Podlaskie: kilku kalendarzy używają w życiu religijnym mieszkańcy tego regionu

W województwie podlaskim jego mieszkańcy – w zależności od wyznania – używają w życiu religijnym różnych kalendarzy. Oprócz gregoriańskiego, w którym rozpoczął się 2026 rok, są to również kalendarze: juliański i księżycowy. Według tych kalendarzy, nowy rok dopiero nadejdzie.

Województwo podlaskie jest uważane za region najbardziej zróżnicowany narodowościowo i religijnie. Są tu największe w kraju skupiska prawosławnych oraz polskich wyznawców islamu.

Formalnie Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny (PAKP) korzysta w roku liturgicznym z kalendarza juliańskiego, czyli tzw. starego stylu. Jak szacują prawosławni hierarchowie, ponad 90 proc. cerkiewnych parafii obchodzi święta religijne właśnie według tego kalendarza.

Oznacza to, że święta wiernych tego Kościoła (ale np. nie Wielkanoc, której data wyliczana jest w nieco inny sposób, a w tym roku wypadnie tydzień później niż u katolików) są o trzynaście dni przesunięte w stosunku do powszechnego kalendarza gregoriańskiego.

>>> Podlaskie: harcerze przekazali Betlejemskie Światło Pokoju na Białoruś

Dlatego prawosławna wigilia Bożego Narodzenia według tzw. starego stylu przypada w kalendarzu gregoriańskim 6 stycznia (czyli 24 grudnia w kalendarzu juliańskim), a ostatni dzień starego roku juliańskiego i pierwszy nowego – odpowiednio 13 i 14 stycznia.

Z tego powodu przynajmniej część prawosławnych w województwie podlaskim, w nocy ze środy na czwartek, czyli z 31 grudnia na 1 stycznia, nie uczestniczyła w okolicznościowych imprezach sylwestrowych i świętowała skromnie lub wcale, bo wciąż trwa u nich post przygotowujący do Świąt Bożego Narodzenia, które są dopiero przed nimi.

>>> Podlaskie: tylko nieliczni prawosławni w regionie teraz obchodzą Boże Narodzenie

W jeszcze innym terminie przypada początek roku w kalendarzu księżycowym, którego w życiu religijnym używają polscy wyznawcy islamu, a wśród nich – polscy Tatarzy. Największe ich skupiska także są w województwie podlaskim.

Kalendarz księżycowy bierze swój początek od ucieczki (zwanej też emigracją lub wywędrowaniem) Mahometa z Mekki do Medyny w 622 r. według kalendarza gregoriańskiego. Do tego rok w kalendarzu księżycowym jest krótszy od tradycyjnego (ma 354 dni), więc główne święta islamskie i sam początek roku ulegają ciągłym przesunięciom względem kalendarza powszechnego.

Jak podał Muzułmański Związek Religijny w RP (MZR), najbliższy muzułmański Nowy Rok przypadnie 16 czerwca. Będzie oznaczał rozpoczęcie 1448 roku według kalendarza księżycowego.

Wszystkie te daty nowego roku uwzględnia wielokulturowy i wielowyznaniowy kalendarz wydawany przez miasto Białystok. Są w nim oznaczone nie tylko święta państwowe, ale też religijne: katolickie, prawosławne, muzułmańskie i żydowskie.

Prawosławie jest drugim, co do liczby wiernych, wyznaniem w Polsce. Hierarchowie PAKP liczbę wiernych w kraju szacują na 450-500 tys. W Narodowym Spisie Powszechnym przeprowadzonym w 2021 roku przynależność do Kościoła prawosławnego w Polsce zadeklarowało (pytanie o wyznanie było dobrowolne, można było odmówić na nie odpowiedzi) niecałe 151,7 tys. osób.

Władze MZR szacują, że do związku należy ok. 5 tys. osób. W ostatnim spisie powszechnym przynależność do tego związku wyznaniowego zadeklarowało 2,2 tys. osób.

Zobacz także