Kościół w Ameryce Łacińskiej chce skutecznie pomagać w walce z uzależnieniami

Kościół w Ameryce Łacińskiej rozwija wspólną odpowiedź na problem uzależnień. Nowy podręcznik przygotowany przez Radę Biskupów Ameryki Łacińskiej i Karaibów pokazuje, że skuteczna pomoc wymaga nie tylko leczenia, ale także odbudowy relacji, wsparcia rodzin i obecności wspólnoty.

Rosnące używanie narkotyków przez młodzież, rozwój przestępczości narkotykowej, osłabienie więzi rodzinnych i stygmatyzacja osób uzależnionych należą dziś do najpoważniejszych wyzwań społecznych i duszpasterskich Ameryki Łacińskiej.

Kościół odpowiada na nie poprzez centra wysłuchania, programy profilaktyczne, działania ograniczające szkody, pomoc rodzinom i wspólnotowe towarzyszenie osobom wychodzącym z uzależnień. Doświadczenia te zebrał nowy Latynoamerykański podręcznik duszpasterstwa uzależnień, przygotowany z inicjatywy Rady Biskupów Ameryki Łacińskiej i Karaibów (CELAM).

Doświadczenie 18 krajów

Licząca 545 stron publikacja jest owocem współpracy ponad 300 osób z 18 państw regionu. Jak podkreśla ks. Carlos Olivero, koordynator działającej przy CELAM Sieci Zorganizowanych Wspólnot Kościelnych RECOR, jednym z najważniejszych rezultatów pracy nad dokumentem było umocnienie kontynentalnej sieci duszpasterstwa uzależnień. „Ten wspólny proces daje nam większe poczucie przynależności, tożsamości i uczestnictwa”– zaznacza argentyński kapłan.

Podręcznik ma pomóc w wypracowaniu wspólnych kryteriów działania, nie pomijając różnorodności sytuacji i metod stosowanych w poszczególnych krajach. Łączy podejście duchowe z wiedzą medyczną, psychologiczną i społeczną. „Kościół ma w tej dziedzinie swoje miejsce, a Ewangelia niesie konkretną propozycję” – podkreśla ks. Olivero.

CELAM podpisał również porozumienie o współpracy z Sekretariatem Generalnym Organizacji Państw Amerykańskich. Ma ono wspierać profilaktykę, leczenie i proces wychodzenia z uzależnień, a pośrednio także przeciwdziałać przestępczości zorganizowanej.

Formacja dostępna dla parafii

Publikacja podręcznika nie kończy projektu. CELAM przygotowuje szkołę internetową, która udostępni jego treści w formie około trzydziestu krótkich kursów przeznaczonych dla parafii, szkół, ruchów i osób zaangażowanych w duszpasterstwo.

Materiały mają być dostosowane do konkretnych środowisk. Inne treści otrzymają parafie, inne szkoły, a jeszcze inne wspólnoty terapeutyczne. Podręcznik będzie także regularnie uzupełniany o nowe doświadczenia i rozwiązania wypracowywane w różnych częściach kontynentu.

Kostaryka: odbudować zerwane więzi

Doświadczenie Kościoła w Kostaryce pokazuje, że wychodzenie z uzależnienia wymaga odbudowania relacji rodzinnych i społecznych. „Wolę mówić o reintegracji niż o ponownym włączeniu do społeczeństwa. Osoby uzależnione nigdy całkowicie nie przestały być jego częścią, choć często są wykluczane i marginalizowane” – mówi ks. David Solano, koordynator duszpasterstwa społecznego archidiecezji San José i dyrektor ośrodka terapeutycznego.

Parafie oferują żywność, odzież, środki higieniczne i towarzyszenie, a także współpracują z organizacjami społecznymi i wyspecjalizowanymi placówkami. Zdaniem kapłana pomoc przemienia również same wspólnoty, które uczą się wyciągać rękę do osób pozostających na marginesie społeczeństwa.

Chile: wyjść do młodych

W Chile głównym wyzwaniem pozostaje profilaktyka. Przy parafiach i wspólnotach chrześcijańskich powstają centra wysłuchania, w których młodzi ludzie mogą szukać pomocy, zanim używanie narkotyków doprowadzi do uzależnienia. „Nie chcemy czekać, aż młodzi przyjdą do nas. To my chcemy dotrzeć do nich wcześniej” – mówi ks. Benjamín Ossandón, koordynator duszpasterstwa alkoholu i narkotyków.

Przyznaje, że problem rozwija się szybciej niż odpowiedź Kościoła. Jednocześnie wskazuje, że wspólnota chrześcijańska może zaoferować coś, czego często brakuje osobom zagrożonym uzależnieniem. „Mamy skarb: możemy dać relacje, wiarę, sens i wspólnotę” – podkreśla.

Brazylia: odzyskać godność

Brazylijska Pastoral da Sobriedade, czyli Duszpasterstwo Trzeźwości, od lat prowadzi jeden z najbardziej rozwiniętych programów w regionie. „Nasza praca nie polega wyłącznie na zaprzestaniu używania substancji czy kontrolowaniu zachowań kompulsywnych. Chodzi o odzyskanie godności tej osoby i jej rodziny” – mówi Denise Ferreira, koordynatorka duszpasterstwa w stanie Rio de Janeiro.

Program obejmuje profilaktykę, leczenie, wsparcie rodzin oraz reintegrację społeczną i kościelną. Łączy duchowość, troskę o zdrowie i życie wspólnotowe. Ważnym narzędziem jest dostosowany do tradycji katolickiej program dwunastu kroków, oparty na tekstach biblijnych i refleksji nad Słowem Bożym.

Towarzyszyć człowiekowi, nie diagnozie

Pomimo różnic między poszczególnymi krajami wszystkie inicjatywy łączy jedno przekonanie: za każdym uzależnieniem stoi konkretny człowiek, jego historia, cierpienie i pragnienie nowego początku.

Jedna z głównych zasad podręcznika mówi o „przyjmowaniu życia takim, jakie jest, i towarzyszeniu człowiekowi bezpośrednio”. Oznacza to duszpasterstwo, które nie sprowadza osoby do diagnozy ani jej zachowania, ale dostrzega jej godność i idzie razem z nią oraz jej rodziną drogą odbudowy relacji. Jak podkreślają osoby zaangażowane w duszpasterstwo uzależnień w Ameryce Łacińskiej, nikt nie jest zbędny i nikt nie jest stracony na zawsze.

Bądź na bieżąco z Misyjne.pl!

Obserwuj misyjne.pl w Google News. Dodaj nas do ulubionych, aby nie przegapić najważniejszych treści z kraju i ze świata.

Obserwuj nas w Google News

Zambia: biskupi wzywają do odejścia od przemocy

Trzęsienie ziemi w Wenezueli: zapobiec epidemii

Kościół w Bangladeszu rozwija się, jest wiele chrztów

Stambuł: kolejne zamieszanie wokół Hagia Sophia

Iran: w więzieniu pobito kobietę, która przeszła na katolicyzm

Hawaje: 200 lat od przybycia katolickich misjonarzy