Uroczystość Zwiastowania kolejny raz połączyła chrześcijan i muzułmanów na modlitwie

– Niech zwiastowanie Najświętszej Maryi Panny będzie jutrzenką pokoju dla naszego zranionego świata – to przesłanie łączyło wszystkich uczestników modlitewnego spotkania chrześcijan i muzułmanów w Domu Arcybiskupów Warszawskich z okazji uroczystości Zwiastowania Pańskiego. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele Kościołów katolickiego i prawosławnego oraz wspólnot muzułmańskich. To już kolejna edycja tego wydarzenia (w Polsce odbywa się od 2019 roku). Jak przyznają organizatorzy i uczestnicy – spotkanie to niesie ze sobą przesłanie pokoju, które w świecie nękanym licznymi konfliktami jest szczególnie potrzebne. A przecież już wiele wieków temu mistycy wierzyli w to, że modlitwa podtrzymuje świat.

Spotkanie pod hasłem „Maryja – prawdziwie wierząca, wpatrująca się w niewidzialną światłość” odbyło się w sali konferencyjnej Domu Arcybiskupów Warszawskich. Kościół katolicki reprezentowali m.in. bp Henryk Ciereszko (przewodniczący Komitetu ds. Dialogu z Religiami Niechrześcijańskimi Konferencji Episkopatu Polski) oraz bp Rafał Markowski (biskup pomocniczy warszawski).

Obecni byli również duchowni Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, w tym ks. mitrat Piotr Kosiński oraz protodiakoni Jerzy Dmitruk i Łukasz Leonkiewicz. W spotkaniu wzięli udział także przedstawiciele islamu, zarówno tradycji sunnickiej jak i szyickiej. Obecny był m.in. mufti Youssef Chadid z Ligi Muzułmańskiej w RP. Organizatorem wydarzenia był m.in. ks. Andrzej Tulej, który stoi na czele Komisji ds. dialogu ekumenicznego i międzyreligijnego w archidiecezji warszawskiej. Mariusz Maciak (członek Rady Wspólnej Katolików i Muzułmanów) na początku spotkania opowiedział o podstawach teologicznych dialogu chrześcijańsko muzułmańskiego w nawiązaniu do myśli św. Jana Pawła II i patriarchy Bartłomieja.

Idea chrześcijańsko-muzułmańskiego świętowania Zwiastowania Pańskiego nawiązuje do uroczystych corocznych obchodów tego święta w Libanie, które pod hasłem „Razem wokół Maryi, naszej Pani” gromadzi na modlitwie katolików, prawosławnych, sunnitów i szyitów. Od 2018 roku święto obchodzone jest wspólnie również przez chrześcijan i muzułmanów w Jordanii. Międzyreligijna formuła tego święta zyskała poparcie Watykanu w czasie pontyfikatu papieża Benedykta XVI.

Sen, który stał się inspiracją

– U źródeł tego święta była senna wizja maronity Naji el-Khoury’ego – powiedział ks. Andrzej Tulej. Powtarzający się sen, w którym Naji el-Khoury widział modlących się razem chrześcijan i muzułmanów, spoglądających w otwarte niebo, skłonił go do podjęcia takiej modlitwy razem ze swoim przyjacielem Szajchem Mohammedem Nuqqarim.

Uczestnicy warszawskiego spotkania mogli usłyszeć i zobaczyć przesłanie nagrane przez Naji el-Khoury’ego przed kilkoma laty, które teraz – zwłaszcza w kontekście obecnych dramatycznych wydarzeń na Bliskim Wschodzie – okazało się niezwykle aktualne. – Spotykamy się w jednym miejscu na modlitwie. Każdy z nas modli się zgodnie ze swoją tradycją i wiarą. Każdy z nas wierzy, że Bóg słucha tych modlitw i że Jego łaska dostępna jest dla każdego – mówił ks. Andrzej Tulej.

Część modlitewną spotkania otworzyła Sylwia Hazboun, która zaśpiewała Zdrowaś Maryjo i Modlitwę Pańską w języku aramejskim. Później chrześcijanie dokonali aktu pokuty, a muzułmanie odmówili modlitwę o odpuszczenie grzechów. Duchowni prawosławni wykonali też fragmenty Akatystu ku czci Zwiastowania Najświętszej Maryi Pannie. Następnie odczytano ewangeliczny i koraniczny opis zwiastowania. Później wszyscy zebrani wysłuchali „homilii na trzy głosy”. Refleksją nad zwiastowaniem Maryi Panny podzielili się katolicy, muzułmanie i prawosławni.

Twórcze braterstwo

Biskup Henryk Ciereszko (przewodniczący Komitetu ds. Dialogu z Religiami Niechrześcijańskimi KEP) podkreślił, że „poprzez Maryję pragniemy oddać cześć Bogu, którego wszyscy jesteśmy dziećmi”. – Scena zwiastowania (opisana zarówno w Piśmie Świętym, jak i w Koranie) wyraża prawdę wiary, że w ten sposób Bóg obwieścił człowiekowi przyjście Mesjasza. Chrześcijanie w Mesjaszu widzą Syna Bożego, muzułmanie – proroka posłanego od Boga. Dziś – wszyscy wspólnie – zatrzymujemy się przy Maryi, by rozważyć jej cnoty godne naśladowania i szukać u niej wstawiennictwa u Boga, by pomogła chrześcijanom i muzułmanom tworzyć twórcze braterstwo – podkreślił bp Ciereszko.

Pierwszy od lewej: mufti Youssef Chadid, fot. Maciej Kluczka/misyjne.pl

Obietnica i znak pokoju

Z kolei mufti Youssef Chadid podkreślił, że uroczystość Zwiastowania NMP jest nie tylko wspomnieniem historycznego wydarzenia. – To celebracja momentu, w którym niebo dotknęło ziemię, niosąc obietnicę pokoju. Koran opisuje Maryję jako kobietę, która w ciszy świątyni szukała bliskości Stwórcy – dodał mufti. Na zakończenie modlitwy wszyscy zebrani przekazali sobie znak pokoju. Ks. Łukasz Leonkiewicz zwrócił uwagę, że Polska może być dobrą przestrzenią zbliżenia ze światem muzułmańskim, m.in. ze względu na bogatą tradycję polskich Tatarów.

Głos zabrali też przedstawiciele społeczności muzułmańskiej w Polsce, którzy w poruszających słowach mówili m.in. o dramacie wojny toczącej się na Bliskim Wschodzie. Obecny na spotkaniu ks. Andrzej Tulej zaznaczył zaś, że „powierzamy te sprawy Bogu, który tylko jeden ma moc, aby zmienić coś w tym świecie”. Zaprosił też uczestników za rok – na kolejne spotkanie modlitewne.

By dialog stał się codziennością

W spotkaniu wzięły udział także Małe Siostry Jezusa. Jak podkreślała s. Ewa, dialog międzyreligijny jest wpisany w ich misję. – Nasze siostry, w takich krajach jak Francja, Syria, Libia czy Irak, żyją pośród muzułmanów. Celem naszego zgromadzenia jest budowanie przyjaźni i dobrych relacji z wyznawcami innych religii. Tak samo postępował założyciel naszego zgromadzenia, św. Karol de Foucauld. Chcemy być wierne jego posłannictwu – dodała siostra.

Z kolei Huseyin Celik, Turek z Fundacji Dunaj Instytut Dialogu, podkreśla, że wspólne świętowanie ma niezwykle ważne znaczenie. Dzięki takim wydarzeniom mogę lepiej poznać chrześcijaństwo, a chrześcijanie mogą poznać nas, muzułmanów. – Dzięki temu stajemy się braćmi, o czym wielokrotnie mówił papież Jan Paweł II. Takie spotkania sprawiają, że jest między nami, ludźmi, mniej barier – dodał.

Huseyin Celik, fot. Maciej Kluczka/misyjne.pl

Święte pisma i święta ikona

Zwiastowanie Pańskie nawiązuje do biblijnego przekazu, według którego Gabriel Archanioł objawił się Maryi, zapowiadając narodziny Jezusa Chrystusa, Syna Bożego. Opis zwiastowania zawarty jest również w trzecim i dziewiętnastym rozdziale Koranu. Chrześcijan i muzułmanów łączy też ikona zwiastowania. Przedstawia scenę przybycia anioła do Maryi oraz tekst zwiastowania z Ewangelii i Koranu w języku arabskim (po obu stronach ikony). Fundatorem ikony w Polsce jest Pallotyńska Fundacja Misyjna Salvatti.pl. Była ona wystawiona w Domu Arcybiskupów Warszawskich podczas modlitewnego, międzyreligijnego spotkania.