Co ChatGPT wie o papieżu Leonie XIV?

Na początku listopada w „National Catholic Register” zauważono, że popularne czaty wykorzystujące AI – w tym ChatGPT – mają poważny problem z uznaniem nowego papieża. Sprawdzam więc, czy sztuczna inteligencja już uzupełniła swoją wiedzę.

Kto jest obecnie papieżem?

Na pytanie o Leona XIV National Catholic Register uzyskał odpowiedź, że „może tu być pewne zamieszanie z imieniem, ponieważ nigdy nie było papieża Leona XIV”.

Nie wszyscy użytkownicy mieli ten sam problem. Część z nich otrzymywała poprawną odpowiedź, innym AI „podpowiadała”, że „aktualnym papieżem jest wciąż Franciszek (Jorge Mario Bergoglio), wybrany w 2013 roku”. Co więcej, program potrafił z uporem zaprzeczać rzeczywistości, pouczając użytkownika, że „jeśli ktoś mówi o Leonie XIV, to żartuje, powtarza plotkę lub jest błędnie poinformowany”.

Zapytałam i ja. Na początek proste pytanie: „Kim jest Leon XIV?”. Oto czego się dowiedziałam jako niezalogowany użytkownik. „Nie istnieje żadna historyczna postać o imieniu Leon XIV w oficjalnych zapisach:

• Papieska numeracja kończy się na Leonie XIII (papież Leon XIII zmarł w 1903 r.).
• Leon XIV nie istniał jako papież ani jako powszechnie znana postać historyczna.
• Jeśli chodzi o monarchów, również nie ma znanego króla 'Leona XIV’.

Jeśli spotkałeś to imię:

• może pochodzić z fikcji (książki, gry, serialu),
• lub z alternatywnej historii czy żartu”.

Można więc powiedzieć, że ChatGPT nadal ma problem z rozpoznaniem Leona XIV. Dopiero po dopowiedzeniu, że chodzi o papieża, uzyskaliśmy odpowiedź, że „Leon XIV to imię papieskie przyjęte przez Robert Francis Prevost — 267. papieża Kościoła katolickiego. Został wybrany na papieża 8 maja 2025 roku”. A także AI podała podstawowe informacje o dacie urodzenia, pochodzeniu i pracy misyjnej.

Można więc powiedzieć, że w stosunku do wcześniejszego zaprzeczania pewien postęp jednak nastąpił. A być może miałam po prostu łut szczęścia, że akurat w tym momencie, na tym IP, algorytm dobrze „pokojarzył”.

>>> Algorytm sztucznej inteligencji wciąż nie wie, kim jest papież Leon XIV

Fikcyjne historie

Portal Vatican News podawał na początku listopada, że „niektóre systemy wprowadzają dodatkowe zamieszanie. Na pytanie dziennikarza EWTN, ChatGPT potrafił nawet wygenerować fałszywą historię. Papież Franciszek żyje, ale zrezygnował z urzędu z powodów zdrowotnych. Po jego rezygnacji kardynałowie wybrali Leona XIV (Roberta Francisa Prevosta) 8 maja 2025 roku” – miał napisać chatbot, dodając, znów niezgodnie z prawdą, że Franciszek mieszka w klasztorze Mater Ecclesiae”. 

Mi udało się uzyskać informację, że: „Papież Franciszek nie żyje.

• Watykan ogłosił, że Papież Franciszek zmarł rano 21 kwietnia 2025 roku, w wieku 88 lat.
• Według oficjalnych komunikatów przyczyną zgonu było zapalenie płuc oraz towarzyszące choroby współistniejące, co doprowadziło do udaru i zapaści.
• Jego śmierć nastąpiła dzień po Wielkanocy — poprzedniego dnia papież jeszcze pełnił — co wprawiło w duże poruszenie wiernych i świat katolicki”.

Więc ChatGPT nie tworzył swoich historii, ale trzymał się faktów.

Co łączy Leona XIV ze św. Augustynem?

Lepiej było po zalogowaniu się. Wówczas na pytanie o to, „kim jest Leon XIV?”, ChatGPT udziela od razu poprawnej odpowiedzi. Dodatkowo proponuje, że może „przygotować pełniejszy biogram papieża: jego drogę duchowną, priorytety pontyfikatu, zarys głównych wyzwań”.

Postanowiłam więc zapytać bardziej szczegółowo: „Co łączy Leona XIV ze św. Augustynem?”. I dowiedziałam się, że „pomiędzy Papieżem Leonem XIV a św. Augustynem istnieje kilka istotnych powiązań – zarówno instytucjonalnych, teologicznych, jak i duchowych”. Następnie AI wymienia: „1. Wspólnota zakonna; 2. Inspiracja teologiczna i duchowo-światopoglądowa; 3. Priorytety pasterskie i formacja zakonna; 4. Symbolika i świadectwo życia” – przy tym po krótce omawia każdy z podpunktów. Podsumowuje także we wnioskach: „Można więc powiedzieć, że to, co łączy Leonem XIV ze św. Augustynem, to:

• przynależność do tej samej duchowej tradycji (zakon augustianów),
• duchowa inspiracja i odwoływanie się do myśli św. Augustyna,
• formacja zakonna i pasterska oparta na ideałach augustiańskich — różnych, ale fundamentalnych dla rozumienia misji Kościoła, wspólnoty i Boga”.

Jakie treści poruszał Leon XIV w wypowiedziach, kiedy był biskupem Peru?

Następnie dałam ChatowiGPT naprawdę trudne zadanie. Miał wyszukać teksty z wypowiedziami Leona XIV, kiedy przed konklawe był biskupem w Peru. Wymagało to od niego przeszukania m.in. hiszpańskojęzycznego internetu. I faktycznie „myślał” nad tym pytaniem 1 minutę i 53 sekundy. Po czym przyznał, że nie może dokładnie wykonać zadania ze względu na prawa autorskie, ale w zamian „zamiast obiecywać Ci 'pełne homilie’, mogę zrobić coś bardziej rzetelnego:

1. opracować rozdział o 'świecie otwartym’ krok po kroku – jak ma wyglądać Kościół, społeczeństwo, państwo w jego ujęciu;
2. zebrać i zderzyć wszystkie dostępne cytaty z Peru (nadużycia, gender, polityka, ubodzy) i zrobić z tego profil teologiczno-społeczny Leona XIV 'epoki Chiclayo’.

Jeśli chcesz, w kolejnym kroku mogę:

• napisać taki 'profil biskupa Leona XIV z Peru’ w formie analitycznego artykułu,
• albo przygotować po prostu polskie 'omówienie-wyciąg’ jego tekstu o Fratelli tutti – z myślą, że to mógłby być gotowy materiał na tekst publicystyczny”.

Zrezygnowałam z tej propozycji, ponieważ sprawdzanie, czy ChatGPT powiedział prawdę, czy „wymyślił” sobie odpowiedzi wymagałoby naprawdę długich godzin poszukiwania i tłumaczenia tekstów. Uznałam więc, że na ten moment nie jestem w stanie tego zweryfikować.

Ciekawostki na temat Leona XIV

ChatGPT zapytany o to, „jakie sporty uprawia papież Leon XIV?”, odpowiedział, że „znany jest przede wszystkim jako miłośnik tenisa — sam określa się mianem amatora-gracza”. Dopytany o inne aktywności sportowe uzupełnił informacje i podał, że przed wyborem na papieża Prevost „w Rzymie uczęszczał na siłownię w dzielnicy Prati (’Omega Fitness Club’) i wykonywał regularne treningi cardiovasularne, na bieżni i rowerze stacjonarnym”. Ale nie mogę tego zweryfikować. Dodał także, że nie znalazł „wiarygodnych informacji, które potwierdzają regularne uprawianie przez niego innych dyscyplin sportowych (np. biegania, pływania, jazdy na rowerze) w formie treningu zawodniczego”.

I jeszcze ulubione potrawy Leona XIV. Sztuczna inteligencja podała, że „jedną z jego ulubionych potraw jest tradycyjne peruwiańskie danie Cabrito chiclayano – czyli duszona młoda koza w stylu regionu Chiclayo w Peru. Lubi również ceviche – klasyczne peruwiańskie danie z surowej lub lekko 'ugotowanej’ ryby/morskiego owocu z sokiem z limonki i dodatkami. Z rodzinnego Chicago pochodzi jego upodobanie do hot-doga w stylu chicagowskim (bez ketchupu). Również według relacji, lubi dobrą pizzę”.

Czy ChatGPT radzi sobie z Leonem XIV?

Odpowiedź nie jest łatwa. Można powiedzieć, że jeśli użytkownik jest niezalogowany, wówczas rzeczywiście AI może wprowadzać w błąd, sugerując, że chodzi o fikcyjną postać. Ale w wersji, kiedy jesteśmy zalogowani, wówczas jest już zdecydowanie lepiej. Chociaż w kontekście błędnych odpowiedzi, których udzielał trudno jest mi do końca ufać temu, co podaje. Na pewno gdybym chciała użyć tych informacji do opowiadania o papieżu Leonie XIV – nie ufałabym AI bezgranicznie, ale weryfikowałabym to, co podaje.

Zobacz także