wszystkim o to, aby mieć rację, ale raczej o to, aby zrozumieć sąsiada i z empatią podchodzić do krzywd wyrządzonych innym – przytoczył Abraham. Przypomniał także, że papież Leon XIV podczas audiencji generalnej w grudniu 2025 r. wskazał polsko-niemieckie pojednanie jako wyjątkową i godną naśladowania drogę porozumienia między narodami.
O znaczeniu tego dziedzictwa dla współczesnego Wrocławia mówił wiceprezydent miasta Mateusz Żak. Zwrócił uwagę, że pamięć o wojnie nie powinna być wykorzystywana do podsycania resentymentów. Podkreślił, że współczesne relacje polsko-niemieckie opierają się na współpracy, wspólnych projektach i kontaktach społecznych.
Dyrektor Ośrodka „Pamięć i Przyszłość” dr Andrzej Jerie zaznaczył, że pojednanie wymaga stałego potwierdzania gotowości do budowania relacji.
– Pojednanie nie jest jednorazowym gestem ani jednorazowym wysiłkiem, ale procesem, który wymaga ciągłego zaangażowania i nieustannego wyrażania woli pojednania – powiedział.

List biskupów polskich i zdawkowa odpowiedź
List biskupów polskich do niemieckich ze słynną frazą „udzielamy wybaczenia i prosimy o nie” został wystosowany 18 listopada 1965 roku w Rzymie, w czasie gdy kończył się Sobór Watykański II. Jego autorem był późniejszy kardynał Bolesław Kominek, a podpisali się pod nim m.in. kardynał Stefan Wyszyński i abp Karol Wojtyła. List miał na celu doprowadzenie do duchowego pojednania po okrucieństwach wyrządzonych Polakom przez Niemców w czasie II wojny światowej.
Przeciwko biskupom ówczesne komunistyczne władze rozpętały nagonkę prasową, oskarżając ich o zdradę interesów narodowych.
Odpowiedź biskupów niemieckich, wystosowana 5 grudnia tego samego roku, nie zawierała słowa „przepraszam” i miała charakter w porównaniu z listem polskich biskupów, zdawkowy. Kardynał Wyszyński wyraził w liście do swojego niemieckiego odpowiednika rozczarowanie, że „serdecznie wyciągnięta ręka nie została spontanicznie ujęta”. Do dziś zresztą nie udało się doprowadzić do połączenia owego gestu pojednania z zadośćuczynieniem za straty wojenne.
Spotkanie z okazji 61. rocznicy orędzia zorganizował Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”, prowadzący Centrum Historii Zajezdnia, we współpracy z przedstawicielami ruchu Komunia i Wyzwolenie w Polsce.

Bądź na bieżąco z Misyjne.pl!
Obserwuj misyjne.pl w Google News. Dodaj nas do ulubionych, aby nie przegapić najważniejszych treści z kraju i ze świata.
Wybrane dla Ciebie
Czytałeś? Wesprzyj nas!
Działamy także dzięki Waszej pomocy. Wesprzyj działalność ewangelizacyjną naszej redakcji!
| Zobacz także |
| Wasze komentarze |
Papież: Kościół ma przyjmować wszystkich, by jak najwięcej osób znalazło w nim miejsce [+GALERIA]
Kto ozdobił Bazylikę św. Piotra? Powstaje cyfrowe archiwum
Abp Wojda zaprasza do modlitwy w intencji ojczyzny za wstawiennictwem św. Andrzeja Boboli





Wiadomości
Wideo
Modlitwy
Sklep
Kalendarz liturgiczny