Jan Paweł I. Papież, który przez 34 dni walczył o pokój

Pokój nie może być abstrakcyjną ideą pozostawioną instytucjom, lecz wymaga osobistego zaangażowania każdego człowieka – podkreślił Leon XIV w przesłaniu na konferencję poświęconą Janowi Pawłowi I. Kard. Pietro Parolin przypomniał działania papieża Lucianiego na rzecz zapobiegania konfliktowi między Chile i Argentyną oraz wsparcia negocjacji pokojowych w Camp David.

Międzynarodowa konferencja „Jan Paweł I: Iustitia et Pax. Chronić i umacniać pokój w tym niespokojnym świecie” odbyła się 13 października na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim. Zorganizowali ją Fundacja Watykańska Jana Pawła I, uczelnia oraz Papieski Komitet Nauk Historycznych.

Pokój zaczyna się od człowieka

W telegramie odczytanym przez sekretarza stanu Stolicy Apostolskiej kard. Pietra Parolina Leon XIV wskazał, że przesłanie Jana Pawła I pozostaje aktualne. Troska o pokój oznacza poszanowanie godności i podstawowych praw każdego człowieka oraz solidarność między narodami. Wymaga także konkretnych działań: przezwyciężania podziałów, ochrony najsłabszych, przebaczenia i wychowania do dialogu. Pokój powinien urzeczywistniać się w wymiarze kościelnym, społecznym i politycznym.

Dyplomacja na rzecz pokoju

Kard. Parolin przypomniał, że w ciągu 34 dni pontyfikatu Jan Paweł I angażował się w dwa ważne procesy pokojowe. Pierwszym był spór Chile i Argentyny o wyspy w kanale Beagle. Mediacja Stolicy Apostolskiej pomogła zapobiec konfliktowi.

Drugim były negocjacje w Camp David we wrześniu 1978 r., z udziałem prezydenta USA Jimmy’ego Cartera, prezydenta Egiptu Anwara as-Sadata i premiera Izraela Menachema Begina. Jan Paweł I utrzymywał korespondencję z Carterem i kontakty z przedstawicielami dyplomacji, wspierając wysiłki na rzecz porozumienia arabsko-izraelskiego. Wzywał również do wspólnej modlitwy o pokój.

Jak zaznaczył kard. Parolin, papież Luciani postrzegał dyplomację Stolicy Apostolskiej nie jako narzędzie geopolitycznych wpływów, lecz jako służbę wynikającą z wiary i ukierunkowaną na dobro narodów.

>>> Leon XIV zmienia styl komunikacji Watykanu

Aktualność przesłania Lucianiego

Spotkanie wpisało się w program badań nad sześcioma postulatami pontyfikatu Jana Pawła I, przedstawionymi w orędziu Urbi et Orbi z 27 sierpnia 1978 r. Jeden z nich brzmiał: „Chcemy wspierać wszystkie dobre i szlachetne inicjatywy, które mogą chronić i umacniać pokój”.

Uczestnicy konferencji analizowali m.in. zaangażowanie Kościołów chrześcijańskich na rzecz pokoju po II wojnie światowej, politykę Jana Pawła I w kontekście pontyfikatów jego poprzedników oraz znaczenie porozumień z Camp David dla Bliskiego Wschodu. Zwrócono przy tym uwagę, że nie rozwiązały one kwestii palestyńskiej.

Rektor Uniwersytetu Gregoriańskiego, jezuita Mark Andrew Lewis, przypomniał wezwanie Pawła VI: „Jeśli chcesz pokoju, pracuj na rzecz sprawiedliwości”. O. Marek Inglot, przewodniczący Papieskiego Komitetu Nauk Historycznych, podkreślił z kolei, że Jan Paweł I uosabiał chrześcijański humanizm i szczególną wrażliwość na człowieka.

Kard. Parolin podziękował Fundacji Watykańskiej Jana Pawła I za gromadzenie i udostępnianie źródeł, które pozwalają badać dziedzictwo papieża Lucianiego.

Zobacz także