Bp Robert Barron: godność osoby głównym tematem Magnifica humanitas

Amerykański biskup Robert Barron zwraca uwagę, że encyklika Magnifica humanitas papieża Leona XIV może zostać uproszczona do miana „encykliki o sztucznej inteligencji”, podobnie jak wcześniej Humanae vitae sprowadzano do kwestii antykoncepcji, a Laudato si’ do ekologii. Tymczasem głównym tematem dokumentu jest godność człowieka.

Biskup Winony-Rochesteru zwraca uwagę, iż  Leon XIV przedstawia chrześcijański humanizm zakorzeniony w przekonaniu, że człowiek został stworzony na obraz Boga i wyniesiony przez Wcielenie do udziału w Bożym życiu. Papież zestawia dwa biblijne obrazy: Wieżę Babel oraz odbudowę murów Jerozolimy przez Nehemiasza. Pierwszy symbolizuje pychę i technologię podporządkowaną dominacji, drugi — współpracę służącą dobru wspólnemu. Zdaniem papieża współczesna technologia, zwłaszcza sztuczna inteligencja, może prowadzić zarówno do dehumanizacji, jak i do rozwoju człowieka — zależnie od tego, jak zostanie wykorzystana.

>>> Kard. Czerny: encyklika Leona XIV pomaga rozumieć, interpretować i rozeznawać rzeczywistość

Wskazuje, iż w encyklice ważne miejsce zajmuje katolicka nauka społeczna, oparta na równowadze między zasadą pomocniczości a zasadą solidarności, między wolnością jednostki i dobrem wspólnym, własnością prywatną i powszechnym przeznaczeniem dóbr. Dzięki temu Kościół może prowadzić dialog ponad podziałami politycznymi.

Leon XIV ostrzega przed „paradygmatem technokratycznym”, który stawia efektywność ponad człowiekiem. Papież podkreśla zagrożenia związane z AI: manipulację informacją, osłabienie zdolności do krytycznego myślenia, uzależnienie od internetu, problemy psychiczne młodych ludzi czy łatwy dostęp do pornografii i przemocy. Zwraca też uwagę, że sztuczna inteligencja może niszczyć miejsca pracy, a praca jest nie tylko źródłem dochodu, ale też ważnym elementem ludzkiego rozwoju.

Szczególny niepokój Leona XIV budzi możliwość profilowania i sterowania ludzkimi zachowaniami poprzez gromadzenie danych cyfrowych. Papież apeluje więc o odpowiedzialną regulację nowych technologii.

W ostatniej części encykliki Leon XIV podejmuje temat wojny i pokoju, odwołując się do myśli św. Augustyna. Przeciwstawia „cywilizacji dominacji” wizję „cywilizacji miłości”, budowanej oddolnie przez ludzi żyjących prawdą, pokojem i solidarnością. Papież podkreśla, że Kościół powinien dziś szczególnie mocno promować drogę pokoju w świecie, w którym nowoczesne technologie czynią wojny coraz bardziej niszczycielskimi.

Bp Barron zauważa jednak, że choć Leon XIV uznaje teorię wojny sprawiedliwej za częściowo przestarzałą, jej podstawowe kryteria — jak proporcjonalność czy ochrona ludności cywilnej — pozostają nadal ważne i powinny być stosowane z jeszcze większą ostrożnością.

Całość encykliki jest, zdaniem hierarchy głęboką refleksją nad człowieczeństwem, technologią i moralnością we współczesnym świecie.

Zobacz także