Kard. Pietro Parolin: pilnie trzeba uregulować kwestię AI

Sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej kard. Pietro Parolin odpowiedział na pytania dziennikarzy przy okazji konferencji w Rzymie „Wiara i rozum w epoce sztucznej inteligencji”. Przyłączył się do apelu prezydenta Mattarelli o ponadnarodową odpowiedzialność za regulowanie AI. W związku z nasilającym się konfliktem rosyjsko-ukraińskim kardynał ponowił apel o dialog. Zapewnił, że Stolica Apostolska „kontynuuje swoje zaangażowanie humanitarne”.

„Zatrzymajmy się i naprawdę zastanówmy nad tym, jakie mogą być konsekwencje sztucznej inteligencji i jej wykorzystywania – apelował kard. Parolin – naprawdę rozważmy, jakie zagrożenia mogą pojawić się w związku ze sztuczną inteligencją”.

Słuszny apel prezydenta Włoch

Kardynał określił jako „słuszny” niedawny apel prezydenta Włoch Sergia Mattarelli o odpowiedzialność państw, a także organizacji ponadnarodowych, za zarządzanie nowymi technologiami. „Globalne zjawisko wymaga udziału wszystkich — podkreślił sekretarz stanu. Jak dodał, jego „zmartwieniem jest to, że są państwa, które w rzeczywistości chcą działać na własną rękę”; tymczasem „wszyscy powinni być zaangażowani w wypracowanie wspólnych zasad, które rzeczywiście pozwolą odpowiednio uregulować to zjawisko”.

Wyraził nadzieję, że wszyscy „zjednoczą się, aby znaleźć odpowiedzi”, ponieważ wydaje się, że „naprawdę chodzi tutaj o przyszłość ludzkości”.

Współpraca między państwami

Zapytany o swój udział w Zgromadzeniu Ogólnym Narodów Zjednoczonych oraz o to, czy przy tej okazji będzie postulował utworzenie międzynarodowej rady zajmującej się zarządzaniem sztuczną inteligencją, kardynał odpowiedział: „Prawdopodobnie na tym etapie nie będziemy szukać natychmiastowych rozwiązań technicznych. Stolica Apostolska zazwyczaj przedstawia i wskazuje zasady. Natomiast rozwiązanie problemu współpracy będzie musiało zostać wypracowane przez zainteresowanych — na poziomie państw oraz instytucji zaangażowanych w tę rzeczywistość”.

Osobiste korzystanie ze sztucznej inteligencji

„Dziś sztuczna inteligencja narzuca się sama, ponieważ kiedy otwierasz komputer i coś czytasz, od razu przedstawia ci podsumowanie” – mówił kardynał zapytany o to, czy sam korzysta ze sztucznej inteligencji. Dodał jednak, że z pewnością nie korzysta z niej przy przygotowywaniu homilii: „Sztuczna inteligencja to tylko głowa i nie ma serca. Ja staram się włożyć trochę serca w moje homilie”.

Dyplomacja Stolicy Apostolskiej w sprawie Ukrainy

Sekretarz stanu odpowiedział następnie na kilka pytań dotyczących sytuacji na Ukrainie oraz roli Stolicy Apostolskiej w konflikcie, który coraz bardziej się zaostrza i zbliża do granic Europy. „Rezultaty są raczej skromne”, ale „my nadal podążamy swoją drogą” – zapewnił, wskazując na dyplomację humanitarną.

„Dyplomacja Stolicy Apostolskiej, dyplomacja siania, nie daje plonów. Mamy więc nadzieję, że jeśli będziemy nadal siać, to pewnego dnia, kiedy Bóg zechce, będziemy mogli również zebrać plony” – podkreślił sekretarz stanu.

Znaczenie „rozmawiania ze sobą”

Kardynał powiedział, że nie ma szczegółowych informacji na temat tego, kiedy kard. Matteo Zuppi, przewodniczący Konferencji Episkopatu Włoch (CEI), uda się do Rosji, aby kontynuować swoją misję rozpoczętą zeszłego lata na Ukrainie.

Podkreślił jednak, że Stolica Apostolska będzie nadal prowadzić działania humanitarne, „mając nadzieję, że może to otworzyć pewne drzwi” do „zawieszenia broni”, „negocjacji” i „dialogu”.

W tym kontekście ponownie zaznaczył, że nie należy izolować Moskwy i że ważne jest, aby „powstał jakiś rodzaj kanału, za pośrednictwem którego można byłoby ze sobą rozmawiać”, ponieważ „tylko rozmawiając ze sobą, można znaleźć rozwiązania”, jak podkreślił hierarcha.

Nie skomentował niedawnych słów przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen, dotyczących tego, że rosyjscy ultranacjonaliści chcą zniszczyć Europę. Wyraził natomiast nadzieję, że uda się znaleźć „platformę, na której wszyscy będą czuli się bezpiecznie i wszyscy będą mogli rozwijać się również pod względem dobrobytu i pomyślności”.

„Uważam, że właśnie tędy prowadzi droga” — podkreślił kardynał sekretarz stanu. Chodzi o drogę, którą — jak zaznaczył — dyplomacja wielokrotnie określa mianem win-win solution, czyli rozwiązania korzystnego dla obu stron.

„Chodzi o to, aby rzeczywiście każde rozwiązanie mogło przynieść korzyści jednej i drugiej stronie. I sądzę, że jeśli pójdziemy tą drogą, być może nie będzie już potrzeby ani perspektywy, aby jedna strona dominowała nad drugą albo aby jedna strona zniszczyła drugą”.

Wieża Babel czy mury Jerozolimy

Sztuczna inteligencja, jej możliwości oraz zagrożenia, jakie niesie dla ludzkości i dobra wspólnego, to główne tematy wystąpienia kard. Parolina podczas konferencji.

W swoim wystąpieniu pod koniec konferencji, w obecności jej przewodniczącego Lorenza Fontany, kardynał obszernie przeanalizował obecną sytuację związaną ze sztuczną inteligencją, „najbardziej zaawansowanym i najnowszym wytworem nauki, chlubą techniki zrodzonej z dążenia człowieka do autonomii i wolności”.

Jak stwierdził, sztuczna inteligencja „paradoksalnie staje się bóstwem, które pochłania przestrzenie wolności i zdolności podejmowania decyzji, aby ujednolicić człowieka i system”.

Sama w sobie AI „nie jest ani dobra, ani zła”, ale wymusza dokonywanie określonych wyborów. W tym kontekście wskazówką jest encyklika Papieża Leona XIV Magnifica humanitas.

„W obliczu potęgi technologicznej, która służy bardziej interesom prywatnym niż dobru wspólnemu, Papież podkreśla właśnie ten aspekt: trzeba wybrać, czy budować wieżę Babel, czy odbudowywać mury Jerozolimy” — powiedział kard. Parolin.

Na zakończenie dodał: „Stawką jest obrona osoby ludzkiej, jej godności, wolności oraz samej jej tożsamości”.