Jak będzie wyglądał system kaucyjny w kolejnych latach?

Od 2028 r. system kaucyjny może osiągnąć skalę ok. 9,7 mld opakowań rocznie, w tym ok. 5,5 mld butelek z tworzyw sztucznych i 4,2 mld puszek – wynika z raportu Deloitte i Związku Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego. Za dwa lata Polacy będą zwracać ok. 90 proc. opakowań – dodano.

Według raportu Deloitte współfinansowanego przez Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego, od 2028 r. system kaucyjny ma osiągnąć docelową skalę ok. 9,7 mld opakowań rocznie. Z tego 5,5 mld mają stanowić butelki z tworzyw sztucznych, a 4,2 mld – puszki metalowe.

Równolegle ma rosnąć poziom zwrotów opakowań przez Polaków. Deloitte przewiduje wzrost z ok. 70 proc. w tym roku do 85-90 proc. w 2027 r. Natomiast od 2028 r. odsetek zwrotów do wynieść 90 proc.

Jak podano w raporcie, zmieniać ma się także sposób zbiórki. Udział opakowań oddawanych przez automaty RVM ma wzrosnąć z około 85 proc. w br. – do 92 proc. za dwa lata. Od 2033 r. już ok. 95 proc. opakowań ma być zwracanych z użyciem automatów. Oznacza to spadek udziału zbiórki manualnej z 15 proc. w tym roku do 5 proc. w roku 2033 r.

Wzrost zwracanych opakowań oznacza jednocześnie wzrost wydatków ponoszonych przez operatorów na utrzymanie systemu kaucyjnego – wskazali autorzy badania. Według Deloitte koszty te mogą sięgnąć ok. 1,5 mld zł w 2028 r., a w najbliższej dekadzie – nawet 25,2 mld zł.

Wydatki związane są m.in. z utrzymywaniem przez poszczególnych operatorów odrębnej infrastruktury logistycznej i informatycznej oraz procesów administracyjnych. „Prowadzi to do powielania części zasobów, a tym samym zwiększa koszty funkcjonowania systemu” – ocenili autorzy raportu.

Według Deloitte największym kosztem ponoszonym przez producentów jest tzw. handling fee, czyli opłata za zbiórkę wypłacana punktom handlowym i innym punktom zbiórki. Jej stawki nie są regulowane centralnie, lecz wynikają z uzgodnień rynkowych. „Wyzwanie polega na tym, że producenci napojów, którzy ostatecznie pokrywają te wydatki poprzez opłatę producencką (producer fee), pozbawieni są w tym procesie decyzyjności” – wskazano. 

Raport firmy doradczej Deloitte „System kaucyjny 2026 – rok po starcie” powstał na podstawie analizy danych publicznych, m.in. publikacji instytucji publicznych, danych statystycznych, raportów branżowych i sprawozdań podmiotów za 2025 r. Przeprowadzono również wywiady z przedstawicielami kluczowych grup uczestników rynku. Raport został sfinansowany przez Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego w Polsce – Browary Polskie.

System kaucyjny wystartował w Polsce 1 października 2025 roku i obejmuje trzy rodzaje opakowań: butelki plastikowe do 3 litrów, metalowe puszki do 1 litra, a także – od 1 stycznia 2026 r. – szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra. W tym ostatnim przypadku producenci napojów w takich butelkach nadal mogą jednak prowadzić własne, niezależne zbiórki opakowań

Zobacz także