„Nie rozumiałem, jak można przebaczyć tym, którzy zabijają”. Dni Open Doors w Łodzi [FOTOREPORTAŻ]

Interaktywna wystawa przybliżająca świat prześladowań, świadectwa chrześcijan, którzy doświadczyli więzienia, przemocy i odrzucenia, oraz wspólna modlitwa wyznawców różnych Kościołów – to wszystko tworzy Dni Open Doors, które trwają w Łodzi. Uczestnicy mogą zobaczyć m.in. samochód, którym w czasach PRL przemycano Biblie do Europy Wschodniej, wykonać bransoletkę solidarności z prześladowanymi czy wejść do makiety więzienia w Korei Północnej.

W hali EXPO Łódź spotykają się chrześcijanie różnych wyznań, by modlić się za prześladowanych za wiarę i wysłuchać tych, którzy sami doświadczyli przemocy. Dni Open Doors, organizowane po raz drugi w Polsce, rozpoczęły się w piątek 13 listopada spotkaniem dla młodzieży. W sobotę odbywa się główna część wydarzenia, w której uczestniczą dorośli, rodziny z dziećmi i przedstawiciele różnych wspólnot chrześcijańskich.

„Modlę się za ciebie”

Wystawa pozwala nie tylko poznać historię działalności Open Doors, ale także w symboliczny sposób zbliżyć się do codzienności ludzi żyjących w zagrożeniu. Można tu zobaczyć m.in. samochód, którym polskie małżeństwo w latach 70. i 80. przewoziło z Zachodu do krajów bloku wschodniego, a także dalej na Wschód, setki tysięcy egzemplarzy Biblii. W specjalnych schowkach ukrywano Pismo Święte, którego posiadanie w niektórych państwach mogło oznaczać poważne niebezpieczeństwo dla całej rodziny.

Na zwiedzających czeka również makieta więzienia w Korei Północnej – namiastka warunków, w jakich przetrzymywani są tam więźniowie. Przy innych stanowiskach można wykonać bransoletkę, napisać list wsparcia lub zrobić sobie zdjęcie z krótkim przesłaniem, np. „Modlę się za ciebie” albo „Jestem z tobą”.

Fotografie zostaną przesłane chrześcijańskim rodzinom z Rogu Afryki, m.in. z Somalii, Etiopii i Erytrei. Dzięki nim osoby żyjące niekiedy w dużym osamotnieniu zobaczą twarze ludzi, którzy pamiętają o nich w modlitwie. – Chcemy, żeby chrześcijanie różnych wyznań mogli doświadczyć jedności, która jest szczególnie ważna wobec cierpienia naszych braci i sióstr – mówi w rozmowie z misyjne.pl Łukasz Wilczyński, jeden z organizatorów. Podkreśla, że spotkanie ma być przestrzenią nie tylko do poznawania historii prześladowanych, ale przede wszystkim do odkrywania, jak Bóg działa w ich życiu.

„Boże, jeśli istniejesz, ocal mnie”

Jednym z gości tegorocznej edycji jest Timothy Cho, który jako nastolatek uciekł z Korei Północnej. Wychowywał się w państwie, w którym od najmłodszych lat wpajano mu kult przywódców. – Powiedziano mi, że Kimowie są moim Bogiem. Kiedy jedliśmy, musieliśmy im dziękować za to, że mamy jedzenie – wspominał. Życie mieszkańców było podporządkowane ścisłym regułom, obejmującym nawet sposób ubierania się, zachowania i świętowania.

Kiedy miał dziewięć lat, jego rodzice, którzy byli nauczycielami, uciekli do Chin. Timothy wrócił ze szkoły do domu i zastał puste mieszkanie. Musiał radzić sobie sam. Żył na ulicy, żebrał o jedzenie i przebywał z innymi bezdomnymi dziećmi. Wkrótce dowiedział się również, że z powodu ucieczki ojca został zaliczony do grupy wrogów państwa. Gdy jako siedemnastolatek próbował wstąpić do wojska, odmówiono mu. Usłyszał, że jego przyszłością może być jedynie ciężka praca w kopalni.

Postanowił uciec. Przekroczył rzekę i po raz pierwszy znalazł się w Chinach. Zobaczył ludzi ubranych w różne kolory i fasony, a także rzeczy, których wcześniej nie znał, m.in. dżinsy. Wspominał, że na chińskim targu płakał, widząc, jak bardzo ludzie mogą swobodnie wyrażać siebie. Chiny nie były jednak dla niego bezpiecznym miejscem. Wraz z grupą innych uciekinierów próbował przedostać się w kierunku Mongolii. Zostali zatrzymani i odesłani do Korei Północnej.

Po powrocie trafił do więzienia. W celi przebywało około pięćdziesięciu osób, a miejsca było tak mało, że więźniowie musieli spać, siedząc lub opierając się o siebie. Timothy opowiadał o człowieku, który zmarł w nocy wskutek tortur. Słyszał krzyki innych więźniów, sam również był brutalnie traktowany. Po pewnym czasie został odesłany do domu babci, ale nie mógł samodzielnie chodzić. Mimo obrażeń postanowił spróbować uciec ponownie.

Tym razem rzekę przekraczał, trzymając się pustych plastikowych pojemników, które miały pomóc mu utrzymać się na powierzchni. Kilkakrotnie niemal utonął. Później, wraz z grupą kobiet, przedostał się na teren międzynarodowej szkoły w Szanghaju. Uciekinierzy mieli ze sobą kartkę z prośbą o pomoc, jednak placówka nie zdecydowała się interweniować. Zostali zatrzymani i trafili do więzienia dla cudzoziemców.

Timothy obawiał się, że tym razem zostanie odesłany do Korei Północnej i skazany na śmierć. Wspominał, że jako jedenastolatek był zmuszony oglądać publiczną egzekucję. W więzieniu poznał jednak człowieka, który przedstawił się jako gangster. Mężczyzna przyniósł Biblię, czytał ją i modlił się za nastolatka. Timothy początkowo nie rozumiał, dlaczego ktoś taki sięga po Pismo Święte. Nie miał jednak już nadziei, dlatego postanowił zwrócić się do nieznanego sobie Boga. – Moja pierwsza modlitwa była taka: nie chcę być zabity, nie chcę wrócić do Korei Północnej, nie chcę wrócić do tego więzienia – opowiadał. Modlitwie towarzyszył płacz, który z czasem przynosił mu ukojenie i pozwalał zasnąć. Po kilku tygodniach dowiedział się, że on i pozostali uciekinierzy zostaną przewiezieni na Filipiny. Jak relacjonował, do zmiany decyzji chińskich władz przyczyniła się trzynastoletnia dziewczyna, która po tym, co zobaczyła w szkole, napisała do dziennikarzy. Sprawa zyskała rozgłos, a presja mediów doprowadziła do interwencji.

Ostatecznie Timothy dotarł do Wielkiej Brytanii. Wolność nie oznaczała jednak końca cierpienia. Przez lata zmagał się z traumą, lękiem i wspomnieniami przemocy. Opowiadał, że nawet po ponad dwudziestu latach blizny na ciele i w pamięci wracały do niego szczególnie wtedy, gdy słyszał o kolejnych prześladowaniach w Korei Północnej. Zdarzało się, że wieczorami chował się pod kocem, próbując poradzić sobie z atakami lęku.

>>> Pomoc dla prześladowanych chrześcijan – 70-lecie Open Doors

Przełomem stało się ponowne odczytanie słów Jezusa wypowiedzianych na krzyżu: „Ojcze, przebacz im, bo nie wiedzą, co czynią”. Timothy przyznał, że długo nie rozumiał, jak można przebaczyć ludziom, którzy torturują i zabijają. Dopiero stopniowo zaczął odkrywać, że przebaczenie nie oznacza zapomnienia o krzywdzie, ale pozwala nie żyć dalej nienawiścią.

Dziś angażuje się w działania na rzecz wolności religijnej i praw człowieka. Występuje m.in. na forum parlamentów i Organizacji Narodów Zjednoczonych, przypominając o sytuacji mieszkańców swojego rodzinnego kraju. Podczas spotkania w Łodzi podkreślał, że za statystykami kryją się konkretni ludzie, którzy nadal potrzebują pomocy i modlitwy.

Przebaczenie pośród cierpienia

Uczestnicy spotkania mogą również poznać historię Viny z Indonezji. W marcu 2021 roku, mając 21 lat, uczestniczyła w Mszy św. w kościele w Makassar na wyspie Celebes. Była blisko miejsca, w którym doszło do zamachu terrorystycznego. W wyniku eksplozji doznała rozległych poparzeń, obejmujących około 90 procent powierzchni jej ciała.

Przed nią była długa droga leczenia. Przeszła wiele operacji, w tym zabiegi przeszczepu skóry. Lekarze uprzedzali ją, że jej twarz nie wróci do dawnego wyglądu. Przez długi czas musiała na nowo uczyć się podstawowych czynności: wstawania, siedzenia i chodzenia. – Codziennie płakałam, kiedy myślałam o tym, co stało się z moim ciałem i jak będzie wyglądała moja przyszłość – opowiadała. W najtrudniejszych chwilach zadawała Bogu pytanie, dlaczego dopuścił do takiego cierpienia i czego od niej oczekuje.

Szczególnym źródłem nadziei stała się dla niej wiara w Boże miłosierdzie. Podczas pobytu w szpitalu miała sen, w którym zobaczyła Jezusa Miłosiernego. Ważne miejsce w jej duchowości zajęło przesłanie „Jezu, ufam Tobie” oraz lektura „Dzienniczka” św. Faustyny. Vina nie ukrywała, że przebaczenie sprawcom zamachu nie było łatwe. Nie chce jednak pozwolić, by doznana krzywda stała się źródłem nienawiści. – Zranili mnie i wiem, że skutki tego wydarzenia będę odczuwać być może przez całe życie. Mimo to kocham ich i przebaczam im, ponieważ Bóg przebaczył nam na krzyżu – mówiła.

Dziś pracuje jako pielęgniarka i stara się pomagać innym. Swoje cierpienie postrzega także jako doświadczenie, przez które może wspierać ludzi znajdujących się w trudnych sytuacjach. Na zakończenie zaapelowała o modlitwę za chrześcijan doświadczających prześladowań nie tylko w Indonezji, ale również w innych częściach świata.

Od przygotowań do dżihadu do głoszenia Ewangelii

Kolejnym gościem jest Haroon, który pochodzi z Pakistanu. Jego historia pokazuje, jak radykalnie może zmienić się życie człowieka. Urodził się w rodzinie muzułmańskiej. Jako trzynastolatek zapamiętał cały Koran, a później rozpoczął naukę w szkole islamskiej, przygotowując się do roli imama. Z czasem zaangażował się w radykalne środowiska. W wieku siedemnastu lat rozpoczął szkolenie związane z dżihadem. Wspominał, że powiedział wtedy matce, iż chce zabijać chrześcijan i Żydów. Kobieta nie chciała tego słuchać.

Haroon został imamem i szkolił innych muzułmanów, jak przekonywać chrześcijan do przejścia na islam. Wysłano go również do Grecji, gdzie miał prowadzić taką działalność. Tam jednak spotkał chrześcijan, których wcześniej nienawidził. Ich postawa zaczęła podważać jego przekonania. Pozwalali mu modlić się pięć razy dziennie, zapraszali na posiłki i dbali o to, by jedzenie było zgodne z zasadami halal. Nie próbowali narzucać mu swojej wiary. – Zacząłem się zastanawiać, dlaczego ci chrześcijanie są lepsi ode mnie. Ich miłość do Chrystusa była głośniejsza niż moja modlitwa pięć razy w ciągu dnia – wspominał.

Ważnym momentem stała się dla niego historia Asii Bibi, pakistańskiej chrześcijanki oskarżonej o bluźnierstwo i zagrożonej karą śmierci. Haroon zaczął zastanawiać się, dlaczego w jej sytuacji nie ma miejsca na przebaczenie. Szukając odpowiedzi, ponownie przyglądał się Koranowi, a później także innym religiom. Prosił Boga, by objawił mu prawdę.

>>> Od Afryki po Azję rośnie liczba ataków na chrześcijan [RAPORT OPEN DOORS]

Opowiadał, że dwukrotnie usłyszał we śnie swoje imię i zaproszenie do kościoła. Podczas pierwszej wizyty zobaczył krzyż i – jak relacjonował – doświadczył wizji Chrystusa, który wyciągnął do niego ręce i zaprosił, by powierzył Mu swoje grzechy. Szczególnie poruszyło go odkrycie, że Jezus umarł na krzyżu z miłości do ludzi. Zrezygnował z dotychczasowej działalności.

Po powrocie do Pakistanu nie ujawnił od razu swojej wiary. Ożenił się, ponownie został imamem, a jednocześnie zaczął tworzyć niewielką podziemną wspólnotę chrześcijańską. Spotykały się w niej zaledwie trzy lub cztery osoby. Nie miały swobody publicznego czytania Biblii ani wspólnego uwielbiania Boga.

Kiedy jego nawrócenie wyszło na jaw, został brutalnie pobity. Napastnicy połamali mu ręce i nogi, a on sam był bliski śmierci. Przez sześć–siedem miesięcy odzyskiwał sprawność i na nowo uczył się chodzić. W tym czasie dużo czytał Biblię, szczególnie fragmenty Ewangelii mówiące o miłości nieprzyjaciół. – Jestem czarnym pasem. Wiem, jak powalić człowieka i jak poradzić sobie z wrogiem. Ale Jezus powiedział: nie atakujcie swoich wrogów. Macie ich kochać i modlić się za nich – przypominał.

W 2011 roku, po otrzymaniu fatwy nakazującej jego zabicie, musiał uciekać z Pakistanu. Wyjechał, nie mogąc pożegnać się z rodziną. Przez dwa miesiące przebywał w więzieniu w Iranie, a następnie przez trzy miesiące w Turcji. Ostatecznie dotarł do Niemiec. Tam jednak również nie był bezpieczny. W 2014 roku został zaatakowany nożem i – jak opowiadał – omal nie stracił życia. Mówił, że stracił rodzinę, żonę i syna, a bliscy zorganizowali w Pakistanie symboliczny pogrzeb, by pokazać innym, że uznają go za zmarłego.

Przez pewien czas, obawiając się kolejnych ataków, zamknął się w pokoju i czekał na śmierć. W końcu postanowił jednak, że nie chce dłużej żyć w ukryciu. Zaczął głosić Ewangelię muzułmanom w Niemczech i angażować się we wspieranie podziemnych wspólnot chrześcijańskich. Podczas spotkania w Łodzi mówił, że mimo doświadczenia przemocy nie zamierza rezygnować z tej misji.

Modlitwa, która przekracza podziały

Po każdym wystąpieniu uczestnicy wspólnie modlą się za zaproszonych gości oraz chrześcijan w krajach, w których wyznawanie wiary wiąże się z zagrożeniem. W modlitwę włączają się duchowni i przedstawiciele różnych wyznań chrześcijańskich. Wspólne wezwania, śpiew i uwielbienie stają się widocznym znakiem solidarności ponad wyznaniowymi podziałami.

Organizatorzy podkreślają, że Dni Open Doors nie są wydarzeniem jednej wspólnoty. Zaproszenie skierowano do chrześcijan różnych Kościołów, ale także do osób, które nie należą do żadnych wspólnot, a na co dzień modlą się za prześladowanych w zaciszu swoich domów. – Chcemy pokazać ludziom, że nie są sami, że jest nas więcej – zaznacza w rozmowie Łukasz Wilczyński.

Dla części uczestników nie jest to pierwsze spotkanie z Dniami Open Doors. Milena i Wiktoria, dwie młode protestantki ze Śląska, przyjechały do Łodzi po raz drugi. Były tu również rok temu i zdecydowały się wrócić, ponieważ spodobała im się atmosfera wydarzenia. Szczególnie zapadły im w pamięć świadectwa osób, które opowiadają o własnych doświadczeniach prześladowania i o tym, jak wiara pomaga im przechodzić przez cierpienie.

Ważną częścią wydarzenia jest także możliwość konkretnego zaangażowania się w pomoc. Przy jednym ze stanowisk uczestnicy przygotowują bransoletki i listy wsparcia dla osób doświadczających przemocy, samotności i odrzucenia. Inni robią zdjęcia z krótkimi przesłaniami, które zostaną przekazane chrześcijańskim rodzinom z Rogu Afryki. Organizatorzy przypominają również o innych formach działalności Open Doors: dostarczaniu Biblii, także na kartach pamięci, nadawaniu audycji radiowych do Korei Północnej, szkoleniach przygotowujących na prześladowania oraz pomocy psychologicznej i socjoekonomicznej.

Dni Open Doors potrwają do soboty 14 listopada. W programie znalazły się kolejne świadectwa, seminaria, wystawy, wspólna modlitwa i uwielbienie. Przygotowano także osobną przestrzeń dla dzieci, aby również najmłodsi mogli poznawać sytuację prześladowanych chrześcijan i uczyć się solidarności z nimi.

Według Światowego Indeksu Prześladowań 2026 ponad 388 mln chrześcijan na świecie doświadcza prześladowań lub dyskryminacji z powodu swojej wiary. W Łodzi te liczby zyskują konkretne twarze i historie. A modlitwa, w której uczestniczą chrześcijanie różnych wyznań, staje się odpowiedzią na cierpienie tych, którzy – mimo gróźb i przemocy – nie chcą wyrzec się Chrystusa.

Zobacz także