Głos ze Świątyni Opatrzności Bożej po ataku w Krakowie: nic tak nie zabezpieczy ojczyzny, jak silna wspólnota

Jak odczytać niedzielną Ewangelię według Świętego Mateusza, która przynosi nam przypowieść o pięciu pannach roztropnych oraz pięciu nierozsądnych, w kontekście najnowszych, trudnych i bolesnych wydarzeń z Krakowa? Te dwie historie tylko z pozoru nie mają wspólnych mianowników, ale ksiądz Piotr Rymuza ze Świątyni Opatrzności Bożej – podczas niedzielnej mszy świętej – pokazał, że jest ich wiele, a moc Ewangelii polega właśnie na tym, że jej odczytanie daje wskazówki w codziennym życiu.

Wracam do tej homilii także ze względu na miejsce jej wygłoszenia – Świątynia Opatrzności Bożej to miejsce dla naszej ojczyzny szczególne. To w tej świątyni, w środę 11 listopada, podczas Narodowego Święta Niepodległości zostanie odprawiona uroczysta msza święta z udziałem przedstawicieli władz państwowych. W jej trakcie prezydent Karol Nawrocki zapali Świecę Niepodległości. Świątynia Opatrzności Bożej pełni również rolę wotum narodu – dziękczynienie za opiekę nad Polską, w tym za odzyskaną niepodległość. Dobrze więc, że duchowni posługujący w tym miejscu podejmują refleksję nad bolesnym doświadczeniem krwawego zamachu, do którego doszło w sobotę w Krakowie. To temat bolesny i trudny dla wszystkich Polaków.

Msza święta w intencji Ojczyzny w Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie, rok 2024, fot: PAP/Marcin Obara

Obraz Królestwa Bożego

Jak zaznaczył ks. Piotr Rymuza, już sam tytuł przypowieści wprowadza podział (na panny mądre i głupie). Duszpasterz zwrócił jednak uwagę na to, że Jezus, zapowiadając tę przypowieść, mówi, że jest ona o królestwie Bożym, które jest podobnie nie tylko do pięciu roztropnych (mądrych) kobiet, ale do wszystkich, do całej dziesiątki.

– Wszystkie bowiem obrazują królestwo Boże, chociaż wszystkie na inny sposób – wskazał wikariusz. I zachęcił wiernych, by najpierw poszukać tego, co łączy wszystkie kobiety z przypowieści. – Wszystkie zostały zaproszone na ucztę, na wesele. Łączy je zatem doświadczenie radości, doświadczenie świętowania. Wiemy także, że długo musiały czekać na Oblubieńca. Łączy je zatem doświadczenie znużenia, zmęczenia oczekiwaniem. Wreszcie, wszystkie kobiety zastała noc. Łączy je zatem doświadczenie ciemności. Bardzo łatwo więc odnajdziemy się w ich gronie, zarówno wśród roztropnych, jak i tych drugich – mówił ks. Piotr Rymuza.

Znicze w miejscu ataku, fot. PAP/Łukasz Gągulski

Jak wskazał – niezależnie od wyznawanych wartości i poglądów – łączą nas wydarzenia takie jak celebrowanie radości, ale łączy nas także doświadczenie znużenia, zmęczenia oczekiwaniem na realizację naszych najskrytszych pragnień. Wreszcie, wszystkich nas łączy doświadczenie ciemności i nocy. Właśnie w tych dniach szczególnie sobie to uzmysławiamy, przekonujemy się, jak wiele nas łączy – dodał duchowny.

Doświadczenie ciemności

Ksiądz Piotr Rymuza przyznał, że wokół nas jest wiele zagrożeń, a w naszych sercach wiele niepokoju i lęku. – W sytuacjach zagrożenia i niepewności często jesteśmy bardzo podobni do tych kobiet. Przypowieść Jezusowa jest ciągle aktualna. Ale oprócz tego, co łączy, są także rzeczy, które te kobiety dzielą. I także to jest doświadczeniem naszej codzienności – kontynuował.

Momentem, który ujawnia podziały jest zawsze doświadczenie nocy i ciemności, doświadczenie zmagania się z trudnymi momentami. Jak wskazał, często dopiero trudne doświadczenia odkrywają prawdę o człowieku. – Podobno najlepiej ludzi poznaje się na długim wyjeździe, gdzie patrzymy na siebie w różnych okolicznościach, także tych niesprzyjających. Dobrze poznaje się ludzi w czasie ogromnego wysiłku, na przykład w czasie górskiej wspinaczki. Wiemy też, że prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie – dodał ks. Piotr. Jak dodał, owej prawdy o człowieku doświadczają też chorzy, którzy oczekują na telefon od bliskiej osoby. – W tym kontekście każda noc i ciemność okazuje się doświadczeniem błogosławionym, bo chociaż to, co ujawnia jest trudne, to jednocześnie prawdziwe – zaznaczył w trakcie homilii.

Zobacz też >>> Dominikanin z Krakowa: chwyciłem za koronkę przy moim pasku i zacząłem się modlić za ofiary

Niedziela, 8 listopada: msza święta sprawowana dzień po ataku (Kolegiata św. Anny w Krakowie), fot. PAP/Art Service

– Trudności potrafią odsłaniać także piękną prawdę o człowieku – dodał ks. Rymuza. Zdaniem duchownego, również w tym trudnym czasie – po zamachu w Krakowie – ujawnia się prawda o Polakach; o tym, że głęboko w sercu nosimy pragnienie jedności, pragnienie wspólnego działania oraz budowania wspólnoty. – Bo ciemność i noc wydobywa z ludzkiego serca to, co najgorsze, ale także to, co najlepsze. Już niejeden raz w naszej narodowej historii udowodniliśmy, że potrafimy się jednoczyć wobec przeciwności – zaznaczył.

Symbol życia pozornego

W dalszej części homilii, ks. Piotr Rymuza stwierdził, że lampy bez oliwy, które zgasły w pewnym momencie oczekiwania, są symbolem życia na pokaz. – Lampa bez oliwy jest pusta. Mogła pięknie wyglądać, ale nawet najpiękniejszy przedmiot może być bezużyteczny. Lampa, która nie daje światła jest niepotrzebna – tłumaczył.

Duchowny przypomniał słowa pisarki Katarzyny Grocholi, która napisała kiedyś, że można mieć najlepszy zegarek, ale nie mieć czasu, można mieć ogromny apartament, ale nie mieć domu. Można mieć wiele lekarstw, ale nie zdrowie. Wreszcie, można mieć władzę, ale nie mieć szacunku. – Są rzeczy, które są tylko pozorami tego wszystkiego, czego w życiu naprawdę szukamy. I dzisiejsza Ewangelia przestrzega nas, ludzi XXI wieku, przed życiem pozornym, przed życiem udawanym – przekonywał warszawski wikariusz.

Jan Adam Kruseman Panny roztropne i nierozsądne olej na płótnie, 1848 Muzeum Jana Cunena, Oss (Niderlandy), fot. wikimmedia commons

Ksiądz Piotr Rymuza stwierdził, że rzeczywistość nam nie sprzyja, bo tak łatwo dziś wrzucić do internetu zdjęcie, które jest poprawione, wyretuszowane, „z uśmiechniętą twarzą i pod palmami”. – Łatwo jest mówić rzeczy niestworzone, bo wiemy, że coraz trudniej jest weryfikować prawdę. Coraz łatwiej wierzymy w różnego rodzaju fałszywe wiadomości, dlatego że brakuje między nami porozumienia i relacji. Przy takich warunkach dużo łatwiej jest sprzedać kłamstwo – ocenił.

Jak zaznaczył kaznodzieja, przypowieść o pannach i ich lampach oraz przykład życia pozornego mogą dotyczyć także ludzi wierzących. Szczególnie wtedy, gdy w naszym życiu dużo jest modlitwy, dużo zewnętrznej religijności, ale jest ona pozbawiona więzi z Bogiem, poznania Go, miłości do Niego.

Relacje są najważniejsze

Kobiety, którym zabrakło oliwy, mierzą się z trudnym doświadczeniem nocy; doświadczeniem, które ujawnia prawdę na temat ich przygotowania na spotkanie z Oblubieńcem. – Mimo wszystko one dalej chcą udawać. Dalej nie chcą widzieć istoty problemu. Chcą pożyczyć oliwę, później chcą ją kupić, ale wtedy pojawia się Oblubieniec, który tłumaczy im, gdzie leży problem, mówiąc: „Nie znam was”. Problemem nie są ich puste, zgaszone lampy. Problemem jest to, że Oblubieniec ich nie zna. Problemem jest to, że nie ma między nimi relacji. I to nie brak oliwy w lampach sprawił, że te kobiety ogarnęła ciemność, ale brak relacji, brak bliskości. „Znać kogoś” w języku biblijnym oznacza być z kimś w głębokiej, intymnej relacji – wyjaśniał w homilii.

– W kontekście tego, co dzisiaj dzieje się na świecie i w Polsce wiemy, że ciemności ogarniają nas zwłaszcza wtedy, gdy nasze relacje są byle jakie. Gdy przez życie przechodzimy z poczuciem zazdrości, niewykorzystanych szans, cynizmu, ironii, z ciągłym porównywaniem się z innymi oraz z nieustannym wytykaniem błędów. Tego chce Zły. Zły jest ojcem podziału – kontynuował ks. Rymuza. Jak przekonywał, złym siłom zależy na podziałach w rodzinach, wspólnotach, między narodami, bo wtedy ciemność może zawładnąć światem. – Zły chce, żebyśmy nie mieli relacji z Bogiem, bo to relacja najpotężniejsza, która potrafi rozproszyć nawet najgłębsze ciemności – dodał.

Zaproszenie od Jezusa

Na zakończenie ks. Piotr Rymuza stwierdził, że słowa Jezusa – „Nie znam was” – można odczytać jako zarzut, ale także jako zaproszenie. – Jezus mówi: „Poznajmy się, zaprzyjaźnijmy się, zbudujmy więzi”. Nic tak nie zabezpieczy nas samych, nic tak nie zabezpieczy naszej ojczyzny, jak silna wspólnota narodowa, jak odbudowane relacje. Dlatego o to się modlimy, dlatego o to wołamy, byśmy się na nowo poznali, żebyśmy się zaprzyjaźnili: jeden z drugim, Polak z Polakiem, brat z bratem, siostra z siostrą. Byśmy odnowili naszą relację z Bogiem; nie dla zasady, nie dla pełnej lampy, ale po to, by ciemność nas nie ogarnęła – dodał. I zakończył słowami: „Bo choćbym przechodził przez ciemną dolinę życia, nie muszę lękać się zła, bo wiem, że Ty jesteś ze mną”.