Badanie: zapach świeżego prania zachęca do wydawania więcej na używane ubrania

Klienci sklepów z używaną odzieżą wydawali więcej pieniędzy, gdy w sklepie rozpylano zapach świeżego prania – wykazali psychologowie z Uniwersytetu Radbouda w Nijmegen. Zapach sprawiał też, że używane ubrania wydawały się klientom bardziej higieniczne i więcej warte.

Psychologowie Matteo Perini i Jasper de Groot z Uniwersytetu Radbouda sprawdzili, czy obawa przed kontaktem z potencjalnymi źródłami zakażenia może być jedną z barier zniechęcających ludzi do kupowania używanych ubrań. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Evolution and Human Behavior”.

Naukowcy przeprowadzili eksperyment w działającym sklepie z używaną odzieżą. W niewidocznych dla klientów miejscach umieszczono dyfuzory zapachowe. Jednego dnia rozprowadzano zapach cytrusów, innego świeżego prania, a podczas trzeciego wariantu nie stosowano dodatkowego zapachu.

>>> GUS: liczba cudzoziemców wykonujących w Polsce pracę wyniosła w końcu marca ponad 1 mln 152 tys.

Spośród trzech warunków tylko zapach świeżego prania sprawił, że klienci zaczęli wydawać więcej pieniędzy na używane ubrania. Efekt był szczególnie silny wśród osób osiągających wyższe wyniki w skali mierzącej obawę przed zabrudzeniem i zakażeniem.

Badacze przeprowadzili następnie eksperyment laboratoryjny. Uczestnicy, którzy czuli zapach świeżego prania, oceniali używane ubrania jako mniej niehigieniczne, a jednocześnie przypisywali im większą wartość.

Zdaniem autorów wyniki można tłumaczyć mechanizmem unikania patogenów. Ludzie mają ewolucyjnie ukształtowaną skłonność do unikania potencjalnych źródeł infekcji – przykładem jest niechęć do zepsutego lub nieprzyjemnie pachnącego jedzenia. Badanie wskazuje, że podobny mechanizm może wpływać również na stosunek do przedmiotów wcześniej używanych przez inne osoby.

Zapach kojarzący się z czystością może natomiast osłabiać postrzegane ryzyko zabrudzenia. Co istotne, sam przyjemny zapach nie wystarczał – w eksperymencie takiego efektu nie wywołał zapach cytrusów.

Według badaczy wyniki mogą mieć znaczenie dla promowania bardziej zrównoważonej konsumpcji. Rynek odzieży używanej pozwala wydłużać okres użytkowania ubrań, a eksperyment pokazuje, że na decyzje konsumentów mogą wpływać także proste bodźce zapachowe.

Zobacz także