Jak rzymska klinika stała się „Watykanem numer trzy”

Fakt, że papież Leon XIV zapowiedział w niedzielę swoją hospitalizację, budzi u wielu osób wspomnienia z pobytów papieży Franciszka i Jana Pawła II w rzymskiej klinice Gemelli.

– Powierzam się waszym modlitwom! – powiedział Leon XIV, gdy podczas modlitwy Anioł Pański na Placu św. Piotra niespodziewanie wspomniał o guzie w płucu i koniecznej operacji. Leon XIV nie jest pierwszym papieżem, który poinformował o stanie swojego zdrowia.

W Dzień Wszystkich Świętych w 1967 roku Paweł VI, trzy dni przed operacją prostaty, podczas modlitwy Anioł Pański podziękował „za troskę o zdrowie”, a w maju 1981 roku Jan Paweł II zwrócił się bezpośrednio z łóżka szpitalnego w nagraniu Radia Watykańskiego do ludzi na całym świecie, którzy modlili się o jego powrót do zdrowia. Cztery dni wcześniej turecki zamachowiec strzelał do niego, a w szpitalu papież walczył o życie.

1981: Jan Paweł II po zamachu z łóżka szpitalnego

„Drodzy bracia i siostry! Wiem, że w tych dniach, a zwłaszcza w tej chwili, jesteście ze mną zjednoczeni. Z głębokim wzruszeniem dziękuję wam za modlitwy i błogosławię was wszystkich. Szczególnie jestem blisko tych dwóch osób, które wraz ze mną zostały ranne. Modlę się za brata, który do mnie strzelał; szczerze mu przebaczyłem. Zjednoczony z Chrystusem, ofiarowuję moje cierpienia za Kościół i za świat. Tobie, Mario, powtarzam: jestem cały twój” – powiedział papież Polak.

Jan Paweł II przeżył zamach, jednak na przestrzeni dziesięcioleci, z różnych powodów, wielokrotnie musiał wracać do Polikliniki Uniwersyteckiej im. Agostino Gemellego, w Polsce znanej powszechnie jako klinika Gemelli.

Papież Polak zż dziesięć razy leżał tu na stole operacyjnym. Zazwyczaj ekipy telewizyjne ustawiały się wtedy na dziedzińcu tego liczącego 1 800 łóżek kompleksu szpitalnego i kierowały swoje teleobiektywy na okna na najwyższym piętrze.

Znajduje się tam nie tylko pokój szpitalny papieża, ale także kaplica, kuchnia i pokoje dla osób towarzyszących Ojcu Świętemu.

Tym razem Leon XIV zatrzymał się w innym pokoju, również na 10. piętrze, ponieważ zwyczajowy pokój szpitalny papieża jest w remoncie.

Watykan numer trzy

Gdy Jan Paweł II przebywał w klinice Gemelli, w niedzielę odmawiał modlitwę „Anioł Pański” z okna swojego pokoju. Na przykład w październiku 1996 roku.

„Serdecznie pozdrawiam wszystkich obecnych tutaj, w tym Watykanie numer trzy! Watykan numer trzy, ponieważ Plac św. Piotra to Watykan numer jeden, a Castel Gandolfo – numer dwa. Numerem trzy stała się więc od 1981 roku Poliklinika Gemelli. Watykan numer trzy!” – mówił Jan Paweł II.

W 1934 roku Pius XI przekazał 37 hektarów ziemi na potrzeby wydziału medycznego Katolickiego Uniwersytetu Świętego Krzyża na „Monte Mario”; później Jan XXIII zainaugurował działalność wydziału, ale to Paweł VI w latach 60. XX wieku uroczyście przekazał klinikę do użytku. Żaden z tych papieży nie przypuszczał jednak, że jeden z ich następców uczyni Gemelli „Watykanem numer trzy”.

Po raz ostatni Jan Paweł II przebywał w klinice w marcu 2005 roku, już śmiertelnie chory. Lekarze wykonali mu tracheotomię. Podczas modlitwy Anioł Pański pojawił się w oknie, ale ledwo mógł mówić. Niedługo potem opuścił klinikę w papamobile, stojąc. Było to jego pożegnanie z Rzymem. Powrócił do Watykanu nr 1, aby umrzeć.

Dziś przed głównym wejściem do kliniki stoi pomnik papieża Polaka, opierającego się na pastorale. Wokół niego znajdują się ławki zachęcające do odpoczynku. To mała oaza spokoju w ogromnym kompleksie.

2025: Wzruszający znak życia od Franciszka

Papież Argentyńczyk kilkakrotnie przebywał w klinice Gemelli, najpierw latem 2021 roku z powodu operacji jelit, a następnie w pierwszej połowie 2023 r. z powodu zapalenia oskrzeli i przepukliny bliznowatej.

Następnie, od lutego do marca 2025 roku, był tu hospitalizowany przez pięć tygodni: Franciszek cierpiał na ciężkie zapalenie płuc, zmagał się również ze złożoną infekcją dróg oddechowych i wielokrotnie walczył o życie.

6 marca 2025 roku, ku zaskoczeniu wielu osób, wysłał krótką wiadomość audio do ludzi zgromadzonych na Placu św. Piotra, którzy modlili się na różańcu w intencji jego powrotu do zdrowia. W nagraniu tym powiedział po hiszpańsku, wyraźnie osłabłym głosem: „Z całego serca dziękuję wam za modlitwy, które odmawiacie na Placu św. Piotra w intencji mojego zdrowia. Będę wam towarzyszył stąd. Niech Bóg was błogosławi, a Matka Boża was chroni. Dziękuję wam!”.

Tego dnia papież zwrócił się do wiernych pierwszy raz od momentu jego przyjęcia do szpitala trzy tygodnie wcześniej. Od momentu przyjęcia do szpitala żadne zdjęcia Franciszka nie trafiły do opinii publicznej.

Uczestnicy modlitwy różańcowej zareagowali oklaskami na nagranie audio, o którego istnieniu dowiedzieli się na krótko przed rozpoczęciem modlitwy dzięki medialnym doniesieniom.

17 dni później Franciszek został wypisany i dochodził do siebie w swojej rezydencji, Domu św. Marty. Tam w połowie kwietnia przyjął około 70 pracowników szpitala, aby podziękować im za pięć tygodni leczenia i opieki.

„Dziękuję, dziękuję za wszystko, co zrobiliście! Dziękuję za pracę w szpitalu, bardzo dobra robota, tak trzymajcie!” Znalazł też chwilę, by zwrócić się do rektor Katolickiego Uniwersytetu, do którego należy szpital uniwersytecki, Eleny Beccalli: „Dziękuję Pani! Tam, gdzie rządzą kobiety, wszystko działa jak należy!”

Zaledwie pięć dni później Franciszek zmarł.