ONZ: Krytyczna sytuacja kobiet na Ukrainie w czwartym roku wojny

Cztery lata prowadzonej na pełną skalę wojny doprowadziły kobiety w Ukrainie na skraj wytrzymałości – alarmują agendy humanitarne ONZ. Dotychczas potwierdzono śmierć ponad 5 tys. kobiet i dziewcząt, a tysiące odniosły rany.

Sytuację pogarszają masowe zniszczenia infrastruktury oraz zapowiadane cięcia finansowe, które mogą pozbawić dziesiątki tysięcy osób dostępu do kluczowych usług ratunkowych.

Sofia Calltorp, dyrektor ds. humanitarnych w UN Women – agencji ONZ zajmującej się równością płci i prawami kobiet – po wizycie w Ukrainie opisała dramatyczną codzienność rodzin pozbawionych ogrzewania, prądu i bezpiecznego schronienia. W wyniku celowych ataków Rosji zniszczonych zostało 65 proc. krajowych mocy wytwórczych energii elektrycznej.

Jak podał w piątek portal UN News, Calltorp podkreśliła, że przerwy w dostawach energii nie są jedynie problemem technicznym, lecz bezpośrednio uderzają w bezpieczeństwo i stabilność ekonomiczną kobiet. Przedłużające się zaciemnienia oraz paraliż transportu publicznego drastycznie ograniczają ich mobilność, zwiększając jednocześnie ryzyko wypadków oraz zagrożenie molestowaniem i przemocą w przestrzeni publicznej.

Kryzys energetyczny ma również wymiar gospodarczy, uderzając w sektory, w których tradycyjnie zatrudnionych jest najwięcej kobiet, takie jak edukacja, ochrona zdrowia czy handel. Calltorp przywołała historię kobiety, spotkanej w kijowskim punkcie wsparcia, która z powodu braku prądu straciła pracę i środki do życia.

Według danych UN Women od 24 lutego 2022 roku zginęło co najmniej 5 tys. kobiet i dziewcząt, a 14 tys. zostało rannych, choć liczba rzeczywistych ofiar jest prawdopodobnie znacznie wyższa. Statystyki pokazują przy tym niebezpieczną tendencję – rok 2025 okazał się dla kobiet najbardziej krwawym od początku rosyjskiej inwazji.

>>> UNICEF: ponad jedna trzecia ukraińskich dzieci to uchodźcy

Mimo rosnących potrzeb, organizacje kobiece stanowiące fundament lokalnej pomocy humanitarnej borykają się z drastycznym spadkiem funduszy. Szacuje się, że w latach 2025–2026 wsparcie dla Ukrainy może zostać zmniejszone o blisko 54 mln dolarów. Według ONZ, tylko w 2026 roku około 63 tys. kobiet może stracić dostęp do specjalistycznej pomocy, w tym do opieki nad ofiarami przemocy seksualnej, co grozi załamaniem systemu społecznej odbudowy kraju.

Sytuację pogarsza systematyczne niszczenie placówek ochrony zdrowia. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) odnotowała w ciągu czterech lat ponad 2870 ataków na obiekty medyczne, personel oraz pacjentów, w wyniku których zginęły 233 osoby. Rzecznik WHO Christian Lindmeier podkreślił, że ukraińskie szpitale zmagają się z ogromnymi brakami kadrowymi i zrujnowaną infrastrukturą, co przekłada się na tysiące rodzinnych tragedii.

Zobacz także