Abp Polak: formacja kapłanów wymaga zmiany mentalności, a nie tylko nowych programów

Wytyczne dotyczące stałej formacji kapłańskiej są już gotowe i po zakończeniu obrad 405. Zebrania Plenarnego KEP trafią do dalszych prac. Jak poinformował KAI Prymas Polski abp Wojciech Polak, dokument może zostać przyjęty przez biskupów już jesienią. Podkreślił jednak, że celem nie jest stworzenie kolejnego programu szkoleń dla duchownych, lecz zmiana sposobu myślenia o formacji prezbiterów i ich kapłańskiej tożsamości.

Przewodniczący Komisji Duchowieństwa KEP przedstawił podczas obrad w Łomży stan prac nad nowymi wytycznymi dotyczącymi stałej formacji kapłańskiej. Jak wyjaśnił, dokument został już opracowany, poddany szerokim konsultacjom i przyjęty przez Komisję Duchowieństwa podczas posiedzenia 18 maja.

– Po tym zebraniu plenarnym dokument zostanie przekazany do Sekretariatu Konferencji Episkopatu Polski i przejdzie standardową procedurę, obejmującą m.in. opinię Rady Prawnej. Następnie trafi do biskupów. Jeśli nie pojawią się przeszkody, będzie mógł zostać poddany pod głosowanie podczas październikowego zebrania plenarnego – powiedział Prymas.

Zaznaczył jednak, że przyjęcie dokumentu jest jedynie jednym z etapów szerszego procesu. – Nie chodzi o stworzenie kolejnego programu ani o dokładanie księżom nowych obowiązków. Chodzi przede wszystkim o zmianę mentalności i przyjęcie nowego modelu formacji kapłańskiej – podkreślił.

Abp Polak poinformował, że równolegle prowadzone są warsztaty dla biskupów, księży i zakonników, poświęcone praktycznemu wdrażaniu założeń dokumentu. Dotychczas odbyły się trzy takie spotkania – w Gnieźnie, Warszawie i Piekarach Śląskich – a kolejne zaplanowano pod koniec czerwca w Rzeszowie.

Zdaniem Prymasa, konieczność opracowania nowych wytycznych wynika z dynamicznych zmian społecznych i kulturowych, które wpływają także na życie duchownych.

– Zmienia się świat, zmieniają się warunki życia księży, pojawiają się nowe wyzwania związane choćby z rzeczywistością cyfrową czy budowaniem relacji zarówno we wspólnocie kapłańskiej, jak i ze świeckimi. Jednocześnie dostrzegamy potrzebę głębszego zakorzenienia kapłańskiej tożsamości w teologii sakramentu święceń – powiedział.

Jak wyjaśnił, formacja kapłańska nie kończy się wraz z opuszczeniem seminarium i przyjęciem święceń. Jest procesem obejmującym całe życie prezbitera. Nowe wytyczne mają pomóc w praktycznym określeniu zasad tej formacji po okresie seminaryjnym.

Prymas zwrócił uwagę, że prace nad dokumentem prowadzono w szerokich konsultacjach z udziałem duchownych, osób konsekrowanych i świeckich. Podobny model zastosowano wcześniej przy opracowywaniu krajowych zasad formacji seminaryjnej.

Według abp. Polaka, dotychczasowe reakcje uczestników konsultacji i warsztatów są bardzo pozytywne. – Dają one poczucie współodpowiedzialności za tworzone rozwiązania. Formacja zawsze wymaga osobistego zaangażowania, ale jej celem nie jest jedynie zdobywanie wiedzy, lecz coraz pełniejsze przeżywanie własnego powołania – podkreślił Prymas Polski.

Prymas odniósł się również do malejącej liczby kandydatów do kapłaństwa. W tym roku w Kościele w Polsce zostanie wyświęconych 196 nowych księży.

Abp Polak zwrócił uwagę, że już dziś w wielu diecezjach odczuwalne są skutki spadku liczby powołań, czego przejawem jest powierzanie jednemu proboszczowi kilku parafii czy zmniejszanie liczby wikariuszy.

Jednocześnie zaapelował, by nie traktować tej sytuacji jako powodu do zniechęcenia. – Nie możemy opuszczać rąk. Potrzebna jest modlitwa o powołania, ale także nowe formy towarzyszenia młodym ludziom w rozeznawaniu ich drogi życiowej – powiedział.

Zdaniem Prymasa, najważniejszym świadectwem pozostaje jednak autentyczne życie samych kapłanów. – Młodzi ludzie muszą zobaczyć księdza, który przeżywa swoje powołanie w sposób radosny, autentyczny i szczęśliwy. To właśnie świadectwo życia najbardziej pociąga i rodzi nowe powołania – podkreślił.

Zobacz także