Smętna Dobrodziejka. Tutaj modlili się święci i to do Niej powracają Krakowianie

W krakowskiej bazylice Franciszkanów znajduje się obraz Matki Bożej Bolesnej, nazywanej też Smętną Dobrodziejką. To tutaj przychodzili modlić się: błogosławiona Aniela Salawa, święty Maksymilian Maria Kolbe, sługa Boży ojciec Wenanty Katarzyniec, a także Karol Wojtyła.

Piotr Hiacynt Pruszcz, pisarz religijny, w dziele pt. „Morze łaski Bożej” tak pisze o Smętnej Dobrodziejce: „Przed tym obrazem grzeszni wielkimi ciężarami nieprawości obciążeni, za przyczyną tej Panny od Pana Boga pociechy odnoszą… Ludzie w różnych frasunkach, kłopotach i jakichkolwiek dolegliwościach będący, gdy się tam z nabożeństwem ofiarują, za pomocą Bożą i niezwłoczną przyczyną Panny błogosławionej to, o co poproszą, otrzymują. Jest to obraz na wejrzenie żałobny, do skruchy i łez wylania każdego pobudzający”.

Obraz Matki Boskiej Bolesnej z krakowskiej bazyliki franciszkanów został namalowany około 1510 roku. Od wieków wierni przychodzili, by szukać pocieszenia i pomocy przed tym wizerunkiem Smętnej Dobrodziejki.

Wiąże się z tym obrazem tradycja ułaskawiania skazanych na śmierć złoczyńców. W Wielki Czwartek więźniowie spowiadali się, przyjmowali Komunię św., a potem prowadzono ich do Kaplicy Matki Bożej Bolesnej, następnie do kaplicy Męki Pańskiej, gdzie po nabożeństwie skazańcy odzyskiwali wolność.

Siedem łez Matki Bożej

„Smętna” to w dawnym języku określenie osoby bardzo smutnej. Cała twarz Maryi na tym obrazie opowiada o głębokim cierpieniu. Jak i układ jej ust, załamanie rąk, lekko pochylone ciało.

Nie ma siedmiu mieczy przebijających serce Maryi, jak zazwyczaj widzimy na wizerunkach Matki Bożej Bolesnej. Tutaj jeden miecz przebija serce Maryi. Jest za to siedem łez na policzku Maryi. To pokazuje Maryję jako żywego, płaczącego człowieka. Oczy Maryi są przekrwione, jak u osoby, która bardzo przeżywa i długo płacze.

Ubrana jest w ciemnoczerwoną suknię, ciemnobłękitny płaszcz z zielonkawą podszewką i złotym obszyciem.

Po bokach Maryi czterej aniołowie, współbolejąc z Nią, trzymają narzędzia męki Pańskiej. Jeden z aniołów tuli się do krzyża w kształcie litery „tau”, który jest bliski franciszkanom. Dlatego od razu można rozpoznać, że obraz ten powstał w środowisku franciszkańskim. Znak tau to także znak ogromnej miłości Boga do człowieka. Pojawia się w biblijnej Księdze Ezechiela. Prorok pisze w niej, że właśnie tym znakiem będą naznaczeni wszyscy przeznaczeni do zbawienia, którzy korzystają z owoców męki.

Dobrodziejka Krakowa

Tytuł „Dobrodziejka”, nadany Maryi przez mieszkańców Krakowa, to wyraz wdzięczności za liczne łaski, cuda i pomoc otrzymywaną w tym miejscu od wieków. Dawniej na ścianach kaplicy widniało wiele tablic, na których malowano cuda, które wydarzyły się za wstawiennictwem Matki Bożej. Wszystkie tabliczki spłonęły podczas pożaru w 1850 r. Ocalał wówczas jedynie obraz Maryi.

Wyrazem wdzięczności była także koronacja cudownego wizerunku, która odbyła się 20 września 1908 r. Wówczas kard. Jan Duklan Puzyna nałożył na obraz koronę papieską, wzorowaną na koronie św. Jadwigi Królowej. Kazanie podczas mszy świętej koronacyjnej głosił święty biskup Józef Sebastian Pelczar.

Do Smętnej Dobrodziejki przychodziła modlić się błogosławiona Aniela Salawa, która jest tutaj pochowana. Modlił się święty Maksymilian Maria Kolbe i sługa Boży ojciec Wenanty Katarzyniec. Przybywał tu także święty Ja Paweł II jako biskup krakowski Karol Wojtyła.

Krakowianie powracali tutaj zwłaszcza w czasie II wojny światowej, kiedy dniami i nocami modlono się o ocalenie i zakończenie wojny. Po wojnie miłość do Smętnej Dobrodziejki nie osłabła. Świadczą o tym liczne wota i tabliczki z podziękowaniami za otrzymane łaski, ale także istniejące do dziś Arcybractwo Matki Bożej Bolesnej.

Arcybractwo Matki Bożej Bolesnej

Arcybractwo Matki Bożej Bolesnej istnieje od 1892 r. Od tego czasu należało do niego już ponad 22 tys. członków. Modlą się oni Koronką o Siedmiu Boleściach Matki Najświętszej.

Poszczególne tajemnice tej koronki:

1. Proroctwo Symeona
2. Ucieczka do Egiptu
3. Zgubienie Jezusa
4. Spotkanie z Jezusem na drodze krzyżowej
5. Ukrzyżowanie
6. Złożenie Ciała Jezusowego na rękach Matki (Pieta)
7. Złożenie Ciała Jezusa do grobu

Rozważając tajemnice odmawia się przy każdej z nich jeden raz „Ojcze Nasz” i siedem razy „Zdrowaś Maryjo”, a na zakończenie trzy razy „Zdrowaś Maryjo” dla uczczenia łez Maryi i w intencji Ojca Świętego.

Zobacz także