Zdjęcie: Gniezno, sierpień 1919 r./ archiwum SKEP

Mija 100 lat plenarnych zebrań polskich biskupów

4 min. zajmie Ci przeczytanie tego artykułu.
Z tej okazji Nuncjatura Apostolska w Warszawie wydała książkę: „Stulecie przywrócenia relacji dyplomatycznych Polska – Stolica Apostolska. 1919 – 2019”. Monografia jest pierwszym w Polsce systematycznym opracowaniem ukazującym wagę oraz meandry relacji pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Stolicą Apostolską na przestrzeni stulecia.

W publikacji podkreśla się znaczenie relacji dyplomatycznych pomiędzy Polską a Stolicą Apostolską  na przestrzeni tego stulecia (lata 1919 – 2019). Monografia jest bogato ilustrowana i składa się z trzech rozdziałów: opisują one relacje polsko-watykańskie w różnych okresach historii, od chwili ich reaktywowania w 1919 r. do dziś. Publikację zaprezentowano podczas trwającego w Warszawie Zebrania Plenarnego KEP.

fot. Leszek Szymański, PAP

Opracowanie zawiera wykaz 375 biskupów posługujących Kościołowi w Polsce przez minione 100 lat, także – co szczególnie warte uwagi – archiwalne zdjęcia.

Rozdział I

Jego autorem jest ks. prof. Stanisław Wilk z KUL. Omawia w nim sylwetkę i działalność abp. Achille Ratti, od chwili jego przyjazdu do Polski w 29 maja 1918 r. w roli wizytatora apostolskiego, a później pierwszego po odzyskaniu niepodległości Nuncjusza Apostolskiego w Warszawie, aż do momentu jego powrotu do Rzymu 4 czerwca 1921 r. 6 lutego 1922 r. został wybrany na papieża i przyjął imię Piusa XI. Autor przypomina, że 30 marca 1919 r. Stolica Apostolska w sposób formalny uznała istnienie odrodzonego państwa Polskiego. 6 czerwca prałat Achilles Ratti został mianowany Nuncjuszem Apostolskim w Polsce i podniesiony do godności arcybiskupa tytularnego. Listy uwierzytelniające złożył na ręce naczelnika państwa Józefa Piłsudskiego 19 lipca – co oznaczało wznowienie pełnych relacji dyplomatycznych pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Stolicą Apostolską. Ks. prof. Wilk opisuje znaczenie, jakie odegrał Nuncjusz Ratii dla scalenia Kościoła w Polsce po 123 latach zaborów, dla odbudowania relacji z odrodzonym państwem polskim oraz rozpoczęcia prac nad Konkordatem, który ostatecznie został przyjęty w 1925 r.

Zdjęcie: Pius XI czyli wcześniejszy abp Achille Ratti, fot. Wikimedia Commons

Rozdział II

Jest autorstwa dr hab. Pawła Skibińskiego z Uniwersytetu Warszawskiego, prezentuje szczegóły relacji polsko-watykańskich w latach 1921 – 1989 i dokonania kolejnych nuncjuszy: Lorenzo Lauriego, Francesco Marmaggi i Filippo Cortesi. Zauważa, że „Polska – choć jej relacje w okresie międzywojennym ze Stolicą Apostolską nie były pozbawione napięć – wypracowała stosunki wzajemne oparte na szacunku i współpracy, bodaj chyba jako jedyne duże państwo europejskie w tym czasie”. Skibiński następnie zwraca uwagę na moralne wspieranie narodu polskiego w czasie okupacji przez Piusa XII, na miarę możliwości, jakimi dysponował wówczas papież. Podkreśla, że bezpośrednio po wojnie – wbrew stanowisku Aliantów – Stolica Apostolska przez kilkanaście lat uznawała emigracyjny rząd polski w Londynie. Opisuje także skomplikowane meandry watykańskiej Ostpolitik w okresie PRL-u, oraz radykalną i korzystna jej zmianę po objęciu sterów przez Stolicy Piotrowej Jana Pawła II.

Rozdział III 

Przygotował go Marcin Przeciszewski z Katolickiej Agencji Informacyjnej. Ta cześć publikacji zawiera problemowe kalendarium stosunków miedzy Polską a Stolicą Apostolską po 1989 r. Opisuje negocjacje jakie toczyły się wokół Konkordatu, podpisanego w 1993 r. a później przez 5 lat blokowanego przez parlamentarną lewicę. Przypomina, że w oparciu o Konkordat – i bazujące na nim zapisy w Konstytucji RP – został zbudowany w Polsce nowy model relacji z państwem, zgodny ze współczesnymi standardami prawa międzynarodowego. Dodaje, że polski Konkordat jest uznawany za jeden z najnowocześniejszych w świecie. Nie uprzywilejowuje Kościoła katolickiego, ale – zgodnie z zasadą równouprawnienia wyznań – otwiera również drogę do przyznania analogicznych swobód innym Kościołom i związkom religijnym. Autor podkreśla zasługi abp Józefa Kowalczyka, który był jednym z najdłużej urzędujących nuncjuszy papieskich w historii (21 lat) oraz jego następców abp Celestino Migliore i abp Salvatore Pennacchio. Przeciszewski omawia też pracę Ambasady Polskiej przy Stolicy Apostolskiej, kierowanej w tym okresie przez Stefana Frankiewicza, Hannę Suchocką, Piotra Nowinę-Konopkę i obecnie Janusza Kotańskiego.

Wykazuje, że Polska w tym okresie stała się istotnym partnerem Stolicy Apostolskiej. Udzielała niejednokrotnie dyplomatycznego wsparcia inicjatywom Stolicy Apostolskiej: w obronie wolności religijnej w różnych częściach świata, w kwestiach natury etycznej, ochrony życia bądź badań genetycznych. Wspierała też starania Stolicy Apostolskiej o zapis nawiązujący do chrześcijańskiego dziedzictwa w projektowanej, acz nie przyjętej Konstytucji europejskiej.

Watykan

fot. unspash

Znaczenie relacji dyplomatycznych między Polską a Stolicą Apostolską w okresie ostatniego stulecia uwypuklają trzy zamieszczone na początku książki wstępy, napisane przez: kard. Pietro Parolina, Sekretarza Stanu Stolicy Apostolskiej, premiera Mateusza Morawieckiego oraz abp Salvatore Pennacchio, obecnego Nuncjusza Apostolskiego w Polsce.

Publikacja powstała pod redakcją bp Artura Mizińskiego. Całość można przeczytać na stronach Konferencji Episkopatu Polski.

Zobacz także
Wasze komentarze