Abp Światosław Szewczuk: bez duchowych fundamentów nie da się odnowić bytu społecznego Ukrainy

W Monasterze św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach w Kijowie odbyło się 29 kwietnia spotkanie grupy inicjatywnej „Pierwszy Grudnia” z kierownictwem Kościołów chrześcijańskich Ukrainy, w szczególności Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego (UKGK), Prawosławnego Kościoła Ukrainy (PKU), Kościoła Rzymskokatolickiego i Kościołów protestanckich.

Uczestnicy spotkania skupili się na analizie stanu społeczeństwa ukraińskiego i poszukiwaniu sposobów dalszej współpracy na rzecz duchowego zwycięstwa Ukrainy. W spotkaniu wzięli udział członkowie Grupy Inicjatywnej „Pierwszy Grudnia”, w tym naukowcy, obrońcy praw człowieka, osoby publiczne i autorytety moralne społeczeństwa ukraińskiego. UKGK reprezentowali na spotkaniu, jego zwierzchnik arcybiskup większy kijowsko-halicki, Światosław Szewczuk, Kierownik Wydziału Stosunków Zewnętrznych UKGK w Ukrainie, o. Ołeksa Petriw, przewodniczący Komisji ds. Stosunków Międzywyznaniowych i Międzyreligijnych UKGK, o. Ihor Szaban, oraz sekretarz zwierzchnika UKGK, o. Oleh Oleksa.

Partnerstwo Kościołów i Społeczeństwa jako Głos Sumienia Ukrainy

W przemówieniu abp Szewczuk podkreślił znaczenie kontynuowania partnerstwa między Kościołami a społeczeństwem obywatelskim w czasach wojny i wyzwań społecznych.

„Jestem jednym z tych, którzy 15 lat temu zwrócili się do naszego społeczeństwa obywatelskiego z apelem w imieniu Kościołów” – zwierzchnik UKGK wspominał początki współpracy, zapoczątkowanej w trudnym okresie społeczno-politycznym 2011 roku.

Zwrócił uwagę, że w tym czasie trzy różne Kościoły: UKGK, Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Kijowskiego i Patriarchat Moskiewski – wspólnie przygotowały historyczne oświadczenie na temat duchowych i moralnych przyczyn kryzysu społeczno-gospodarczego.

„Sam fakt, że trzy tak różne Kościoły były w stanie przygotować takie oświadczenie w tamtym czasie, był czymś bezprecedensowym” – podkreślił abp Szewczuk.

Odpowiedzią na to wezwanie było powołanie Grupy Inicjatywnej „Pierwszy Grudnia”, która od 15 lat stała się „głosem sumienia narodu ukraińskiego”.

„Sumienie, zgodnie z chrześcijańskim rozumieniem, to głos Boga w sercu człowieka. I ten głos staje się swoistym kompasem, zwłaszcza w najciemniejszych czasach, kiedy nie do końca wiemy, jak postępować. I 15 lat tej inicjatywy było właśnie takim kompasem” – podkreślił zwierzchnik UKGK.

Przypomniał postaci kard. Lubomyra Huzara, Bohdana Hawryłyszyna i Jewhena Swierstiuka, którzy stali u źródeł inicjatywy, zaznaczając, że ich autorytet moralny do dziś inspiruje ukraińskie społeczeństwo.

Abp Szewczuk podkreślił, że w obecnych warunkach wojny dalsza współpraca między Kościołami a społeczeństwem obywatelskim jest szczególnie konieczna.

„Jesteśmy tu, aby ponowić nasz apel do społeczeństwa: bez moralnych, duchowych fundamentów odnowa naszego bytu społecznego jest niemożliwa. Aby pokonać wroga, musimy górować nad nim duchowo i moralnie” – stwierdził zwierzchnik UKGK.

W jego przekonaniu to właśnie w takim partnerstwie „leży klucz do siły, zdolności pokonywania wszelkich przeszkód i Bożego światła w trudnych, mrocznych czasach”.

Wskazał również na rozwój współpracy międzyreligijnej w porównaniu z 2011 rokiem: „Wtedy tylko trzy największe Kościoły zjednoczyły się i przemówiły jednym głosem. Dziś, widzicie, jest nas więcej” – powiedział, dziękując przedstawicielom Kościoła rzymskokatolickiego i wspólnot protestanckich za przyłączenie się do wspólnej inicjatywy.

Zwierzchnik UKGK podkreślili, że teksty stworzone w ramach Inicjatywy „Pierwszy Grudnia” w ciągu ostatnich 15 lat powinny zostać zachowane dla przyszłych pokoleń: „Nie mają prawa zniknąć w przeszłości. Są dziś tak bardzo potrzebne wszystkim”.

Następnie abp Szewczuk zapewnił o otwartości UKGK na dalszą współpracę: „Nasz Kościół zawsze był katalizatorem procesów społecznych i dziś, wraz z naszymi braćmi, liderami innych wyznań chrześcijańskich Ukrainy, jesteśmy gotowi na to kościelno-cywilne partnerstwo”.

Leczenie ran wojennych i przezwyciężanie „traumy kolonialnej”

W przemówieniu końcowym zwierzchnik UKGK zwrócił uwagę na inny wymiar współczesnych wyzwań społecznych – zbiorową traumę narodu ukraińskiego, która jego zdaniem wymaga zrozumienia i uzdrowienia.

„Mamy do czynienia z nawarstwieniem różnych traum. Kiedy mówimy o korupcji, zawsze kojarzymy ją z traumą kolonialną. Teraz na tę traumę postkolonialną, postludobójczą nakłada się trauma wojenna” – zauważył.

Abp Szewczuk podkreślił, że właśnie dlatego Kościół rozwija strategię duszpasterską pod nazwą „Leczenie ran wojennych”.

„Musimy wziąć odpowiedzialność za leczenie ran wojennych. Musimy tu szukać partnerstwa między sobą” – podkreślił.

Według zwierzchnika UKGK tylko wspólny głos Kościołów, intelektualistów i społeczeństwa obywatelskiego jest w stanie skutecznie mówić o złożonych tematach, w szczególności o korupcji i potrzebie bolesnych, ale koniecznych reform.

Zobacz także