Gniezno: Msza św. w 1. rocznicę śmierci abp. Józefa Kowalczyka

W czwartek, 20 sierpnia, w bazylice prymasowskiej w Gnieźnie sprawowana była Msza św. w pierwszą rocznicę śmierci śp. abp. Józefa Kowalczyka, Prymasa Polski w latach 2010-2014, wcześniej wieloletniego nuncjusza apostolskiego w Polsce. Liturgii przewodniczył Prymas Polski abp Wojciech Polak, a homilię wygłosił wikariusz generalny archidiecezji gnieźnieńskiej ks. kan. Zbigniew Przybylski.

W bazylice prymasowskiej w Gnieźnie sprawowana była 20 sierpnia Msza św. w pierwszą rocznicę śmierci śp. abp. Józefa Kowalczyka, Prymasa Polski w latach 2010-2014, wcześniej wieloletniego nuncjusza apostolskiego w Polsce. Liturgii przewodniczył Prymas Polski abp Wojciech Polak, a homilię wygłosił wikariusz generalny archidiecezji gnieźnieńskiej ks. kan. Zbigniew Przybylski.

W modlitwie w katedrze gnieźnieńskiej uczestniczyli: kanonicy Kapituły Prymasowskiej, duchowieństwo, osoby życia konsekrowanego oraz wierni, dziękując za dar życia i posługi zmarłego Prymasa.

>>> 1 godzina to jedno „Ojcze nasz”. Parafia wprowadziła nietypowy „cennik” za korzystanie z parkingu

W homilii ks. Zbigniew Przybylski przyznał, że życie śp. abp. Józefa Kowalczyka było nieprzeciętne i na nieprzeciętnych obszarach przyszło mu wypełniać powierzone mu zadania. Nigdy jednak – jak sam wspominał – nie wstydził się swoich korzeni i pochodzenia, co znalazło wyraz w jego biskupim herbie łączącym pług i krzyż. Jego życiową dewizą była maksyma św. Augustyna: „Pracuj tak, jakby wszystko zależało od ciebie, ale ufaj tak, jakby wszystko zależało od Boga”.

Wspominając wieloletnią pracę śp. abp. Kowalczyka w Kurii Rzymskiej i Sekcji Polskiej Sekretariatu Stanu Stolicy Apostolskiej u boku św. Jana Pawła II, wikariusz generalny archidiecezji gnieźnieńskiej podkreślił, że zmarły hierarcha był głęboko przekonany o osobistej świętości Papieża Polaka, a jego pontyfikat uważał za jedną z najcenniejszych kart w dziejach Ojczyzny i Kościoła.

Przywołał też opowiadaną często przez zmarłego anegdotę z lipca 1989 roku z Castel Gandolfo, kiedy Jan Paweł II powierzał mu urząd nuncjusza apostolskiego w Polsce. Na pełne obaw słowa nominata: „Ojcze Święty, ale to są dla mnie Himalaje!”, papież odpowiedział: „Nie martw się! (…) ja się będę za ciebie modlił, a ty pracuj i zobaczysz, że coś z tego wyjdzie”.

Kaznodzieja wspomniał też o czterech latach prymasowskiej posługi śp. arcybiskupa w Gnieźnie, które stało się jego domem, a także o opiece nad Polonią. Podkreślił, że zmarły pasterz wymagał od siebie i innych ogromnego zaangażowania, pamiętając jednocześnie z wielką życzliwością o swoich współpracownikach.

– To prawda: wymagał 110% zaangażowania, najpierw jednak od siebie, a dopiero potem od innych. A szczera wdzięczność za okazaną sobie pomoc i docenianie pracy innych należały do istotnych cech Księdza Arcybiskupa – przypomniał ks. Przybylski, dzieląc się w ten sposób świadectwem własnej współpracy z abp. Kowalczykiem. 

– Choć doświadczał niezrozumienia, odrzucenia, a nawet zniesławienia, przyjmował te cierpienia z godnością, a swój los i ostateczny osąd powierzał Bogu – zaznaczył wikariusz generalny archidiecezji dodając, że zmarły prymas czynił wszystko „w duchu wierności Chrystusowi i powołaniu kapłańskiemu, a u kresu swego życia powtarzał za św. Pawłem: w dobrych zawodach wystąpiłem, bieg ukończyłem, wiary ustrzegłem”.

Abp Józef Kowalczyk urodził się 28 sierpnia 1938 r. w Jadownikach Mokrych w diecezji tarnowskiej. Święcenia kapłańskie przyjął 14 stycznia 1962 r. w Olsztynie.

W październiku 1963 r. podjął studia na Wydziale Prawa Kanonicznego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, a dwa lata później wyjechał do Rzymu, by kontynuować je na Wydziale Prawa Kanonicznego Papieskiego Uniwersytetu Gregoriańskiego. W Rzymie ukończył także kurs kanonicznej praktyki administracyjnej przy Kongregacji Soboru (dzisiaj kongregacja Kleru) i w 1967 r. podjął współpracę z Sekretariatem Generalnym Synodu Biskupów w Rzymie. Uczęszczał również do studium przy Tajnym Archiwum Watykańskim, które ukończył z dyplomem archiwisty.

W 1968 r. uzyskał tytuł doktora prawa kanonicznego. W tym samym roku rozpoczął Studium w Rocie Rzymskiej, zakończone tytułem adwokata Roty Rzymskiej. W 1969 r. podjął pracę w Kongregacji ds. Dyscypliny Sakramentów. W 1978 r. otrzymał misję stworzenia Sekcji Polskiej Sekretariatu Stanu.

Po wznowieniu w 1989 r. stosunków dyplomatycznych między Stolicą Apostolską i Polską został mianowany nuncjuszem apostolskim w Polsce i podniesiony do godności arcybiskupa.

Święcenia biskupie przyjął 20 października 1989 r. w bazylice św. Piotra z rąk papieża Jana Pawła II. W maju 2010 r. został mianowany przez papieża Benedykta XVI arcybiskupem metropolitą gnieźnieńskim Prymasem Polski. Ingres do bazyliki prymasowskiej odbył 26 czerwca 2010 r. 17 maja 2014 r. papież Franciszek przyjął jego rezygnację z posługi arcybiskupa metropolity gnieźnieńskiego.

Śp. abp Józef Kowalczyk zmarł 20 sierpnia 2025 roku. Spoczywa w nekropolii Prymasów Polski w podziemiach katedry gnieźnieńskiej.

Zobacz także