Matka Boża, czyli kto? [KOMENTARZ]

Watykańska Dykasteria Nauki Wiary opublikowała we wtorek 4 listopada dokument, w którym stanowczo odradza katolikom używania wobec Najświętszej Maryi Panny tytułu „Współodkupicielki” (Coredemptrix), stwierdzając, że „nie byłoby właściwe używanie tego tytułu do określenia współdziałania Maryi w dziele zbawienia dokonanym przez Chrystusa”. 

Dokument, który nosi tytuł Mater populi fidelis („Matka wiernego ludu”), został opatrzony podtytułem: „O niektórych tytułach maryjnych odnoszących się do współudziału Maryi w dziele zbawienia”. Sygnowali go prefekt Dykasterii, kard. Víctor Manuel Fernández, oraz sekretarz sekcji doktrynalnej, ks. Armando Matteo. Papież Leon XIV zatwierdził zaś jego publikację. To więc kolejny dokument, który choć był przygotowywany już wcześniej, opublikowany został dopiero pod nowym pontyfikatem.

I nie byłoby w tym wszystkim nic wielkiego, gdyby nie pewne kontrowersje. Otóż tytuł „Współodkupicielki” był używany dość powszechnie i to od kilku stuleci, choć nigdy nie został ogłoszony dogmatem. Kolejni papieże, zarówno Franciszek, jak i Benedykt XVI (który sprzeciwił się dogmatyzacji tego pojęcia, gdy kierował Kongregacją Nauki Wiary jeszcze za pontyfikatu św. Jana Pawła II), odnosili się do niego z rezerwą. Sam Jan Paweł II posługiwał się tym określeniem w niektórych wypowiedziach, ale również nie dążył do jego oficjalnego potwierdzenia. To bowiem znacznie bardziej ludowe niż oficjalne określenie Matki Bożej. Zdaje się, że takim też pozostanie bo choć podczas prezentacji dokumentu kard. Fernández wyraził uznanie dla pobożności maryjnej wiernych, przestrzegł przed próbami nadawania nowego kierunku teologicznym dyskusjom o roli Maryi w dziele zbawienia.

>>> Maryja Współodkupicielką? Watykan stawia sprawę jasno

Sednem stanowiska Dykasterii jest stwierdzenie, że tytuł „Współodkupicielki” nie wnosi niczego istotnego do katolickiego rozumienia współpracy Maryi z Chrystusem, może natomiast powodować zamieszanie i zaburzać właściwe rozumienie jedynego pośrednictwa Chrystusa w Zbawieniu. „Tytuł ten – wyjaśnia Nota – grozi zaciemnieniem wyjątkowego charakteru zbawczego pośrednictwa Chrystusa i może tworzyć nieporozumienia oraz brak równowagi w harmonii prawd wiary chrześcijańskiej”.

Dokument przytacza też słowa św. Piotra z Dziejów Apostolskich (Dz 4,12): „Nie ma w żadnym innym zbawienia, gdyż nie dano ludziom pod niebem żadnego innego imienia, w którym moglibyśmy być zbawieni”. Nota odnosi się również do innych tytułów maryjnych, takich jak Pośredniczka (Mediatrix), zaznaczając, że „stosowanie tego terminu wobec Maryi wymaga szczególnej roztropności”. „Ściśle rzecz biorąc – czytamy – nie można mówić o żadnym innym pośrednictwie w łasce poza pośrednictwem wcielonego Syna Bożego”.

Jak podkreśla dokument, należy zawsze pamiętać i nigdy nie zaciemniać chrześcijańskiego przekonania, „które należy mocno utrzymywać jako stały element wiary Kościoła”, że to Chrystus jest Panem i jedynym Zbawicielem, który poprzez swoje wcielenie, śmierć i zmartwychwstanie doprowadził historię do pełni i stanowi jej centrum. Podczas prezentacji kardynał Fernández zaznaczył również, że sposób, w jaki Kościół wyraża pobożność maryjną, ma znaczenie ekumeniczne. „Wyjaśniając, w jakim sensie pewne tytuły i określenia odnoszące się do Maryi są dopuszczalne lub nie tekst ten pragnie także pogłębić właściwe podstawy pobożności maryjnej, określając miejsce Maryi w relacji do wierzących w świetle tajemnicy Chrystusa, jedynego Pośrednika i Odkupiciela” – czytamy w dokumencie

Dokument Mater populi fidelis stanowi więc wyraz troski Kościoła o zachowanie równowagi między wiernością katolickiej doktrynie a otwartością na dialog z innymi tradycjami chrześcijańskimi. Ukazuje Maryję jako Matkę i wzór wiary, której kult ma prowadzić nie tyle do teologicznych sporów, co do głębszego zjednoczenia z Chrystusem, jedynym Odkupicielem. Pobożność Ludu Bożego, który w Maryi odnajduje schronienie, siłę i nadzieję, nie potrzebuje korekty, lecz uporządkowania i podziwu.

Zobacz także