Świat staje na głowie, czyli co zrobiliśmy z Pierwszą Komunią? [FELIETON]

Małe wesela dla dziesięciolatków, limuzyny i paznokcie z hostią, a także „świeckie komunie”. Coraz większa komercjalizacja, a wręcz i profanacja tego, co święte – ciche przyjęcie Tego, który jest dobry jak chleb. Ale kto jeszcze pamięta o sakramencie opowiadając o Pierwszej Komunii?

To moje jedno z wcześniejszych wspomnień z dziecięcych rozmów na placu zabaw. Kręciłyśmy się z siostrą na karuzeli, gdy przyszła starsza koleżanka powtarzając przez zęby „nienawidzę komunii”. Przez całe popołudnie powtarzała to zdanie jak mantrę, opowiadając o kłótni o sukienkę, o zawracaniu jej głowy, o sprzątaniu „na błysk” pokoju i nie tylko. I choć po dwudziestu latach nie pamiętam szczegółowych powodów ówczesnej nienawiści starszej koleżanki, mam przed oczyma wyraźnie ten obraz cedzących przez zęby (rosnące dopiero) wyznań na placu zabaw.

>>> Świeca, medalik i różaniec – jaka jest ich symbolika podczas pierwszej Komunii świętej?

Biblia – najgorszy prezent

Pamiętam za to już wyraźniej, gdy koleżanki rok ode mnie starsze rozmawiały o swoich planach komunijnych – jedna opowiadała o różowej konsoli do gry w Tetrisa, inna szczegółowo opisywała swoje majteczki z delfinkami. I choć dzięki olbrzymiej pracy moich rodziców, katechetów i bliskich włożonej w przygotowanie mnie do bardzo świadomego przyjęcia komunii po raz pierwszy, nie przeniknęłam zamartwianiem się o takie błahostki, jestem świadoma ogromnego problemu społeczeństwa. A które przez ostatnie dwie dekady jeszcze wyskalował.

Nie jest odkryciem fakt, iż akcent materialistyczny bardzo często przyćmiewa duchowy wymiar wydarzenia Pierwszej Komunii Świętej, a Biblia traktowana jest jako najgorszy prezent, który można otrzymać, ale – o zgrozo! – i sprezentować (uważają tak nieraz i dorośli).

Świecka komunia?

W Polsce organizowanie wspólnych Pierwszych Komunii zaczęło się dopiero w XIX wieku, a zwyczaj pierwszej komunii dla dzieci wprowadził papież Pius X na początku XX wieku. I jak „pierwszą pierwszą” Komunię dla większej grupki dzieci przygotowano w Polsce po raz pierwszy w Poznaniu (w 1842 roku), tak też mam wrażenie, że od dużych miast zaczną komunie znikać, a może i zmieniać swój charakter na „świecki”?

Coraz częściej mówi się o komunii jako o „trudnym okresie dla niewierzących”. Z roku na rok rodzice coraz głośniej wybrzmiewają głosy niewierzących rodziców, którzy nie chcą sprawiać przykrości dzieciom, gdy ich pociechy ominie ważne wydarzenie z udziałem rówieśników. Pojawia się więc paradoksalny trend zwany „świecką pierwszą komunią” polegający na majowych przyjęciach (koniecznie z prezentami!), by dzieci nie były poszkodowane wtedy, gdy ich rówieśnicy świętują. W argumentach o wydatku kilkudziesięciu nieraz padają argumenty zaoszczędzonych pieniędzy z nagradzania księdza czy braku konieczności kupna świecy.

>>> Biblia. Prezent uniwersalny na Pierwszą Komunię

Reagujmy

Na problem z adekwatnym przeżyciem sakramentu składają się często również postawy osób duchownych, nauczycieli religii czy osób dbających o przebieg ceremonii w kościele. Stres związany z recytacją wierszyków, dyskusje o wyborze kwiatów dla proboszcza czy kroju alb (o których to kłótniach rodziców słyszą zwykle i dzieci) czy kwietniowe „wykuwanie” przykazań kościelnych (najtrudniejsze, więc zostaje na koniec) przyćmiewa często misterium, w które włączone jest dziecko. Martwiąc się o melodię psalmu, układ procesji, a może i w dodatku o „majteczki z delfinkami” czy rodzaj prezentu, naprawdę trudno pamiętać o sakramencie, który się przyjmuje po raz pierwszy.

Dlatego, jeśli mamy na to wpływ – nie tylko jako rodzice dziesięciolatków, ale może ich bliscy, chrzestni dzieci czy nauczyciele – zwracajmy uwagę na paradoks, w który wpadamy. Zastanówmy się nad sensem zamawiania limuzyny na ten dzień, wyboru „menicure komunijnego” czy realizowania vloga w białej albie, który dziś jest trendem, ale niedługo już komunia może nie być w modzie. Jak dobrze, że Pan Jezus w tajemnicy przyjęcia postaci białego chleba nie przestanie być modny, ale czy ktoś jeszcze będzie o tym pamiętał?

Zobacz także