Katedra sięgająca nieba. U świętego Piotra w Beauvais [FOTOREPORTAŻ]

Gdy mowa o kościołach francuskich, to na myśl przychodzą słynne gotyckie katedry z obrazów Moneta albo Katedra Notre Dame w Paryżu. Tymczasem w północnej Francji, w miasteczku Beauvais, znajduje się prawdziwa perła, posiadająca najwyższe sklepienie gotyckie na świecie. Katedra św. Piotra w Beauvais nie przyciąga tylko turystów, ale – szczególnie w ostatnich latach – również pielgrzymów z różnych zakątków Europy.

Sytuacja chrześcijaństwa we Francji jest dość złożona. Spada liczba regularnie praktykujących wiernych, a wiele parafii zmaga się z ograniczoną liczbą duchownych. Jednocześnie dane z ostatnich kilku lat wskazują na wyraźny wzrost liczby osób dorosłych przyjmujących chrzest. Jak podaje Vatican News, w okresie Wielkanocy 2025 roku ochrzczono we Francji ponad 10 tysięcy dorosłych, a dodatkowo ponad 7400 młodzieży w wieku 11–17 lat.

Dorośli Francuzi przyjmują chrzest

Katechumenat dorosłych staje się jednym z najbardziej dynamicznych obszarów duszpasterstwa. Obserwować można rozwój wspólnot modlitewnych i ruchów katolickich, szczególnie w dużych miastach. Pojawiają się inicjatywy związane z adoracją Najświętszego Sakramentu, ewangelizacją uliczną oraz formacją młodych dorosłych.

>>> Chrzty dorosłych: boom we Francji, umiarkowany wzrost w Niemczech 

Odwiedzając francuskie kościoły wiosną 2026 roku i uczestnicząc w nabożeństwach tam sprawowanych, spotkałam katechumenów czynnie zaangażowanych w liturgię. Ich obecność wybrzmiewa nie tylko w kontekście liturgicznym, ale również duszpasterskim. Świetnym tego przykładem jest rekordowa liczba uczestników pielgrzymki do Chartres, która odbędzie się w maju – liczba zgłoszonych wciąż rośnie. Odkrywane są również na nowo obiekty historyczne, do których przez wieki udawali się pielgrzymi, a którymi zainteresowanie znów się ożywiło w ostatnich latach. Jednym z przykładów takich miejsc na mapie Francji jest monumentalna Katedra św. Piotra w Beauvais.

Katedra przewyższająca inne

Historia Katedry pw. św. Piotra w Beauvais sięga roku 1225. W okresie intensywnego rozwoju architektury gotyckiej rozpoczęła się budowa tegoż kościoła. Zamysł był ambitny: stworzyć świątynię przewyższającą inne katedry, w tym słynną katedrę w Amiens. Oznaczało to dążenie do maksymalnej wysokości i możliwie lekkiej konstrukcji. Chór ukończono w 1272 roku. Jego sklepienie sięga blisko 48 metrów i pozostaje najwyższym na świecie w architekturze gotyckiej. Już kilkanaście lat później, w 1284 roku, część konstrukcji uległa zawaleniu. Odbudowa została przeprowadzona z dodatkowymi wzmocnieniami, które są widoczne do dziś.

Z biegiem czasu wystąpiły inne problemy związane ze statycznością budowli, wymagające drastycznych środków zaradczych. W północnym ramieniu transeptu znajdują się obecnie cztery wielkie, drewniane i stalowe kratownice różnych rozmiarów, zamontowane w latach 90. XX w. w celu przeciwdziałania zawaleniu się filarów, dźwigających najwyższe sklepienie kościelne na świecie.

W XVI wieku dobudowano wysoką wieżę nad skrzyżowaniem naw. W 1573 roku konstrukcja runęła. Po tym wydarzeniu zrezygnowano z dalszych prób rozbudowy na taką skalę. Katedra nigdy nie otrzymała planowanej nawy. Obok funkcjonuje starszy kościół romański, który przejął część funkcji liturgicznych.

„Wielki astrologiczny zegar u św. Piotra”

Wnętrze katedry jest krótsze niż w typowych realizacjach gotyckich, ale wyraźnie zdominowane przez wysoki chór. Zachowały się witraże z XIII–XVI wieku, przedstawiające sceny biblijne i wizerunki świętych. Ich układ podporządkowany jest czytelności przekazu, a nie wyłącznie dekoracji.

Na terenie katedry znajdują się dwa ważne mechanizmy zegarowe. Starszy, średniowieczny zegar mechaniczny należy do najwcześniejszych tego typu urządzeń w Europie. Drugi, zegar astronomiczny z 1866 roku, wskazuje nie tylko czas, ale także kalendarz liturgiczny, fazy księżyca i wybrane dane astronomiczne. Do dziś jest uruchamiany i pozostaje jedną z atrakcji świątyni.

Istotną rolę odgrywa kult świętych związanych z historią diecezji, w tym św. Piotra – patrona katedry – oraz lokalnych biskupów i męczenników. W przestrzeni świątyni znajdują się relikwie oraz kaplice poświęcone ich czci. Utrzymuje się także tradycja odprawiania nabożeństw maryjnych, szczególnie w maju i październiku.

Katedra w Beauvais pełni funkcję kościoła katedralnego diecezji. Jej specyfika architektoniczna – brak nawy i dominujący chór – wpływa również na sposób sprawowania liturgii, która koncentruje się w części wschodniej świątyni.

 Sprawowana jest tu codzienna Eucharystia, liturgia godzin oraz nabożeństwa okresowe, zwłaszcza w czasie Wielkiego Postu i Adwentu. W czasie Triduum Paschalnego gromadzą się tu wierni z całego regionu. Katedra jest również miejscem udzielania sakramentów inicjacji chrześcijańskiej. W ostatnich latach zauważalny jest wzrost liczby chrztów dorosłych oraz młodzieży, przygotowywanych w ramach katechumenatu.

Zobacz także