„Szczęśliwie wspólnie się zestarzeć”. Żonaty ksiądz i jego żona o powołaniu, rodzinie i duchowości Wschodu

W jaki sposób sakramenty małżeństwa i kapłaństwa mogą się uzupełniać? Jak wygląda codzienność rodziny księdza? Czy nie pojawiają się problemy praktyczne w wychowaniu dzieci? Co ma wspólnego biżuteria z Luwru z Tradycją Wschodnią Kościoła? Z tymi pytaniami zmierzyli się: Paweł Potoczny, ksiądz greckokatolicki, i jego żona Anna.

5 listopada w Centrum Duszpasterskim przy parafii pw. św. Rocha w Poznaniu odbyło się spotkanie zorganizowane przez Duszpasterstwo Akademickie św. Rocha. Gośćmi byli ks. Paweł Potoczny, żonaty duchowny Kościoła katolickiego tradycji wschodniej, oraz jego żona, Anna. Opowiadali studentom o rozeznawaniu powołania ks. Pawła, o budowaniu wzajemnej relacji, wychowaniu dzieci, a także odpowiadali na pytania dotyczące doktryny Kościoła greckokatolickiego i duchowości bizantyjskiej.

Chcą „szczęśliwie wspólnie się zestarzeć”

Podczas spotkania Anna i Paweł Potoczni tłumaczyli, że przysięga małżeńska jest bardzo prosta, a ich wspólnym marzeniem jest „szczęśliwie wspólnie się zestarzeć”. Opowiadali również o zaskakujących sytuacjach, kiedy ludzie nie dowierzają, że ksiądz może mieć żonę.

W rozmowie z Anną Gorzelaną dla portalu misyjne.pl ks. Paweł Potoczny tłumaczył, że takie przypadki wcale nie są wyjątkowe. – W Kościele katolickim są dwadzieścia cztery Kościoły wschodnie i w dużej części z nich celibat jest opcjonalny – wyjaśnia duchowny. W jego wspólnocie, należącej do tradycji bizantyjskiej, od wieków istnieje możliwość przyjmowania święceń kapłańskich przez żonatych mężczyzn.

Sakramenty służebne

Jak podkreślają Anna i Paweł Potoczni, nie ma sprzeczności między małżeństwem a kapłaństwem. – Sakrament małżeństwa i sakrament kapłaństwa to są sakramenty służebne, więc one nie mogą się wykluczać w żaden sposób. W tradycji Kościoła wschodniego te obydwa sakramenty się zawsze uzupełniają, istnieją wspólnie od zawsze. Dlatego tradycja Kościoła wschodniego kandydatom do kapłaństwa pozwala czy dopuszcza możliwość wstąpienia w związek małżeński – wyjaśnia greckokatolickie małżeństwo.

Dziś ks. Paweł posługuje w niewielkiej parafii liczącej ok. 70 wiernych, a swoją obecność w internecie nazywa „wirtualną parafią”. – Mój mąż zawsze marzył o dużej parafii – wspomina Anna. – Posługujemy na żywo w parafii, która liczy 65–70 osób. Jak powiedziałem mojej żonie, że moja parafia będzie miała tysiąc wiernych, ona się stuknęła w głowę i mówi: „Skąd?”. A internet stał się takim miejscem głoszenia Ewangelii, głoszenia dobrej nowiny – mówi ks. Paweł Potoczny w rozmowie z misyjne.pl.

Anna Potoczna opowiada z kolei o codzienności rodziny, w której sakramenty nie są teorią, lecz życiem. – Żyjemy jak normalni ludzie. Normalne dzieci, żona, mąż. Mamy swoje wyzwania. A dodatkowo naszą pracą jest też praca w parafii. Służba, pilnowanie zabytku, przygotowywanie kazań – wspomina z uśmiechem, dodając, że w ich domu nikt nie uniknie rozmów o kazaniach. Po powrocie z mszy w domu ks. Paweł często pyta swoją rodzinę: „Jak mi poszło na kazaniu?”.  

Na co dzień małżonkowie wspierają się w swoich obowiązkach i powołaniach. – Ja mam swoją pracę, mąż ma swoją. On mnie wspiera w mojej pracy, ja wspieram go w jego. Jako małżeństwo wspieramy się nawzajem w naszych planach życiowych, w tym, co nas spotyka – mówi Anna Potoczna.

Bogactwo duchowe Wschodu

W rozmowie z misyjne.pl państwo Potoczni zwracają też uwagę na duchowe piękno liturgii bizantyjskiej. – Sam charakter tradycji wschodniej, bizantyjskiej jest inny od tradycji rzymskiej, zachodniej. Ktoś w melodii bizantyjskiej zaśpiewa mi „Alleluja”, ja siedzę i wzdycham, jak to jest piękne. Ktoś śpiewa psalmy z melodią bizantyjską, ja zamykam oczy i odpływam. Ikona, ikonostas, wystrój liturgii, szaty liturgiczne, kadzidło – to wszystko ze sobą współgra i dla mnie to zawsze ogromne przeżycie. I duchowe, ale to wszystko musi grać.

Zachwycając się liturgią, ks. Paweł Potoczny porównuje ją do dzieła sztuki, którego nie da się rozdzielić na części. – Był napad w Luwrze, ukradli podczas niego korony – to tak jakby wydłubać jeden kamień. On będzie piękny, ale w tej całości będzie mu brakowało reszty.

Ksiądz Potoczny dodaje, że bogactwo duchowe Wschodu jest częścią Kościoła powszechnego. – Jeżeli chcemy dotknąć Kościoła powszechnego i w tym rozumieniu bogactwa tradycji, trzeba przyjść, być otwartym na to, co mnie tam spotka – w świątyni, podczas liturgii – i po prostu dać się ponieść temu wszystkiemu.

A co z dziećmi?

W czasie spotkania nie zabrakło też tematów bardziej przyziemnych. Zapytany o praktyczne kwestie, takie jak posiadanie dzieci, dziedziczenie czy przenoszenie księdza między parafiami, ks. Paweł Potoczny odpowiada zdecydowanie: „To nie są żadne problemy. Jeżeli chodzi o kwestie majątkowe, w Kościele wszystko jest jasno uregulowane – co należy do parafii, co do Kościoła – i jest to określone normalnie w faktach notarialnych”. – Ksiądz, przychodząc na parafię, de facto jest tylko administratorem majątku kościelnego. Inne wyzwania mamy my, jako żonaci księża mieszkający z rodziną, a inne ma ksiądz celibatariusz, który mieszka na plebanii. To są zupełnie inne sposoby życia i inne wyzwania – tłumaczy duchowny w rozmowie z Anną Gorzelaną.

Podczas spotkania ze studentami z Duszpasterstwa Akademickiego św. Rocha w Poznaniu Anna i Paweł Potoczni opowiadali, że w Kościele nie ma jednej, sztywnej formy realizacji powołania. Ich historia to opowieść o służbie – dojrzewającej w miłości małżeńskiej i tej, która wyraża się w duszpasterstwie parafialnym. Dwa sakramenty, które na Zachodzie bywają postrzegane jako odrębne, w ich życiu tworzą jedną, spójną drogę: wspólne oddanie Bogu i ludziom.

Zobacz także