Biel i czerwień. Czy to tylko symbole wody i krwi? 

Te dwie barwy każdy Polak doskonale kojarzy. Od dziecka uczymy się o nich w szkole – są to przecież nasze barwy narodowe. A co o bieli i czerwieni mówi symbolika chrześcijańska? 

Biel i czerwień to w mistycznej wizji świętej Faustyny Kowalskiej barwy dwóch promieni wychodzących z serca objawiającego się jej Miłosiernego Zbawiciela. Znaczenie tych promieni i ich kolorów następująco wyjaśnił świętej Faustynie sam Jezus Chrystus: „Te dwa promienie oznaczają krew i wodę – biały promień oznacza wodę, która usprawiedliwia dusze; czerwony promień oznacza krew, która jest życiem dusz” („Dzienniczek” 130).  

Kolory krwi i chwały 

Już wkrótce – 2 maja – obchodzone będzie święto naszej flagi (Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej). Warto wspomnieć, że stosunkowo późno jej kolory stały się barwami państwowymi Polski. Wprowadził je bowiem Parlament 7 lutego 1831 roku, natomiast za symbol państwowy flaga została uznana dopiero po pierwszej wojnie światowej: w 1919 roku. Barwy naszej flagi pochodzą od herbu państwa. Górny pas, biały, wywodzi się od białego orła i białej, litewskiej Pogoni. Dolny zaś, czerwony, od pola tarczy herbowej. Wiadomo też, że biel w połączeniu z czerwienią jako symbole zaistniały 3 maja 1792 r., kiedy to polskie patriotki, zamierzając uczcić pierwszą rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja, przewiesiły białe szarfy przez czerwone suknie. Jeśli chodzi o symbolikę biało-czerwonych kokard wojskowych, warto podkreślić, że biel symbolizowała dobro i czystość dążeń narodu polskiego, a czerwień – dostojność i majestat polskich władców.  

Śnieżna biel 

Przyjrzyjmy się teraz samej bieli, kolorowi nierozszczepionego światła. Sprawdźmy, jakie jest chrześcijańskie znaczenie tej barwy. Biel wyraża między innymi radość, świętowanie i świąteczny nastrój, a także pokój. O niej to święty Klemens Aleksandryjski pisze: „Dla ludzi miłujących pokój i światło odpowiednim kolorem jest biel”. Co więcej, do sprawowania kultu w jerozolimskiej świątyni wykorzystywano bisior, czyli delikatne, białe płótno. Także szata przemieniającego się na Górze Przemienienia Zbawiciela była biała jak światło. Białe szaty mieli też na sobie aniołowie „towarzyszący” zmartwychwstaniu i wniebowstąpieniu Pana. W Apokalipsie świętego Jana biel symbolizuje natomiast doskonałą czystość, triumf i wieczną chwałę. W liturgii białe paramenty są symbolami światła, chwały i czystości. W trakcie udzielania sakramentu chrztu świętego przy wręczaniu dziecku białej sukienki lub nakładaniu na nie skraju białej stuły kapłańskiej udzielający chrztu mówi: „Przyjmij szatę białą i donieś ją nieskalaną przed trybunał Pana naszego Jezusa Chrystusa, abyś miał życie wieczne. Amen”. Ponadto biel symbolizuje nie tylko czystość, ale niewinność, dziewictwo, początek, otwarte możliwości i to, co nowe.  

Czy tylko niepokojąca czerwień?  

Kolor ten może niepokoić, bo jest, także w sztuce, barwą płomieni ognia, buchających z wnętrza piekła. Stanowi on również barwę Nierządnicy Babilońskiej i siedmiogłowej Bestii z Apokalipsy świętego Jana. Jest ponadto kolorem krwi przelanej w walce, krwawej ofiary czy kolorem grzechu, ale i barwą płomiennego męstwa oraz pokuty. Szereg jeszcze innych znaczeń „towarzyszy” czerwieni w chrześcijańskiej symbolice. Kolor ten jest bowiem również między znakiem siły czy młodości. Symbolizuje też ogień mówiący o mocy i dynamizmie Ducha Świętego, jest to zatem kolor łączony z trzecią Osobą Boską. Jest rękojmią symbolizowanej przez czerwień miłości Trójcy Świętej. Ponadto to właśnie Duch Święty zapala w wierzących ogień miłości. Czerwień jest również symbolem człowieczeństwa, czyli natury ludzkiej Jezusa Chrystusa i Jego Matki, ale jest także barwą żołnierskiego płaszcza, który wojacy z rzymskiej kohorty narzucili na umęczonego Zbawiciela, by wystawić Go na pośmiewisko. Natomiast z wizji, jakiej doświadczyła święta Faustyna, wynika, że podczas gdy biel oznacza oczyszczającą, nawiązującą do chrztu świętego wodę, czerwień wskazuje na odkupiającą stworzenie krew miłosiernego Odkupiciela.  

Zobacz także