Francja: Kościół i rząd wzmacniają współpracę w walce z nadużyciami sekt

Konferencja Biskupów Francji (CEF) i Międzyresortowa Misja ds. Nadzoru i Zwalczania Przejawów Sekciarskich (MIVILUDES) podpisały 6 października porozumienie o zacieśnieniu współpracy w walce z manipulacją, wywieraniem wpływu i nadużyciami o charakterze sekciarskim. Umowa przewiduje m.in. wymianę informacji, wspólną analizę zagrożeń, działania prewencyjne oraz szkolenia.

„Podpisując tę umowę, czynimy stanowczy krok w kierunku ustrukturyzowania, utrwalenia i zintensyfikowania naszych wspólnych działań” – powiedziała podczas uroczystości Patricia Mirallès, przewodnicząca MIVILUDES.

>>> Dominikanie: kiedy wspólnota jest niekatolicka?

Porozumienie opiera się na czterech filarach: wymianie informacji, analizie czynników ryzyka, działaniach uświadamiających oraz wzmocnieniu szkoleń. Współpraca ma dotyczyć sytuacji związanych z manipulacją i nadużyciami, które mogą występować również w środowisku religijnym.

MIVILUDES podkreśla, że celem jej działań nie jest ocena przekonań religijnych, lecz przeciwdziałanie mechanizmom wywierania wpływu, manipulacji i nadużyciom naruszającym wolność człowieka. Istotnym elementem porozumienia będzie wymiana informacji między obiema instytucjami, przy zachowaniu zasad poufności, godności osób oraz wolności religijnej.

Religia wśród najczęściej zgłaszanych obszarów

Patricia Mirallès zwróciła uwagę, że kwestie religijne zajmują ważne miejsce w działalności MIVILUDES. W latach 2022–2024 aż 35 proc. zgłoszeń i wniosków o informacje rozpatrywanych przez tę instytucję dotyczyło wyznań i różnych form duchowości. Niewiele więcej – 37 proc. – odnosiło się do zdrowia.

Przewodniczący CEF kard. Jean-Marc Aveline umieścił podpisane porozumienie w kontekście działań podejmowanych w ostatnich latach przez Kościół we Francji. Mówił o „zapobieganiu i walce ze wszystkimi sytuacjami wywierania wpływu”, a także z przemocą seksualną, fizyczną, duchową i psychiczną.

>>> Sekty. Mistrzowie manipulacji i ich ofiary

Kardynał przypomniał działania podjęte po opublikowaniu w 2021 roku raportu Niezależnej Komisji ds. Wykorzystywania Seksualnego w Kościele (CIASE), w tym utworzenie Krajowego Trybunału Kanonicznego oraz mechanizmów uznania krzywdy i zadośćuczynienia ofiarom. Zaznaczył jednak, że konieczna jest także zmiana sposobu funkcjonowania Kościoła. „Jak zmienimy sam sposób, w jaki postrzegamy życie Kościoła i jego zarządzanie, aby tego rodzaju sytuacje miały jak najmniejsze szanse na powtórzenie się?” – zapytał.

Współpraca trwa od kilku lat

Podpisanie porozumienia nie oznacza początku współpracy CEF i MIVILUDES. W sprawozdaniu za lata 2022–2024 MIVILUDES określiła relacje z Kościołem katolickim jako „priorytetowe”. Zacieśniono wówczas kontakty z działem „Doradztwo i mediacja/Wpływ i nadużycia sekt” (CCED) działającym przy CEF.

CCED jest punktem kontaktowym dla osób, które chcą zgłosić niepokojącą sytuację. Od września 2024 do sierpnia 2025 roku służba otrzymała 171 zgłoszeń, z których 107 było już zamkniętych w momencie sporządzania sprawozdania.

Współpraca obejmowała dotąd wymianę informacji, doradztwo, wsparcie, działania profilaktyczne i szkolenia. Nowa umowa nadaje tym działaniom bardziej formalny i instytucjonalny charakter.

Podobne porozumienia z protestantami i zakonnikami

CEF nie jest pierwszą francuską instytucją chrześcijańską, która sformalizowała relacje z MIVILUDES. Francuska Federacja Protestancka podpisała porozumienie w listopadzie 2025 roku, natomiast 3 lipca 2026 roku podobne partnerstwo zawarła Konferencja Zakonników i Zakonnic Francji.

Porozumienia te przewidują m.in. wymianę informacji i analiz dotyczących sytuacji mogących wskazywać na nadużycia sekciarskie oraz współpracę w zakresie szkoleń i profilaktyki.

Dla Kościoła katolickiego zasadniczym wyzwaniem pozostaje połączenie zdecydowanego przeciwdziałania manipulacji i nadużyciom z ochroną wolności religijnej. Współpraca z MIVILUDES ma służyć ochronie osób narażonych na przemoc i dominację, przy jednoczesnym wyraźnym rozróżnieniu między nadużyciami o charakterze sekciarskim a autentycznym życiem duchowym.

Zobacz także