Kard. Schönborn krytykuje karę śmierci i podkreśla „niezbywalną godność” każdego człowieka

Kard. Christoph Schönborn w ostrych słowach skrytykował karę śmierci. „Czy ludzie mają prawo wynosić się na pozycję sędziego życia i śmierci? Skoro Bóg daje życie każdemu człowiekowi, czy możemy ośmielać się je odbierać jako karę?” – pytał emerytowany arcybiskup Wiednia w swoim cotygodniowym, piątkowym felietonie na łamach wydawanej w Wiedniu bezpłatnej gazety “Heute”.

W przededniu Światowego Dnia Przeciw Karze Śmierci obchodzonego 10 października, arcybiskup senior Wiednia odniósł się również do sprawy nieudanej egzekucji Christy Pike, morderczyni skazanej w USA na karę śmierci. Wyrok miał być wykonany przez wstrzyknięcie trucizny.  

Kardynał ubolewał, że kara śmierci jest nadal stosowana w „sporej liczbie krajów”. Chociaż ta skrajna forma kary była przez wieki powszechnie uważana za usprawiedliwioną, a nawet w chrześcijaństwie istniał pogląd, że „kto przeleje krew ludzką, przez ludzi zostanie przelana jego krew” (por. Rdz.9,6), jej dalsze stosowanie jest problematyczne.  Zaznaczył, że to jednak orędzie Jezusa doprowadziło  stopniowo do przemian i obowiązuje zasada, że „każdy człowiek posiada niezbywalną godność, nawet jeśli dopuścił się ciężkiej winy”.

>>> Przewodniczący episkopatu USA przeciwko transmisji egzekucji: barbarzyńska promocja kultury śmierci

To, co się wydarzyło podczas nieudanej egzekucji w amerykańskim stanie Tennessee, było „niezwykle okrutne”,  uważa kard. Schönborn. Zwrócił uwagę na towarzyszące temu „straszliwe cierpienie, zarówno fizyczne, jak i psychiczne”, a także na wątpliwości wyrażone przez sąd apelacyjny co do legalności wyroku. Odstraszający skutek kary śmierci jest również trudny do udowodnienia, podkreślił emerytowany arcybiskup stolicy Austrii, cytując samą Pike: „Nie sądzę, że ktoś powinien mnie zabić, aby nauczyć mnie, że zabijanie kogoś jest złe”.

Papieże przeciwko karze śmierci

Kościół katolicki zasadniczo odrzuca karę śmierci. Papież Franciszek (2013-2025) doprowadził do nowelizacji Katechizmu w 2018 roku: Kara śmierci jest „niedopuszczalna”, ponieważ narusza nienaruszalność i godność człowieka. Jednocześnie Kościół podkreślił swoje zaangażowanie w zniesienie kary śmierci na całym świecie.  

Papież Leon XIV potwierdził to stanowisko w przesłaniu wideo z kwietnia 2026 roku, podkreślając, że nie traci się godności ludzkiej nawet w wyniku poważnych przestępstw. Ochrona społeczeństwa i wymogi sprawiedliwości mogą być zagwarantowane bez kary śmierci.

Apel o zniesienie kary śmierci powtórzył w tych dniach stały obserwator Stolicy Apostolskiej przy Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku. Podczas obrad  81. sesji Trzeciego Komitetu  Zgromadzenia Ogólnego Praw Człowieka, arcybiskup Christophe El-Kassis podkreślił prawo do życia, jako fundament wszystkich praw człowieka. “Nawet w przypadku poważnych przestępstw, władza karna państwa musi szanować godność człowieka i nie może wykluczać możliwości pokuty i odnowy”, powiedział abp El-Kassis.

Moratorium na egzekucje

Watykański dyplomata powołał się także na ryzyko pomyłek sądowych, których nie da się naprawić po wykonaniu kary. Co więcej, zabójstwo innej osoby nie może zrekompensować strat poniesionych przez ofiary i ich rodziny. „Celem kary nie jest odpłata” – powiedział arcybiskup. Powinna ona raczej służyć ochronie dobra wspólnego, przywróceniu spójności społecznej i resocjalizacji przestępców. 

Abp El-Kassis przypomniał, że według Stolicy Apostolskiej, państwa, które utrzymują karę śmierci, powinny natychmiast wprowadzić moratorium na jej wykonywanie i zamienić istniejące wyroki śmierci na lżejsze. Jednocześnie konieczne są sprawiedliwe procesy, odpowiednia obrona prawna oraz inwestycje w resocjalizację i odszkodowania.

Zobacz także