Prymas Prymas przewodniczył Mszy św. w 125. rocznicę Strajku Dzieci Wrzesińskich [+GALERIA]

„Przypominamy prawa narodu: prawo do wolności Ojczyzny, do wierności Ojczyźnie, do miejsca w Ojczyźnie, do dziejów, języka, kultury” – słowami bł. Stefana Wyszyńskiego przypomniał abp Wojciech Polak wartości, w obronie których przed 125 laty stanęli uczniowie Katolickiej Szkoły Ludowej we Wrześni.

Wartości tych – jak zaznaczył w homilii Prymas Polski – nie udało się wyrwać z serca i duszy Polaków mimo trwającej przeszło sto lat germanizacji. I to właśnie dzieci, swoim odważnym i bezkompromisowym sprzeciwem pokazały, że patriotyzm to umiłowanie tego, co ojczyste – historii, tradycji, języka, ale to także dziedzictwo duchowe, które – jak mówił św. Jan Paweł II – „dociera do nas przez ojca i matkę”.

>>> 125. rocznica Strajku Dzieci Wrzesińskich

– To postawa, która broni uciskanych, która nie godzi się na niesprawiedliwość i dyskryminację. To wołanie o dostrzeżenie tych, którzy pozbawieni są głosu, którzy są mniejszością, którzy pragną pozostać sobą, w ojczystym kraju, w którym się urodzili – dopowiedział abp Polak podkreślając, że Dzieci Wrzesińskie stanęły w obronie fundamentalnych praw człowieka, w tym prawa do własnego języka. Ich sprzeciw – jak dodał – był impulsem do powszechnej solidarności wśród Polaków rozsianych po całym kontynencie.

– Jestem przekonany, że postawa tych młodych bohaterów może być dla nas inspiracją do szukania tego, co łączy, a nie tego co dzieli – stwierdził.

Metropolita gnieźnieński przypomniał również mało znany fakt, że kilka lat po proteście, w 1908 roku, powstał film o Dzieciach Wrzesińskich, który uchodzi za pierwszy polski film fabularny, a nakręcił go polski Żyd Mojżesz Towbim, pokazując tym samym uniwersalizm wartości, których broniły dzieci w czasie strajku.

– Dziś, gdy wciąż dzielą nas mury, także te wyrastające w naszych sercach, zbudowane z lęku i agresji, z braku zrozumienia dla ludzi o innym pochodzeniu, innym kolorze skóry, czy przekonaniach religijnych, gdy wyrastają mury egoizmu politycznego i gospodarczego, trzeba nam prosić i trzeba zabiegać o jedność. A w jej budowaniu niezmiennie potrzebna jest życzliwa współpraca wszystkich – wskazał abp Polak.

Przywołał też słowa abp. Henryka Muszyńskiego z obchodów 100. rocznicy Strajku Dzieci Wrzesińskich, które mimo upływu ćwierćwiecza nie straciły na aktualności, bo przecież i dziś „tak łatwo ulec złudzeniu łatwego życia, życia na luzie, które na pozór przyjemne nie daje jednak nigdy wewnętrznej radości i odpowiedzi na sens życia i nurtujące nas pytania”. Dlatego – mówił wówczas do uczniów abp Muszyński – „stajecie raz jeszcze przed nową szansą prawdziwej wielkości na progu nowego wieku. Wykorzystajcie ją!”

– Chcemy, patrząc z nadzieją na współczesne pokolenie dzieci i młodych ludzi, w nich widzieć tych, którzy – gdyby zaszła taka potrzeba – z odwagą staną w obronie swej wiary i naszej ojczyzny – wyraził nadzieję Prymas Polski.

Po Mszy św. uczestnicy uroczystości przeszli w pochodzie pod pomnik Dzieci Wrzesińskich, gdzie złożono kwiaty i gdzie odbyły się uroczystości patriotyczne. W obchodach uczestniczyli przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, reprezentanci służb mundurowych, delegacje organizacji i stowarzyszeń działających na terenie Wrześni, poczty sztandarowe, harcerze oraz dzieci i młodzież z wrzesińskich szkół. W 125. rocznicę Strajku Dzieci Wrzesińskich nie zabrakło oczywiście wspólnie odśpiewanej Roty.

Sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP Wojciech Kolarski odczytał okolicznościowy list od głowy państwa. Prezydent Karol Nawrocki ocenił w nim, że postawa uczniów z Wrześni dla władz pruskich była „wyraźnym ostrzeżeniem, że kulturkampf nie przyniesie oczekiwanego skutku, działo się wręcz odwrotnie”.

>>> Ogólnopolska Mapa Śpiewów Majowych – kapliczki, które łączą pokolenia

Sekretarz Stanu w KPRP Wojciech Kolarski przemawia podczas uroczystości przed Pomnikiem Dzieci Wrzesińskich we Wrześni, fot. PAP/Jakub Kaczmarczyk

– Wrzesiński strajk szkolny stał się symbolem obrony polskości i do dziś ma wielkie znaczenie dla całego naszego narodu. Solidarne poparcie uczniowskiego protestu, ponad granicami mocarstw zaborczych, było bardzo ważnym doświadczeniem zwiastującym odrodzenie się niepodległej RP – napisał prezydent.

Burmistrz Wrześni Tomasz Kałużny zaznaczył, że strajkujące dzieci wrzesińskie walczyły o swoją tożsamość i godność mimo narażania siebie i swoich rodzin na szykany i represje. Podkreślił przy tym, że protest dzieci z Wrześni zainspirował uczniów do podobnych strajków w całym zaborze pruskim.

– By być Polakiem, trzeba pamiętać. Trzeba wracać do przeszłości. Bo mimo, że historia to jest to, co już minęło, co przeszło, to jest ona fundamentem naszej tożsamości. A jej upamiętnienie to wyraz naszego szacunku dla tych, którzy walczyli o wolność – powiedział samorządowiec.

Na zakończenie środowych obchodów zaplanowano koncert zespołu Arka Noego.

Wydarzenia wrzesińskie sprzed 125 lat zapoczątkowały falę podobnych strajków szkolnych w zaborze pruskim. Ich apogeum przypadło na 1906 r., kiedy jednocześnie protestowało około 75 tys. dzieci w blisko 800 szkołach.

>>> anMari: Każdy utwór jest dla mnie modlitwą [ROZMOWA]

Obie izby parlamentu przyjęły uchwały upamiętniające 125. rocznicę strajku dzieci wrzesińskich. Według uchwały Senatu protest „stał się jednym z najbardziej poruszających symboli polskiego oporu przeciwko bezwzględnej polityce germanizacyjnej zaborcy pruskiego”. W okolicznościowej uchwale Sejmu zapisano, że strajk wrzesińskich uczniów pozostaje symbolem walki o przetrwanie polskiej tożsamości narodowej, a jego uczestnicy stali się inspiracją dla kolejnych pokoleń młodych Polaków.

Autorzy uchwały przypomnieli, że strajki relacjonowała zagraniczna prasa, co prowadziło do protestów międzynarodowej opinii publicznej. Pokolenie uczestników wielkopolskich strajków szkolnych wzięło czynny udział w odzyskaniu przez Polskę niepodległości w latach 1918–1921.