Nasza historia: o. Teodor Jochem OMI – wychowawca, teolog moralista, spowiednik

Ojciec dr Teodor Jochem OMI przez wiele lat formował przyszłych misjonarzy, wykładał teologię moralną, kierował seminarium duchownym, a następnie całą Polską Prowincją Zgromadzenia Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej. Dziś służy przede wszystkim jako spowiednik w oblackiej Parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Katowicach.

Ojciec Teodor Jochem OMI urodził się 2 grudnia 1942 roku w Leśnicy, na terenie obecnej diecezji opolskiej. Wkrótce wraz z rodzicami przeprowadził się do Kędzierzyna-Koźla, gdzie poznał oblatów i zafascynował się ich pracą. – Widziałem pracę oblatów w mojej parafii w Kędzierzynie-Koźlu. Imponowali mi ojcowie, którzy tam pracowali m.in. o. Jan Opiela czy o. Anotni Lesz, który obecnie ma 100 lat. Imponowali mi swoją postawą, życiem, odniesieniem do parafian i ludzi. Chciałem być taki jak oni – wspomina o. Jochem.

W latach 1957–1960 był uczniem Niższego Seminarium Duchownego Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej w Markowicach. Po zdaniu matury wstąpił do nowicjatu na Świętym Krzyżu. Pierwsze śluby zakonne złożył 8 września 1961 roku, a śluby wieczyste w 1965 roku. Święcenia prezbiteratu przyjął 24 czerwca 1967 roku. Pierwsze lata kapłaństwa poświęcił pracy duszpasterskiej. Posługiwał kolejno w Lublińcu, Łebie i Katowicach.

Teolog moralista i wychowawca przyszłych kapłanów

W 1974 roku został skierowany na specjalistyczne studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Zajął się teologią moralną, szczególnie zagadnieniami grzechu, sumienia oraz odpowiedzialności człowieka za podejmowane decyzje. W 1980 roku uzyskał doktorat z teologii moralnej na podstawie rozprawy zatytułowanej „Nauka o grzechu w polskiej teologii moralnej XX wieku”. Jej promotorem był ks. doc. Franciszek Greniuk. W swojej pracy o. Jochem przeanalizował sposób przedstawiania grzechu przez polskich teologów moralistów w XX wieku. Zwracał uwagę między innymi na przechodzenie od ujęcia skupionego przede wszystkim na przepisach, zakazach i obowiązkach do spojrzenia uwzględniającego osobistą relację człowieka z Bogiem, odpowiedzialność sumienia oraz rozwój cnót.

Po zakończeniu studiów wrócił do Obry. W latach 1980–1996 był związany z tamtejszym w seminarium jako wykładowca teologii moralnej, formator i prefekt studiów. W latach 1990-1996 był rektorem seminarium. Przez kilkanaście lat uczestniczył więc bezpośrednio w przygotowywaniu kolejnych pokoleń oblatów do życia zakonnego, kapłaństwa i pracy misyjnej.

Także po zakończeniu pełnienia funkcji w seminarium pozostawał związany z obrzańską uczelnią. Regularnie prowadził wykłady ze spowiednictwa do 2019 roku.

W służbie Polskiej Prowincji

Od 1992 roku o. Teodor Jochem należał do Rady Prowincjalnej. Cztery lata później został przełożonym Domu Prowincjalnego w Poznaniu, natomiast w 1998 roku powierzono mu funkcję wikariusza prowincjalnego.

25 stycznia 2004 roku objął urząd prowincjała Polskiej Prowincji Zgromadzenia Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej. Kierował nią przez dwie trzyletnie kadencje, do 25 stycznia 2010 roku.

Jednym z dzieł, które uzyskało jego wsparcie, było rozwijające się oblackie Duszpasterstwo Młodzieży NINIWA. W maju 2008 roku o. Jochem zwrócił się do biskupa gliwickiego Jana Wieczorka w sprawie utworzenia stałego miejsca formacyjnego dla młodzieży w Solarni niedaleko Lublińca. Ostatecznie oblaci przejęli parafię i ośrodek w pobliskim Kokotku. Decyzja ta umożliwiła późniejszy rozwój Oblackiego Centrum Młodzieży NINIWA oraz organizowanego tam Festiwalu Życia.

– Był to czas wielkich zmian, ponieważ było wciąż dużo powołań, wielu młodych kapłanów, praca z młodzieżą wtedy przybrała bardzo silny impet, ponieważ pojawił się Kokotek. Wcześniej nie było takiego miejsca, w którym by mieli swój dom i mogli przyjeżdżać, kiedy tylko by chcieli – wspomina o. Jochem.

Festiwal Życia w Kokotku/fot. Grzegorz Szpak

Za jego kadencji powstała również w Poznaniu Szkoła Misjonarzy Ludowych, która zaczęła kształcić w tym kierunku wielu młodych oblatów. Ojciec Jochem uczestniczył również w Kapitule Generalnej, która wybrała na superiora generalnego Zgromadzenia o. Heinza Wilhelma Stecklinga OMI.

Posługa pojednania

Po zakończeniu pracy prowincjała o. Teodor Jochem zamieszkał w 2010 roku w Klasztorze Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej w Katowicach na Koszutce. Podjął tam posługę w stałym konfesjonale. W kolejnych latach prowadził również wykłady i spotkania poświęcone aktualnym zagadnieniom moralnym, między innymi godności ludzkiego życia, karze śmierci, kryzysowi duchowemu współczesnego świata oraz nauczaniu św. Jana Pawła II.

W 2024 roku znalazł się w gronie duchownych zaproszonych do udziału w książce „Kamień z serca. Ze spowiednikami o spowiedzi”. Wieloletnie doświadczenie teologa moralisty połączyło się w jego życiu z codziennym towarzyszeniem ludziom, którzy w sakramencie pokuty szukają przebaczenia i możliwości rozpoczęcia od nowa.

Mówiąc o spowiedzi generalnej, o. Jochem podkreślał, że dla spowiednika spotkanie z człowiekiem przeżywającym nawrócenie jest źródłem wielkiej radości. „Chociaż ja nie jestem sprawcą tego nawrócenia, jestem narzędziem w ręku Boga” – tłumaczył.