Zwierzchnik UKGK: w rocznicę katastrofy w Czarnobylu zapalmy „Świeczkę pamięci”

26 kwietnia br. mija czterdzieści lat od awarii w elektrowni jądrowej w Czarnobylu, tragedii, która spowodowała katastrofę społeczną i ekologiczną o globalnym zasięgu oraz na zawsze zmieniła oblicze Ukrainy i losy milionów ludzi. Z tej okazji arcybiskup większy kijowsko-halicki Światosław Szewczuk i zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego (UKGK) opublikował apel, w którym wzywa do zapalenia w niedzielę, 26 kwietnia, o godz. 20:00 w oknach domów „Świeczki pamięci” jako symbolu niegasnącej modlitwy i nadziei na uzdrowienie stworzenia. „Obecnie rocznicę katastrofy w Czarnobylu przeżywamy w warunkach wojny na pełną skalę, która niszczy nie tylko ludzkie życie, ale także Boże stworzenie – ziemię, wodę i lasy, zamieniając je w strefę katastrofy” – podkreśla abp Szewczuk.

Apel

Jego Ekscelencja Światosław z okazji czterdziestej rocznicy katastrofy w Czarnobylu

Drodzy w Chrystusie!

Dwudziestego szóstego kwietnia mija czterdzieści lat od katastrofy w elektrowni jądrowej w Czarnobylu, tragedii, która spowodowała katastrofę społeczno-ekologiczną na skalę globalną i na zawsze zmieniła oblicze naszej ziemi oraz losy milionów ludzi.

Czterdzieści lat, zgodnie z tradycją biblijną, to szczególny okres: czas próby, oczyszczenia pamięci i głębokiego przemyślenia przebytej drogi, a także doświadczenia Bożej obecności wśród nas. Tak jak niegdyś lud izraelski przez czterdzieści lat wędrował przez pustynię do ziemi obiecanej, tak i my przez cztery dekady dźwigamy ciężar katastrofy czarnobylskiej. Dzisiaj zatrzymujemy się, aby przemyśleć tę drogę i wyciągnąć wnioski na przyszłość.

Przede wszystkim pochylmy głowy przed wyczynem ludzi likwidujących skutki katastrofy. Stali się oni żywym ucieleśnieniem słów Chrystusa: „Nikt nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś życie swoje oddaje za przyjaciół swoich” (J 15, 13). Ci ludzie wkraczali w ogień i pokonywali skutki katastrofy atomowej nie dla sławy, ale dla ratowania życia. Ich ofiara powstrzymała rozprzestrzenianie się śmiertelnego promieniowania i stała się żywą tarczą dla całej Europy i świata.

>>> Byłem w Czarnobylu. Do zamknięcia elektrowni jeszcze daleka droga [MISYJNE DROGI]

Dzisiaj, gdy Ukraina ponownie pogrąża się w ogniu wojny, dostrzegamy tego samego ducha poświęcenia w naszych żołnierzach i ratownikach. Z modlitwą wspominamy każdego, kto poświęcił swoje zdrowie i życie dla naszego bezpieczeństwa. Niech ten dzień smutnej rocznicy stanie się dniem modlitwy: módlmy się za tych, którzy zginęli, likwidując skutki katastrofy.

Nawet po czterdziestu latach znamy tylko część licznych wyzwań ekospołecznych związanych z Czarnobylem, które odzwierciedlają się w losach poszkodowanych. Ta katastrofa nie była jedynie błędem technicznym, stała się skutkiem duchowej ślepoty systemu radzieckiego, który przedkładał ideologię nad życie ludzkie, a fałszywą wielkość, nad prawdę i odpowiedzialność moralną.

Doświadczenie Czarnobyla świadczy: człowiek nie może samowolnie i bezkarnie panować nad światem Bożym. Katastrofa przypomina nam o naszej wspólnej odpowiedzialności za całe Boże stworzenie, za środowisko naturalne. Musimy uświadomić sobie, że nadużywanie darów Stwórcy, zanieczyszczanie powietrza i wody, wyczerpywanie zasobów ziemi, niszczenie przyrody, marnotrawstwo energii i zasobów, jest grzechem przeciwko Bogu, bliźnim i przyszłym pokoleniom.

Obecnie rocznicę katastrofy w Czarnobylu przeżywamy w warunkach wojny na pełną skalę, która niszczy nie tylko ludzkie życie, ale także Boże stworzenie – ziemię, wodę i lasy, zamieniając je w strefę katastrofy. Wróg wykorzystuje cywilną infrastrukturę jądrową jako narzędzie szantażu. Okupacja elektrowni jądrowej w Czarnobylu na początku inwazji oraz ciągłe zagrożenie w elektrowni jądrowej w Zaporożu świadczą o tym, że nie wszyscy wyciągnęli wnioski z przeszłości.

Świat ponownie znalazł się na niebezpiecznej granicy, gdzie ludzka pycha i brak odpowiedzialności mogą doprowadzić do nowych katastrof. W tym kontekście wzywamy społeczność międzynarodową do podjęcia zdecydowanych działań, aby zapobiec powtórzeniu się tragedii, której skala może przewyższyć wydarzenia z 1986 roku.

Niszcząc infrastrukturę energetyczną, agresor nie tylko pozbawia ludzi zwykłych warunków życia, ale także bezpośrednio zagraża zdrowiu i życiu milionów ludzi. Tragiczne doświadczenia z Czarnobyla oraz współczesne wyzwania związane z wojną z wyjątkową siłą wzywają nas do ekologicznej przemiany, o której nieustannie przypomina Kościół.

>>> Inspektor Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej: świat nie reaguje na rosyjski terror nuklearny

Zostańmy więc mądrymi i odpowiedzialnymi zarządcami darów Stwórcy. Każda zaoszczędzona jednostka energii, każde zasadzone drzewo, każda rezygnacja z nadmiernej konsumpcji, to nasz wkład w zapobieganie nowym katastrofom ekologicznym.

Biuro UKGK ds. ekologii z okazji czterdziestej rocznicy awarii w Czarnobylu zainicjowało ogólnoukraińską akcję ekospołeczną „Świeca pamięci” pod hasłem „Pamiętać o przeszłości – chronić przyszłość”. Jej celem jest uczczenie pamięci ludzi likwidujących skutki katastrofy i ofiar katastrofy, a także wezwanie do ekologicznej pokuty i aktywnej ochrony środowiska w obliczu współczesnych zagrożeń.

Zapraszamy wszystkich wiernych naszego Kościoła oraz ludzi dobrej woli do modlitwy w intencji spokoju dusz zmarłych bohaterów-likwidatorów oraz o zdrowie tych, którzy do dziś ponoszą ciężar skutków katastrofy w Czarnobylu. W niedzielę, 26 kwietnia, o godz. 20:00 zapalmy w oknach naszych domów „Świeczkę pamięci” jako symbol niegasnącej modlitwy i nadziei na uzdrowienie stworzenia. Bądźmy solidarni z tymi, którzy potrzebują pomocy medycznej i społecznej w wyniku awarii w Czarnobylu.

Niech Pan, który swoim zmartwychwstaniem pokonał śmierć, pomoże nam uleczyć rany Czarnobyla. Prośmy zmartwychwstałego Chrystusa o dar ekologicznego nawrócenia, abyśmy byli godnymi świadkami Bożej miłości, pokonywali zło, dbali o nasz wspólny dom i pomnażali dary Stwórcy.

Niech Pan was błogosławi!

† ŚWIATOSŁAW

Opublikowane w Kijowie, w Patriarchalnej Katedrze Zmartwychwstania Chrystusa, w dniu św. męczennika Januariusza i tych, którzy z nim, oraz św. męczennika Teodora z Pergii,

21 kwietnia 2026 roku Pańskiego