Benedykt XVI i trzy nawrócenia św. Augustyna

Już dziś Leon XIV uda się do Pawii – miasta, które od VIII wieku strzeże relikwii św. Augustyna. Ostatnim papieżem, który nawiedził to miejsce był Benedykt XVI, który w wygłoszonej 22 kwietnia 2007 roku homilii opisał wewnętrzną drogę jednego ze swoich duchowych mistrzów – informuje Vatican News.

„Jeśli dokładnie prześledzimy życie św. Augustyna, zauważymy, że nawrócenie nie było wydarzeniem, które dokonało się w jednej chwili, lecz drogą, i że droga ta nie zakończyła się przy chrzcielnicy” – przypomniał Benedykt XVI i wskazał, że patrząc na rozwój Augustyna „można mówić o jego «nawróceniach», które w istocie były jednym wielkim nawróceniem przejawiającym się w poszukiwaniu Oblicza Chrystusa, a następnie w pójściu razem z Nim”.

Pierwsze nawrócenie – poszukiwanie prawdy drogą do chrześcijaństwa

„Pierwsze zasadnicze nawrócenie było wewnętrznym dochodzeniem do chrześcijaństwa, do «tak» wiary i chrztu” – mówił o Augustynie Benedykt XVI wskazując, że kluczem do zrozumienia jego życia było zamiłowanie do prawdy. Augustyn był człowiekiem swoich czasów, ale nie wystarczało mu przeciętne życie: „chciał znaleźć prawdę. Chciał się dowiedzieć, kim jest człowiek, skąd wziął się świat, skąd przychodzimy, dokąd zmierzamy i jak możemy znaleźć prawdziwe życie”. I choć miłość do Chrystusa „wyssał z mlekiem matki”, to zanim doszedł do chrześcijańskiej wiary, „przeszedł w swych młodzieńczych latach wiele wewnętrznych zmagań”. Dzięki filozofii platońskiej Augustyn odkrył istnienie Logosu – stwórczego rozumu, ale „dopiero w wierze Kościoła Augustyn odkrył z czasem drugą istotną prawdę: Słowo — Logos — stało się ciałem”.

Drugie nawrócenie – przyjęcie święceń dla służby wszystkim

W 387 r., po przyjętym w Mediolanie chrzcie, Augustyn wrócił do rodzinnej Afryki, by tam wieść życie „poświęcone rozmowie z Bogiem oraz refleksji i kontemplacji piękna i prawdy Jego słowa”. W 391 r. uczestniczył w niedzielnej liturgii w Hipponie, gdy w homilii biskup Waleriusz wspomniał o potrzebie wyświęcenia kapłana, któremu mógłby powierzyć głoszenie kazań. W odpowiedzi ludzie pochwycili Augustyna, który ze łzami w oczach przyjął święcenia kapłańskie. „Rozwiało się piękne marzenie o życiu kontemplacyjnym, życie Augustyna kompletnie się zmieniło” – mówił Benedykt XVI, wskazując na drugie nawrócenie, które polegało na „byciu wciąż na nowo dla wszystkich, a nie dla własnej doskonałości; wciąż na nowo, razem z Chrystusem, dawać własne życie, aby inni mogli Go znaleźć, Tego, który jest prawdziwym Życiem”.

>>> Ksiądz, który wybrał zesłanie. Władysław Bukowiński i Kościół ukryty w domach Kazachstanu [PATRON DNIA]

Trzecie nawrócenie – uznanie własnej niedoskonałości

Na kilka lat przed śmiercią, Augustyn podejmuje się napisania jednego ze swoich ostatnich dzieł, zatytułowanych Retractaciones – «Sprostowania», w którym, jak zauważa Benedykt XVI, „w sposób krytyczny traktuje swe napisane do tej pory dzieła i dokonuje pewnych korekt w miejscach, co do których dowiedział się czegoś nowego”. Wśród poruszonych tematów, Augustyn odnosi się do swoich własnych, napisanych 20 lat wcześniej homilii dotyczących Kazania na Górze, w których wyrażał przekonanie, że ochrzczony może osiągnąć doskonałość wskazaną przez Chrystusa. U schyłku swojego życia Doktor Kościoła dochodzi do wniosku, że „jeden tylko jest naprawdę doskonały i że w jednym tylko słowa z Kazania na Górze zostały całkowicie wypełnione: w samym Jezusie Chrystusie. Natomiast cały Kościół — my wszyscy, z apostołami włącznie, musimy modlić się każdego dnia: odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom”.

Augustyn nauczycielem pokory

Benedykt XVI wskazuje na Augustyna jako na przykład pokory, którą najpierw można dostrzec w Bożym wcieleniu, a następnie praktykować we własnym życiu. W życiu Augustyna, według niemieckiego papieża, polegała ona na „dostosowywaniu swej wielkiej myśli do pokornej wiary Kościoła”, na „przekładaniu swej wielkiej wiedzy na prosty język nauczania” oraz na uznaniu, że „on sam i cały Kościół pielgrzymujący potrzebował i wciąż potrzebuje miłosiernej dobroci Boga, który przebacza każdego dnia”. 

Zobacz także