Spotkanie papieża Leona XIV z ofiarami pedofilii w Kościele jest we Francji bardzo oczekiwane

Spotkanie papieża Leona XIV z ofiarami pedofilii w Kościele, które odbędzie się w niedzielę w Lourdes, jest bardzo oczekiwane. We Francji właśnie zakończyła działalność komisja zajmująca się zadośćuczynieniem ofiarom, a nowa komisja według stowarzyszeń ofiar może być mniej niezależna.

Leon XIV nie poruszył tej kwestii przez pierwsze dwa dni wizyty we Francji, ale zabrał głos na ten temat w niedzielę na spotkaniu z francuskimi biskupami w Lourdes. Podziękował im za podjęte przez nich kroki w minionych latach w związku z – jak podkreślił – „bolesną plagą nadużyć” wobec małoletnich.

Kościół we Francji – jak ocenia dziennik „Le Monde” – stanął na wysokości zadania, jeśli chodzi o badanie skali problemu. Pięć lat temu, w 2021 roku, komisja CIASE, badająca nadużycia seksualne w Kościele katolickim, ogłosiła przełomowy raport, z którego wynikało, że przez poprzednich 70 lat (od 1950 roku) we Francji ok. 216 tys. nieletnich było ofiarami wykorzystywania seksualnego w Kościele i prowadzonych przez niego instytucjach. Później podano nawet wyższe liczby – ponad 300 tysięcy.

Raport doprowadził do powołania Krajowej Niezależnej Instancji ds. Uznania i Zadośćuczynienia (INIRR). Francuscy biskupi wówczas uznali ocenę CIASE, iż nie chodziło o czyny popełniane przez kilka „czarnych owiec”, lecz – jak relacjonuje „Le Monde” – o „system, który pozwalał drapieżcom (seksualnym) działać wewnątrz Kościoła”.

Temat stał się priorytetem dla ówczesnego przewodniczącego Konferencji Episkopatu Francji (CEF) abp Erika de Moulins-Beauforta, a Kościół organizował spotkania ze stowarzyszeniami zrzeszającymi ofiary pedofilii.

Jednak ostatnio organizacje te – które przyznawały, że reakcja Kościoła we Francji była silniejsza niż w innych krajach katolickich – niepokoją się zakończeniem działalności INIRR. Jej mandat, już raz przedłużany, wygasł 31 sierpnia. Zastąpi ją nowa struktura i organizacje mają wątpliwości, czy będzie ona wystarczająco niezależna od Kościoła. INIRR była strukturą centralną (ogólnokrajową). Teraz model będzie zmieniony – ofiary nadużyć będą zwracały się do komórek w diecezjach, które skierują je następnie do lokalnej sieci osób wspierających.

Jak zwraca uwagę „Le Monde”, taka zmiana jest, zdaniem organizacji reprezentujących ofiary, oznaką „ogólnej zmiany nastroju” w podejściu Kościoła do problemu.

Część organizacji krytycznie ocenia format spotkania papieża z ofiarami pedofilii. Grupa, z którą spotka się Leon XIV, będzie liczyć siedem osób i nie będzie w niej nikogo, kto wypowiadałby się w imieniu stowarzyszenia ofiar. Krytycy tego formatu uważają, iż pomija on dorobek organizacji i że będzie bardziej podkreślał działania pojedynczych osób niż skalę zjawiska.

Konferencja Episkopatu Francji podkreślała zaś reprezentatywność grupy, która spotka się z papieżem (są to kobiety i mężczyźni, a fakty wydarzyły się w różnego rodzaju środowiskach: parafiach, szkołach itd.).

Kościół nie wyjaśniał, kim będą osoby uczestniczące w spotkaniu z Leonem XIV, ale pięcioro uczestników zdecydowało się ujawnić swą tożsamość. Niektóre z tych osób związane są z całkiem niedawno ujawnionymi przypadkami nadużyć.

>>> Biskupi: papież poruszył serca Francuzów

Z papieżem spotka się m.in. 80-letni Jean-Marie Delbos, dawny wychowanek szkoły Notre-Dame-de-Betharram. Był on pierwszą osobą, która w 2021 roku zdecydowała się opowiedzieć o swoich przeżyciach na forum Konferencji Episkopatu Francji. Sprawa szkoły Notre-Dame-de-Betharram nabrała rozgłosu w ostatnich latach, gdy byli wychowankowie zaczęli nagłaśniać przypadki przemocy fizycznej i seksualnej wobec uczniów. W konsekwencji, przed komisją parlamentarną w tej sprawie musiał stanąć w 2025 roku Francois Bayrou – wówczas premier, a w latach, gdy dochodziło do nadużyć – minister edukacji. W 2025 roku szkoła została zamknięta.

Uczestnikiem spotkania będzie także Bertrand Virieux, współzałożyciel nieistniejącej już dziś organizacji z Lyonu, która zrzeszała ofiary księdza Bernarda Preynata, skazanego na pięć lat więzienia za agresje seksualne wobec nieletnich. Sprawa ks. Preynata, który zmarł w 2024 roku, doprowadziła w 2020 roku do rezygnacji kardynała Philippe’a Barbarina z pełnienia obowiązków arcybiskupa Lyonu.

Dwie spośród siedmiu osób, które spotkają się z papieżem, wolały zachować anonimowość. Informowano jednak, że jedną z nich jest ofiara ojca Piotra – założyciela znanego w wielu krajach ruchu Emaus. W 2024 roku, kilkanaście lat po śmierci ojca Piotra pojawiły się relacje kobiet oskarżających go o napastowanie i agresje seksualne.

Zobacz także