EPA/CYRIL ZINGARO Dostawca: PAP/EPA.

Jak Kościół może ograniczyć rozprzestrzenianie się schizmy Bractwa św. Piusa X?

W czwartek, 2 lipca na mocy dekretu i noty wyjaśniającej wydanych przez Dykasterię do spraw Nauki Wiary, Watykan ogłosił ekskomunikę biskupów Bractwa św. Piusa X w związku z ich bezprawnymi święceniami biskupimi, które miały miejsce 1 lipca. W swoim komentarzu na łamach portalu The Pillar Ed Condon stara się odpowiedzieć na pytanie jak ograniczyć  rozprzestrzenianie się schizmy  Bractwa św. Piusa X, podkreślając szczególną rolę biskupów diecezjalnych.

Autor zwraca uwagę, że dekret był krótki i jednoznaczny. Wymieniał sześciu biskupów uczestniczących w nielegalnych konsekracjach, uznanych – zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami – za podwójne przestępstwo kanoniczne: bezprawne święcenia biskupie oraz schizmę, której były wyrazem. Choć konsekwencje wobec samych biskupów nie budziły wątpliwości, dyskusję wywołało pytanie o status kanoniczny duchownych i wiernych związanych z Bractwem św. Piusa X. Odpowiedzi Dykasterii do spraw Nauki Wiary (DDF) spotkały się z licznymi komentarzami, podważającymi ich skuteczność i spójność prawną.

Condon zaznacza, iż dykasteria przyjęła stanowisko, które rozróżnia sytuację duchownych i świeckich oraz wskazuje, że samo związanie z Bractwem nie oznacza automatycznie ekskomuniki. Kara może zostać uznana dopiero po stwierdzeniu przez właściwą władzę kościelną, że dana osoba dobrowolnie przyłączyła się do schizmy.

Dekret kończy się ostrzeżeniem, że przystąpienie do schizmy Bractwa skutkuje ekskomuniką latae sententiae. Towarzysząca mu nota wyjaśniająca precyzuje jednak kryteria oceny, kto i w jakich okolicznościach może zostać uznany za schizmatyka. Nie stanowi ona aktu nakładającego ekskomunikę na wszystkich związanych z Bractwem.

EPA/CYRIL ZINGARO
Dostawca: PAP/EPA.

Autor podkreśla, iż takie rozwiązanie wynika z zasad prawa kanonicznego. Bractwo św. Piusa X nie jest uznawane za podmiot prawa kanonicznego, dlatego Kościół nie może zbiorowo karać jego „członków”, skoro formalnie nie istnieją kryteria członkostwa. Zamiast tego DDF określa przesłanki, na podstawie których w indywidualnych przypadkach można stwierdzić dobrowolne przystąpienie do schizmy i wynikające z tego konsekwencje kanoniczne.

>>> Ogłoszono ekskomunikę po konsekracjach biskupich lefebrystów

Celem noty wyjaśniającej DDF jest, po pierwsze, jednoznaczne wskazanie schizmatyckiego charakteru Bractwa św. Piusa X oraz konsekwencji duchowych i kanonicznych wynikających z przynależności do niego. Po drugie, dokument dostarcza podstaw prawnych, które mają umożliwić biskupom podejmowanie działań służących ochronie wiernych i utrzymaniu dyscypliny kościelnej.

Dziennikarz przypomina, że podobne środki były już wcześniej stosowane w niektórych diecezjach i zostały podtrzymane przez Stolicę Apostolską, co potwierdza ich zasadność. Obecnie jednak sytuacja nabiera większej pilności. Bractwo konsekwentnie przedstawia siebie jako pozostające w komunii z papieżem, a zarazem niezwiązane jego dyscypliną i nauczaniem. Równocześnie podważa ocenę Watykanu, przekonując wiernych, że zarzuty schizmy są bezpodstawne.

fot. Anna Gorzelana/misyjne.pl

Zdaniem autora wielu katolików związanych z Bractwem kieruje się jednak przede wszystkim względami liturgicznymi i duchowymi, zwłaszcza po publikacji Traditionis custodes, a nie świadomym odrzuceniem autorytetu papieża. Dlatego pojawiają się liczne pytania dotyczące zakresu odpowiedzialności osób uczestniczących w życiu Bractwa.

Dykasteria do spraw Nauki Wiary podkreśla, że skuteczność przeciwdziałania schizmie będzie zależeć od działań lokalnych biskupów, którzy powinni wyjaśniać i stosować przedstawione wytyczne. Jednocześnie Watykan opublikował procedury umożliwiające powrót do pełnej komunii zarówno duchownym, jak i świeckim związanym z Bractwem.

W przypadku kapłanów przyjmuje się, że posługa w strukturach Bractwa oznacza formalne uczestnictwo w schizmie i wymaga wyraźnego wyrzeczenia się jej oraz potwierdzenia wierności papieżowi i nauczaniu Kościoła. Natomiast wobec osób świeckich DDF zaznacza, że nie można automatycznie zakładać ani zamiaru schizmatyckiego, ani winy. Każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny, choć znaczenie mogą mieć takie okoliczności jak regularne uczestnictwo w liturgii Bractwa czy identyfikowanie się z jego poglądami.

EPA/CYRIL ZINGARO
Dostawca: PAP/EPA.

Najważniejsze rozstrzygnięcie DDF stanowi jednak stwierdzenie, że wierni uczestniczący w liturgii Bractwa wyłącznie z powodów duchowych lub liturgicznych, którzy nie odrzucają Magisterium i autorytetu papieża, nie powinni być uznawani za winnych schizmy. Tym samym Watykan wyraźnie odróżnia formalną schizmę kierownictwa Bractwa od sytuacji wiernych, którzy znaleźli się w jego środowisku z innych powodów.

Opublikowane dokumenty wprowadzają więc istotne rozróżnienia między odpowiedzialnością biskupów, kapłanów i świeckich związanych z Bractwem św. Piusa X. Ich właściwe wyjaśnienie i zastosowanie będzie teraz jednym z najważniejszych zadań lokalnych biskupów – stwierdza publicysta The Pillar.

Google News
Bądź na bieżąco z Misyjne.pl!

Obserwuj misyjne.pl w Google News. Dodaj nas do ulubionych, aby nie przegapić najważniejszych treści z kraju i ze świata.

Czytałeś? Wesprzyj nas!

Działamy także dzięki Waszej pomocy. Wesprzyj działalność ewangelizacyjną naszej redakcji!

Zobacz także
Wasze komentarze