„Dosięgnęliśmy dna” – nowa szopka na Grand Place w Brukseli budzi kontrowersje [+WIDEO]

Nowa szopka bożonarodzeniowa z bezwyrazowymi, materiałowymi postaciami ustawiona na historycznym Grand Place w Brukseli – oraz niedawna kradzież główki Dzieciątka Jezus – wywołały gwałtowną debatę w całej Europie. Krytycy nazywają ją zacieraniem chrześcijańskiej tradycji, a zwolennicy bronią jako formy inkluzywnej sztuki.

Tradycyjne drewniane figurki zostały zastąpione formami wykonanymi z materiałów z recyklingu, z twarzami składającymi się jedynie z łat w beżowych i brązowych odcieniach. Artystka Victoria-Maria Geyer stworzyła postacie szopki z tkanin, bez żadnych wyróżniających rysów twarzy.

Instalacja, zatytułowana „Tkaniny Bożego Narodzenia” („Fabrics of the Nativity”), została wybrana w ramach konkursu na nowy projekt po tym, jak władze miasta uznały, że poprzednia drewniana szopka jest zbyt zniszczona, by dalej z niej korzystać. W poszukiwaniu nowego rozwiązania uczestniczył dziekan katedry św. Michała i św. Guduli, który projekt zaakceptował – jak podają zarówno źródła miejskie, jak i kościelne.

>>> Największa szopka bożonarodzeniowa na świecie. Ważna rola Trzech Króli [REPORTAŻ] 

Instalacja spotkała się natychmiast z krytyką w mediach społecznościowych. Piłkarz belgijskiej reprezentacji Thomas Meunier wywołał szeroką reakcję na platformie X, pisząc: „Dobiliśmy dna… i dalej kopiemy”, a jego wpis był udostępniany tysiące razy.

Amerykański konserwatywny publicysta Rod Dreher, szeroko piszący o chrześcijaństwie w Europie, zestawił brukselską instalację z podejściem Węgier. Publikując zdjęcie tradycyjnej drewnianej szopki przed węgierskim parlamentem, napisał: „Szopka przed parlamentem Węgier. Chrześcijański kraj, który nie wstydzi się daru wiary”.

The nativity scene in Brussels is faceless to make it more inclusive and avoid offending Muslims. ABOMINABLE. pic.twitter.com/1tvgUVykn8

— RadioGenoa (@RadioGenoa) November 30, 2025

Georges Dallemagne z brukselskiej partii Chrześcijańskich Demokratów nazwał brak twarzy „bardzo szokującym”, stwierdzając: „Boże Narodzenie niesie przesłanie uniwersalizmu, a nie wystawę zombie”. Przewodniczący Partii Liberalnej, Georges-Louis Bouchez, nazwał instalację „zniewagą naszych tradycji” i zażądał jej wymiany.

Profesor Wouter Duyck z Uniwersytetu w Gandawie zasugerował, że prawdziwą inspiracją była poprawność polityczna i obawa przed urażeniem dużej muzułmańskiej społeczności Brukseli, zauważając: „W islamie nie przedstawia się twarzy proroków”.

Urzędnicy bronią instalacji

Burmistrz Brukseli, Philippe Close z Partii Socjalistycznej, stanął w jej obronie. Podczas piątkowej konferencji prasowej powiedział: „W tym świątecznym okresie potrzebujemy więcej umiaru”, dodając, że miasto chciało zachować tradycję szopki, podczas gdy inne miejsca całkowicie z niej zrezygnowały.

„Stara szopka była używana od 25 lat i miała wiele usterek” — powiedział Close. — „Przyszedł czas na nowy kierunek. Jesteśmy bardzo zadowoleni z pracy Victorii-Marii i chcemy mieć pewność, że artystka nie będzie atakowana osobiście”.

Dziekan Benoît Lobet z katedry św. Michała i św. Guduli również bronił instalacji, interpretując pogniecione tkaniny jako symbol kruchości: „Historyczne postacie z szopki były ludźmi żyjącymi w niepewności, odrzucanymi wszędzie”.

Kontrowersje nasiliły się w weekend, gdy usunięto głowę figurki Dzieciątka Jezus — nieznany sprawca ukradł materiałową główkę. Władze miejskie zastąpiły ją nową i zapowiedziały baczniejsze monitorowanie instalacji.

On touche le fond… et on continue de creuser. https://t.co/CdC0H1O4sr

— Thomas Meunier (@ThomMills) November 27, 2025

Międzynarodowe reakcje po akcie wandalizmu

Instalacja ma pozostać na miejscu wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO przez co najmniej pięć lat. Partia Liberalna Boucheza uruchomiła petycję o przywrócenie tradycyjnej szopki, pisząc: „Te bezwyrazowe postacie bardziej przypominają hołd dla zombie, których można znaleźć wokół brukselskich dworców, niż szopkę bożonarodzeniową”.

Debata wykroczyła daleko poza granice Belgii — międzynarodowe media przedstawiają ją jako symbol szerszych napięć dotyczących europejskiej tożsamości i dziedzictwa religijnego w coraz bardziej zróżnicowanych społeczeństwach.

Zobacz także