Stowarzyszenie upamiętni pierwszych polskich więźniów Auschwitz

Kwiaty na grobach byłych więźniów z pierwszego transportu Polaków do niemieckiego obozu Auschwitz złożą członkowie Chrześcijańskiego Stowarzyszenia Rodzin Oświęcimskich – zapowiedział w rozmowie z PAP jego prezes Krzysztof Utkowski.

>>> 100 lat misjonarzy oblatów w Obrze

86. rocznica pierwszej deportacji Polaków do Auschwitz przypadnie 14 czerwca. Tego dnia zaczął funkcjonować największy niemiecki obóz koncentracyjny i zagłady.

Utkowski przypomniał, że od 2014 r. przed kolejnymi obchodami rocznicowymi delegacja ChSRO odwiedza groby założycieli stowarzyszenia, byłych więźniów Auschwitz, w tym uczestników pamiętnego transportu oraz pierwszego transportu Polek, który dotarł do obozu 27 kwietnia 1942 r. Na mogiłach postawią biało-czerwone znicze z naklejonymi symbolicznymi czerwonymi trójkątami z literką – P.

Odwiedzą mogiły: Józefa Stósa w Okocimiu, Kazimierza Zająca w Brzesku, Jerzego Bieleckiego w Nowym Targu, Józefa Hordyńskiego i Wincentego Galicy w Zakopanem, Władysława Szepelaka w Bielance, Wandy Tarasiewicz, więźniarki z pierwszego transportu Polek, która spoczywa w Nowym Targu, a także kuriera tatrzańskiego Stanisława Frączystego w Chochołowie. Będą także w Muzeum Palace w Zakopanem, katowni Podhalan podczas II wojny światowej.

– Traktujemy to jak spotkanie z naszymi przyjaciółmi, którzy do ostatnich swoich dni walczyli o pamięć o 14 czerwca, o niezakłamywanie historii o polskich ofiarach Auschwitz i innych obozów koncentracyjnych. Zainicjowali w 1998 r. działania, by zainteresować opinię publiczną i podnieść rangę obchodów tego dnia. Służyli swoim świadectwem. To oni przyczynili się do tego, że tak wiele środowisk kultywuje dziś pamięć o 14 czerwca i stał się on Narodowym Dniem Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady – powiedział PAP Krzysztof Utkowski.

Prezes podał, że 14 czerwca członkowie stowarzyszenia o godz. 10.00 oddadzą hołd ofiarom Auschwitz przed budynkiem Małopolskiej Uczelni Państwowej im. rtm. Witolda Pileckiego. W piwnicy tego budynku Niemcy umieścili pierwszych deportowanych, bo obóz nie był jeszcze gotowy na ich przyjęcie. Istnieje tam Izba Pamięci Pierwszego Transportu Polaków do KL Auschwitz, którą stworzyło ChSRO wraz z uczelnią. Odsłonięta zostanie mosiężna tablica informująca o niej. Jej autorka – Kaja Kwadrans, zgodnie z wyrażoną przed śmiercią wolą byłego więźnia Mariana Kołodzieja, wykorzystała na niej jedną z jego autorskich prac o tematyce obozowej.

>>> Polacy piątym najdłużej pracującym narodem w UE

W południe członkowie ChSRO oraz uczestnicy motocyklowego Rajdu Pamięci Pierwszego Transportu Polaków do KL Auschwitz złożą znicze i kwiaty przed Ścianą Straceń w byłym obozie Auschwitz.

Chrześcijańskie Stowarzyszenie Rodzin Oświęcimskich skupia m.in. bliskich byłych więźniów Auschwitz i osoby zainteresowane historią obozu. Przez wiele lat organizowało uroczystości upamiętniające pierwszą deportację.

Oficjalne uroczystości rocznicowe, którym patronuje prezydent Karol Nawrocki, rozpocznie 14 czerwca o godzinie 11.00 upamiętnienie pod Ścianą Śmierci w byłym niemieckim obozie Auschwitz I z udziałem ocalałych, oficjalnych delegacji władz państwa oraz organizatorów. W południe zostaną złożone kwiaty pod tablicą upamiętniającą deportację pierwszych Polaków do Auschwitz na budynku Małopolskiej Uczelni Państwowej. Godzinę później odprawiona zostanie msza święta w Klasztorze Franciszkanów w Harmężach.

14 czerwca 1940 r. do KL Auschwitz z więzienia w Tarnowie dotarł pierwszy transport 728 polskich więźniów politycznych. Wśród deportowanych byli m.in. żołnierze kampanii wrześniowej, którzy usiłowali przedrzeć się na Węgry, członkowie podziemnych organizacji niepodległościowych, gimnazjaliści i studenci, a także kilkoro polskich Żydów. Spośród nich wojnę przeżyło 325, zginęło 292, w tym 215 w Auschwitz. Los 111 osób jest nieznany. Historyk dr Adam Cyra, związany przez wiele lat z Muzeum Auschwitz, poinformował, że ostatni były więzień z pierwszego transportu – Włodzimierz Bujakowski – zmarł 11 października 2020 r. w Cork w Irlandii.

W obozie Niemcy uwięzili około 150 tys. Polaków. Połowa z nich tam zginęła, a wielu kolejnych po przeniesieniu do innych obozów. Ogółem w Auschwitz, który jest symbolem Holokaustu, zgładzonych zostało co najmniej 1,1 mln ludzi, w tym około 1 mln Żydów.

Zobacz także