Pierwszy pacjent w Polsce otrzymał serce od dawcy ze Słowacji w ramach współpracy międzynarodowej

Pierwszy pacjent w Polsce otrzymał serce od dawcy ze Słowacji w ramach rozwijanej współpracy międzynarodowej w transplantologii. Od 2023 r. polskie zespoły pobrały poza krajem 170 narządów, z których większość przeszczepiono polskim biorcom.

44-letni Tomasz Nogalski, który 21 września przeszedł transplantację w Śląskim Centrum Chorób Serca (ŚCCS) w Zabrzu, trafił do szpitala 7 września. Jak powiedział, jego stan gwałtownie pogorszył się w ciągu dwóch–trzech tygodni. Mężczyzna od lat pozostawał pod opieką kardiologiczną z powodu wrodzonej choroby serca.

– Trzy miesiące temu jeszcze byłem w stanie powoli wejść na trzecie piętro. (…) Posypało się i to drastycznie w ciągu dwóch miesięcy, a nawet dwóch, trzech tygodni – powiedział. Dodał, że po przeszczepie z dnia na dzień czuje się lepiej, choć wystąpiły u niego powikłania.

Serce dla Nogalskiego pozyskano na Słowacji. Jak wyjaśnił dr n. med. Szymon Pawlak, kardiochirurg i transplantolog kliniczny ŚCCS, w przypadku transplantacji serca polski zespół wyjeżdża do szpitala dawcy, pobiera narząd i musi w ciągu kilku godzin dostarczyć go do ośrodka transplantacyjnego.

>>> Kardiolog: aktywność fizyczna to podstawa profilaktyki chorób serca

– Musimy to wszystko tak zgrać, żeby w momencie, w którym to serce jest dostarczone, pacjent był podłączony do sztucznego płuco-serca, do krążenia pozaustrojowego – wyjaśnił.

Według dr Anny Pszennej kierownik Działu Współpracy Międzynarodowej i koordynator transplantacyjny Poltransplantu, w przypadku serca czas od pobrania do przeszczepienia nie może przekroczyć czterech godzin. Dlatego przy krótszych dystansach możliwy jest transport karetką, natomiast przy dalszych konieczne może być wykorzystanie transportu lotniczego.

Sygnał o możliwości pozyskania serca ze Słowacji Pszenna otrzymała o godz. 15. Następnie oferta została przekazana polskim zespołom transplantacyjnym. Dwa ośrodki miały pilnych biorców, dlatego konieczne było ustalenie, który pacjent – zgodnie z krajowymi kryteriami alokacji – znajduje się w bardziej krytycznym stanie. Do pobrania narządu doszło następnego dnia rano.

Międzynarodowa wymiana narządów jest prowadzona przez Poltransplant od około 30 lat. Początkowo miała przede wszystkim charakter jednostronny – gdy w Polsce nie było odpowiedniego biorcy, narząd przekazywano za granicę. Po pandemii rozpoczęto rozszerzanie współpracy, tak aby polskie zespoły mogły również wyjeżdżać za granicę po narządy dla pacjentów w Polsce.

– Od roku 2023 170 narządów zostało już pobranych poza granicami Polski i zdecydowana większość z nich została przeszczepiona dla polskich biorców – tłumaczyła Pszenna.

Najczęściej pozyskiwane są w ten sposób wątroby, następnie nerki, serca i płuca. Najmłodsze pozyskane serce miało 6 tygodni, a najstarsze 72 lata. Polska współpracuje przede wszystkim z Litwą, a także z Czechami. Odnotowano również przypadki współpracy ze Słowacją, Niemcami, Austrią, Cyprem, Bułgarią i Francją.

Wymiana działa w obie strony. W ubiegłym roku z Polski za granicę przekazano osiem narządów, gdy nie udało się znaleźć odpowiedniego biorcy. Jak wyjaśniła Pszenna, chodziło m.in. o przypadki dawców z rzadką grupą krwi lub o skrajnych wymiarach ciała.

Zobacz także