Dlaczego u osób starszych nie widać objawów choroby?

Lekarze widzą to w swoich gabinetach: u osób starszych przebieg wielu infekcji jest skąpoobjawowy – ostrzega konsultant krajowa w dziedzinie medycyny rodzinnej, prof. Agnieszka Mastalerz-Migas. Zaznacza, że u seniorów nawet zapalenie płuc może nie powodować wysokiej gorączki lub silnego kaszlu.

Specjalistka tłumaczy, że układ immunologiczny seniorów słabiej reaguje na zakażenia. – Lekarze muszą być bardzo uwrażliwieni na infekcje u osób starszych, a przede wszystkim robić wszystko, by do nich nie doszło – zaznaczała w informacji przekazanej PAP. A najlepszym sposobem na zapobieganie infekcjom są szczepienia.

Osoby starsze często cierpią nawet na kilka chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca, choroby serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, a każda infekcja powoduje ich zaostrzenie. – Stosowane wcześniej leki przestają działać, konieczne jest podawanie silniejszych. Niestety, po przechorowaniu choroby zakaźnej – szczególnie, jeśli konieczna była hospitalizacja, osoba starsza często nie wraca już do dawnego stanu i następuje trwałe pogorszenie kondycji. Dlatego starajmy się nie dopuszczać do zachorowania, m.in. poprzez szczepienia – podkreślała konsultanta krajowa prof. Agnieszka Mastalerz-Migas.

>>> Okulistka: krótkowzroczność chorobą cywilizacyjną XXI wieku

Prof. Karina Jahnz-Różyk, która jest konsultantem krajowym w dziedzinie alergologii, zwraca uwagę, że infekcje powodują zaostrzenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POCHP). Przypomina, że powodujący zakażenie układu oddechowego wirus RS może inicjować, jak również zaostrzać przebieg astmy oskrzelowej. – Dlatego szczepienie przeciw RSV zalecamy wszystkim pacjentom z astmą, podobnie jak np. szczepienie przeciw grypie – podkreśla.

Szczepienie przeciw RSV, grypie czy COVID-19 chroni nie tylko przed tymi chorobami, ale też przed incydentami sercowo-naczyniowymi. – Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne wykazało, że po przebyciu infekcji w naczyniach krwionośnych utrzymuje się wielomiesięczny stan zapalny, który sprzyja destabilizacji blaszki miażdżycowej, uszkadza śródbłonek naczyń krwionośnych, stąd większe ryzyko zawału serca i udaru mózgu – wyjaśnia prof. Ernest Kuchar, kierownik Kliniki Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Wakcynologii.

Specjalista ostrzega, że dla starszej osoby infekcja to nie tylko zachorowanie, ryzyko ciężkiego przebiegu pod postacią zapalenia płuc, to może być wręcz wyrok. – Nawet, jak przeżyje chorobę o ciężkim przebiegu, może stracić samodzielność, staje się zależna od innych osób, przykuta do łóżka. Dzięki szczepieniu można tego uniknąć – zapewnia.

Dla osób powyżej 65 lat dostępne są bezpłatne szczepionki przeciw grypie, COVID-19, RSV. W przypadku półpaśca i pneumokoków, żeby otrzymać bezpłatne szczepienie, konieczna jest też obecność chorób współistniejących.

– Rok 2025 był przełomowy pod względem szczepień, po wielu latach stagnacji – twierdzi prof. Marcin Czech, kierownik Zakładu Farmakoekonomiki i Zespołu Kontroli Zakażeń Szpitalnych Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie. – Farmaceuci mogą wystawić receptę farmaceutyczną i szczepić przeciw 26 jednostkom chorobowym, a od stycznia 2026 r. w przypadku 13 szczepień zaszczepienie w aptece jest bezpłatne dla pacjenta. Zaczynamy mieć szczepienia coraz lepiej zorganizowane, na wzór innych krajów – dodaje.

W Głównym Inspektoracie Sanitarnym prowadzone są prace nad jednolitym kalendarzem szczepień dla osób dorosłych oraz kalendarzem szczepień dla seniorów. – Brakuje nam pieniędzy w systemie opieki zdrowotnej, dlatego te, które mamy, powinniśmy wydawać mądrzej i racjonalniej, a elementem racjonalnego zarządzania jest stawianie na profilaktykę, w tym szczepienia ochronne. To najlepsza inwestycja – uważa prof. Marcin Czech.

Zobacz także