Skupić się na tym, co dobrego mogę zrobić [FELIETON]

Wielki Post to szczególny czas w życiu wierzących – przez pokutę, post i jałmużnę przygotowujemy się do Wielkanocy. To także czas przemiany życia i myślenia – metanoi. Jesteśmy zaproszeni do uporządkowania relacji z Bogiem, drugim człowiekiem i samym sobą.

Często staramy się narzucić sobie w tym czasie różne wymagania – tego nie mogę robić, to muszę ograniczyć, z tego muszę zrezygnować. Jest to oczywiście bardzo ważne, na tym polega asceza, ale nie ogranicza się ona tylko do tego.

Ascezę można ująć w dwóch wymiarach – negatywnym i pozytywnym. Wymiar negatywny to właśnie post, milczenie, walka z namiętnościami, kontrola naszych myśli. Jest to etap oczyszczenia. Jednak nie możemy się na nim zatrzymać. Wymiar pozytywny prowadzi do miłości siebie i bliźniego, miłosierdzia, pokory, cierpliwości. Jest to wzrost w cnotach. Asceza nie ma być cierpiętnictwem samym w sobie, lecz ma prowadzić do większej wolności i większej miłości.

Orędzie na Wielki Post 2026

W tegorocznym orędziu na Wielki Post papież Leon XIV na samym początku zwraca uwagę na „dawanie przestrzeni Słowu poprzez słuchanie, ponieważ gotowość do słuchania jest pierwszym znakiem, za pomocą którego objawia się pragnienie nawiązania relacji z drugą osobą”. Następnie mówi o wstrzemięźliwości i powstrzymywaniu się od słów uderzających i raniących bliźnich. Na koniec mówi o wspólnej wędrówce, zapraszając nas, abyśmy razem słuchali słowa Bożego, wołania ubogich, a przez post rzeczywiście pokutowali.

>>> Leon XIV zachęca, by Wielki Post był czasem słuchania i powściągliwości w słowach

Trafia do mnie idea papieża Leona. Najpierw musimy skupić się na tym, co możemy zrobić dobrego w tym czasie – papież zachęca nas do słuchania. Dalej, poprzez ascezę języka, unikamy nienawiści i dajemy przestrzeń słowom nadziei i pokoju. A w końcu razem przyczyniamy się do budowania cywilizacji miłości.

Zmiana myślenia

Wielki Post to czas zmiany myślenia. Przez lata w tym czasie skupiałem się pewnie tylko na tym, co mogę ograniczyć i czego nie robić – i może w tym roku jest podobnie. Mam jednak szansę przesunąć uwagę z tego, czego sobie odmówić, na to, co mogę realnie uczynić. Często trudno jest osiągnąć pewne cele, bo samo ograniczenie jest trudne. Skupienie się na tym, co mogę osiągnąć, wiąże się z większą motywacją.

Święta mistyczka o ascezie

Ograniczenia i wyrzeczenia mają sens tylko wtedy, gdy prowadzą nas do dobra – dla nas samych i dla innych. Święta Teresa z Ávili w „Zamku wewnętrznym” zwraca uwagę, że demon może w jakiejś siostrze wzbudzić wielkie porywy pokuty, tak że wydaje jej się, iż nie czuje ukojenia, jak tylko wtedy, gdy ją podejmuje. Rzecz w sobie dobra staje się szkodliwa, jeśli odbiera siostrze zdrowie i uniemożliwia wypełnianie tego, co nakazuje jej reguła. Sprawa nie dotyczy tylko sióstr zakonnych. Również i ludzie świeccy mogą nałożyć na siebie takie wymagania, które będą przeszkadzać w wypełnianiu ich powołania, zamiast je wspierać.

>>> Wiemy coraz więcej o świecie, ale czy wiemy, kim jesteśmy? [FELIETON]

„To, co tutaj demon zamierza osiągnąć, nie jest czymś mało istotnym, gdyż chodzi mu o oziębienie bezinteresowności miłości oraz serdeczności miłości jednych względem drugich, co będzie wielką szkodą. Zrozumiejmy, córki moje, że miłość Boga i bliźniego jest prawdziwą doskonałością, i na ile z większą doskonałością będziemy zachowywały te dwa przykazania, na tyle będziemy bardziej doskonałe. (…) Dajmy sobie spokój z tymi porywami natrętnej gorliwości, które mogą wyrządzić nam wiele szkody. Niech każda dogląda samej siebie” – pisała święta Teresa w drugim rozdziale „Zamku wewnętrznego”.

Karmelitanka zwraca uwagę, że najważniejszą rzeczą jest przykazanie miłości Boga i bliźniego. To z niego mają wypływać nasze praktyki. Co z tego, że będę pościł o chlebie i wodzie, jeśli na drugim człowieku będę wylewał frustrację związaną z moim głodem?

Kształtujmy więc nasze serce, tak, aby każdy nasz czyn, każdy gest i każde słowo były wyrazem miłości do Boga i bliźniego.

Zobacz także